tag:blogger.com,1999:blog-30491888867689435782012-02-16T12:22:15.967-08:00Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.comBlogger161100tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-41286913299798360232010-07-31T06:16:00.000-07:002010-07-31T06:16:32.420-07:00<strong>ဟံသာ၀တီ ၃၂-ၿမိဳ။ ။</strong> ကလ်ာဏီေက်ာက္စာလာ သာသနာ ၂၀၀၂-ခုႏွစ္၊ သကၠရာဇ္ ၈၂၀-ခုေရာက္ေသာအခါ ဟံသာ၀တီျပည္ ဓမၼေစတီေခၚ ရာမာဓိပတိ မင္းျမတ္လက္ထက္၀ယ္ မြန္တိုင္း ၃-ရပ္၌ ဟံသာ၀တီမ႑လ ဥႆာပဲခူးတိုင္းရွိ ၃၂-ၿမိဳ႕ကိုဆိုသည္။ <br />ေက်ာက္ေမာ္ၿမိဳ႕၊ အမဲၿမိဳ႕၊ တံုဇရစ္ၿမိဳ႕၊ က်ည္ကူၿမိဳ႕၊ စစ္ေတာင္းၿမိဳ႕၊ <br />ဒင္းမဲ့ၿမိဳ႕၊ ဇရႊဲၿမိဳ႕၊ အသားၿမိဳ႕၊ ေမာ္ပ်ိဳ႕ၿမိဳ႕၊ လကြန္း ဗ်ည္းၿမိဳ႕၊ (၁၀)။ <br />အခံရိမ္ၿမိဳ႕၊ မအူၿမိဳ႕၊ ရမၼာနဂိုၿမိဳ႕၊ ရမၼ၀တီၿမိဳ႕၊ ေမွာ္ဘီၿမိဳ႕၊ <br />လိုင္ၿမိဳ႕၊ ေဘာင္လင္းၿမိဳ႕၊ ထန္းေတာ္ႀကီးၿမိဳ႕၊ တီတြတ္ၿမိဳ႕၊ ေဇ႒ၿမိဳ႕၊ (၂၀)။<br />ေဇာင္းတူၿမိဳ႕၊ ဘားကိုင္ၿမိဳ႕၊ ထုန္ခံၿမိဳ႕၊ ရဲႏြဲၿမိဳ႕၊ေမရဥၥရၿမိဳ႕၊ <br />တင္ေပါင္ၿမိဳ႕၊မင္းရဲလွၿမိဳ႕၊ေကာလိယၿမိဳ႕၊ ပိုင္းတာၿမိဳ႕၊ ယြန္ဇလင္ၿမဳိ႕၊ (၃၀)။<br />၀င္ၿပိဳင္ၿမိဳ႕၊ ဟသၤာဇိုင္ကနိန္ၿမိဳ႕၊ (၃၂)။<br /><br /><strong><a name='more'></a>ဟင္းရိုင္းအျပား၊ မ်ိဳး ၂-ပါး၊ ထင္ရွား ဘူမိရပ္။ ။ </strong>ဤ၌ အက်ဥ္းမွ် ျပသြားမည္ျဖစ္၍ အက်ယ္ကိုမူ သဗၸ ဓာတုကသွ်တ္ သတၱမက႑၌ ၾကည့္ပါကုန္။ <br />(၁) ရတၱ ရသ သိႏၶဳရ- ဟင္းရိုင္းနီ၊ ေတာင္ထြက္ ဆုန္းနီေက်ာက္ကို ခ်က္၍ ထုတ္ယူသည္၊ <br />၎င္းသည္ လက်္ာလမ္း၌ အသံုး၀င္၏၊ <br />(၂) ေသတ ရသ သိႏၶဳရ- ဟင္းရိုင္းျဖဴ၊ ေတာင္ထြက္ ဆုန္းျဖဴေက်ာက္ကို ခ်က္၍ထုတ္ယူသည္၊ <br />၎င္းသည္ လက္၀ဲ ေငြလုပ္ေသာ လမ္းမ်ား၌ အသံုး၀င္၏။<br /><span id="fullpost"><br /><strong>ဟသၤာငွက္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> အဘိဓာန္ဋီကာမွ။ <br />(၁) ရာဇ ဟသၤာမ်ိဳး- ႏႈတ္သီးႏွင့္ ေျခေခ်ာင္း နီသည္၊ ကိုယ္လံုး ဆြတ္ဆြတ္ျဖဴသည္။ <br />(၂) မလ’ိကာ ဟသၤာမ်ိဳး- စိမ္းညစ္ေသာ ေျခေထာက္ ႏႈတ္သီးရွိသည္၊ ကိုယ္ေရာင္ မသန္႕ရွိသည္၊ <br />(၃) ဓတရ႒ ဟသၤာမ်ိဳး- မည္းနက္ေသာ ေျခႏွစ္ေခ်ာင္း ႏႈတ္သီးရွိသည္၊ ကိုယ္ေရာင္ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိသည္။<br /><br /><strong>ဟသၤာငွက္မ်ိဳး ၆-ပါး၊ တနည္း။ ။ </strong>ဇာတ္အ႒ကထာ ပဥၥမအုပ္ ၃၇၉ ၌အက်ယ္ရႈပါ။ ကိုယ္ေရာင္ အေမြး လိုက္၍ ၆-ပါး ျပားသည္။ <br />(၁) တိဏဟံသမ်ိဳး- ျမက္စားဟသၤာ (ငန္းဘဲ)မ်ိဳး၊<br />(၂) ပ႑ဳ ဟံသ- ၀ါေျဖာ့ေျဖာ့ဟသၤာမ်ိဳး၊ <br />(၃) မေနာသီလာ ဟံသ-ဟသၤာနီမ်ိဳး၊ <br />(၄) ေသတ ဟံသ- ေငြ ဟသၤာမ်ိဳး၊<br />(၅) ပါက ဟံသ- နီျဖဴ က်ားမ်ိဳး၊ <br />(၆) ဓတရ႒ ဟံသ- ?မ်ိဳး။<br /><br /><strong>ဟိတ္ ၆-ပါး။ ။ </strong>ေကာင္းက်ိဳး မေကာင္းက်ိဳးတို႕ကို ေပးေစတတ္ေသာ အေၾကာင္းတရား ၆-ပါး။ <br />(၁) ေလာဘဟိတ္၊ (၂) ေဒါသဟိတ္၊ (၃) ေမာဟဟိတ္၊ <br />အကုသိုလ္မ်ိဳး၊ အျပစ္ရွိ ဆိုးက်ိဳး ဒုကၡကို ေပး၏၊ <br />(၄) အေလာဘဟိတ္၊ (၅) အေဒါသဟိတ္၊ (၆) အေမာဟဟိတ္၊<br />ကုသိုလ္မ်ိဳး၊ အျပစ္မရွိ ေကာင္းက်ိဳး သုခကို ေပး၏။<br /><br /><strong>ဟိတ္ ၉-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> <br />ကုသိုလ္စိတ္ႏွင့္ယွဥ္ေသာ ဟိတ္ ၃-ပါး၊ <br />အကုသိုလ္စိတ္ႏွင့္ယွဥ္ေသာ ဟိတ္ ၃ပါး၊ <br />အဗ်ာကတစိတ္ႏွင့္ ယွဥ္ေသာ ဟိတ္ ၃-ပါး၊ ေပါင္း ၉-ပါး။<br /><br /><strong>ဟိတအျပား၊ မ်ိဳး ၂-ပါး၊ ခြဲျခား ေ၀ဘန္သိ။ ။</strong> <br />အက်ိဳး စီးပြား ေဆာင္ရြက္ရွာေဖြရာ၌ က်င့္သံုး ေ၀ဘန္မႈ ၂မ်ိဳး။ <br />(၁) အတၱဟိတ- ကိုယ္ေရး ကိုယ္တာ ကိုယ္က်ိဳးသက္သက္မ်ိဳး၊ <br />(၂) ပရဟိတ- ကိုယ္ေရးမဖက္ သူတပါးတို႕ အက်ိဳးသက္သက္မ်ိဳး။<br /><br /><strong>ဟိမ၀ႏၲာ၊ ေတာင္ေတာသာ၊ ၄-ျဖာ မ်ိဳးအျပား။ ။</strong> <br />ဟိမ၀ႏၲာမ်ိဳး ၄-ပါးကိုေမးသည္၊ <br />"ဇမၺဴကြၽန္းသို႕၊ သံုးကြၽန္းတို႕မွာ၊ ဟိမ၀ါေတာ၊ ရွိသည္ၾသရွင့္" က်ည္းကန္အေျဖ။ <br />(၁) ဇမၺဴဒီပါ ဟိမ၀ႏၲာ- ေတာင္ကြၽန္း ဟိမ၀ါ၊ <br />(၂) ျပဳဗၺ၀ိေဒဟ ဟိမ၀ႏၲာ- အေရွ့ကြၽန္း ဟိမ၀ါ၊ <br />(၃) အပရေဂါယာန ဟိမ၀ႏၲာ- အေနာက္ကြၽန္း ဟိမ၀ါ၊<br />(၄) ဥတၱရကုရု ဟိမ၀ႏၲာ- ေျမာက္ကြၽန္းဟိမ၀ါ။<br /><br /><strong>ဟိရီ တရားမ်ိဳး ၈-ပါး။ ။</strong> ၎င္း သရုပ္ကို (ရွက္ျခင္း အေၾကာင္းမ်ိဳး ၄-ပါး ၂-နည္း)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>"ဠ"</strong><br /><br /><strong>ဠင္းတ။ ။</strong> "လင္းတ" ငွက္ ကို "ဠင္းတ" ဟုလည္း "ဠ" ႏွင့္ေရးၾကသည္။ ျမန္မာစာလံုးေပါင္းသတ္ပံုက်မ္းတြင္မူ<br />"ဠင္းတ" ဟူ၍မျပဘဲ "လင္းတ" ဟုသာျပသည္။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3049188886768943578-4128691329979836023?l=thupya2010ya.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-84686004393746186432010-07-31T06:14:00.001-07:002010-08-01T06:19:59.736-07:00<b>ေသ ၄-ပါး။ ။</b> ဤသရုပ္ ၄-ပါးကား၊ က်မ္းႀကီးက်မ္းခိုင္တို႕၌ မလာ၊ ေရွးရိုးေျပာစဥ္မွတ္စုမွ သုေတသန ျပဳလိုက္သည္။<br />(၁) ရွင္မဟာကႆပ၏ ရုပ္ဓာတ္ အေလာင္းေတာ္ျမတ္သည္ ေ၀ဘာရေတာင္ ျမကမၺလာထက္၀ယ္ ယခုတိုင္ ရွိေနသည္ ဟူ၏၊ <br />(၂) အရွင္သုဘာရ၏ အေလာင္းေတာ္ျမတ္သည္ ဥတၱမ ေတာင္ထက္၀ယ္ ယခုတိုင္ရွိသည္ ဟူသတတ္၊ <br /><a name='more'></a>(၃) အရွင္ဥေပကၡာရ၏ ရုပ္အေလာင္းသည္ ပန္းမ်ိဳးစံုခေသာ မကုဠေတာင္ထက္၀ယ္ ယခုတိုင္ေအာင္ ရွိသတတ္၊ <br />(၄) အရွင္ဓမၼသာရ၏ ရုပ္ဓာတ္ အေလာင္း ေတာ္ျမတ္သည္ ပန္းမ်ိဳးစံုခေသာ မကုဠေတာင္ထိပ္ေဗြ၀ယ္ ယခုတိုင္ရွိသတတ္ ဟူ၏။ မွတ္ခ်က္။ ။ ေသ ၄-ပါး အစစ္ကား ပုထုဇန္ ေလးေယာက္တို႕တည္း၊ တနည္း၊ ဖလ႒ာန္ ၄-ေယာက္ ဟူ၍အၿမဲမ်တ္။<br /><br /><b>ေသကၡပုဂၢိဳလ္ ၇-ေယာက္။ ။</b>"က်င့္ဆဲ"ေအာက္ အရိယာ ခုနစ္ေယာက္ကိုေသကၡေခၚသည္။ <br />(၁) ေသာတာပတၱိ မဂ္ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၂) ၎င္း ဖိုလ္ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၃) သကဒါဂါမိ မဂ္ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၄) ၎င္း ဖိုလ္ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၅) အနာဂါမိမဂ္ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၆) ၎င္း ဖိုလ္ပုဂၢိဳလ္၊ <br />(၇) အရဟတၱမဂ္ပုဂၢိဳလ္။<br /><span id="fullpost"><br /><b>ေသျခင္းအျပား မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </b>မရဏအျပား ၃-ပါးလည္းဟူ၏။ <br />(၁) ခဏိကမရဏ- ခႏၶာ အာယတန ဓာတ္တို႕၏ ျဖစ္ç ပ်က္ç ခ်ဳပ္ေနသည္ကို ေခၚသည္၊ <br />(၂) သမၼဳတိ မရဏ- ငျဖဴေသသည္ ငမဲေသသည္ ဆင္ေသသည္ ျမင္းေသသည္ဟု သမုတ္ျခင္းမ်ိဳးကို ေခၚဆိုသည္၊ <br />(၃) သမုေစၦဒ မရဏ- ဘုရားရဟႏၲာ အရွင္ျမတ္တို႕ ခႏၶာဇာတ္သိမ္း နိဗၺာန္၀င္ႀကိမ္းသည္ကို ေခၚဆိုသည္။<br /><br /><b>ေသျခင္း၏ အေၾကာင္း ၄-ပါး။ ။ </b>ေတာင္ကြၽန္းေန လူသားတို႕ ေသျခင္းျဖစ္ပံု မရဏုပၸတၱိ ေလးပါး။ <br />(၁) အာယုကၡယ- သက္တမ္းေစ့၍ ေသျခင္း၊ <br />(၂) ကမၼကၡယ- သက္တမ္းမေစ့မီ ကုသိုလ္ကံကုန္၍ ေသျခင္း၊ <br />(၃) ဥဘယကၡ-သက္တမ္းလည္းေစ့ ကံလည္း ကုန္၍ ေသျခင္း၊ <br />(၄) ဥပေစၦဒက- သက္တမ္းမေစ့ ကံမကုန္မီ ကပ္၍ ျဖတ္တတ္ေသာ အကုသိုလ္ကံ တပါးေၾကာင့္ ေသရျခင္း။<br /><br /><b>ေသျခင္းအေၾကာင္း ၈-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ကို (ေရာဂါေ၀ဒနာျဖစ္ျခင္း အေၾကာင္း ၈-ပါး)၌ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>ေသမင္း တမန္ႀကီး ၄-ေယာက္။ ။</b> ဤ၌ က်က္မွတ္လြယ္ကူေစရန္ စာဏက်ပ်ိဳ႕မွ ထုတ္ျပ<br />လိုက္သည္။ <br />(၁) အက်င့္ေဖာက္ျပား၊ အေျမႇာင္ထားသည့္၊ မယားပ်က္စြာ၊ <br />(၂) လြန္ယုတ္မာသည့္၊ သဟာမိတ္ေဆြ၊ <br />(၃) စည္းမဲ့ေနသား၊ ေရႊေငြပစၥည္း၊ မသိမ္းဆည္းဘဲ၊ အခ်ည္းႏွီးမွန္၊ ေပးကမ္းလြန္သည္၊ ေက်းကြၽန္တမ်ိဳး၊<br />(၄) အဆိပ္အိုးဟု၊ ေႁမြဆိုးရွိေခ်၊ ဤေလးေထြႏွင့္၊ တူေနဘယ္ခါ မျပဳရာ။<br /><br /><b>ေသမင္းငင္ရက္ ၈-ပါး။ ။ </b>၀ိနည္းမဟာ၀ါ။ ပါ။ ၄၀၁။႒။ ၄၀၉-၌ အက်ယ္႐ႈ၊ <br />ေဆာင္းေႏွာင္းေႏြကူး ရာသီဒဏ္မခံႏိုင္ဘဲ သက္ၾကီးရြယ္အိုႏွင့္ သက္ငယ္ႏုတို႔ ေသေပ်ာက္မ်ားေသာ <br />"တပို႔တြဲလ၏ ေနာက္ဆံုး (၄) ရက္ႏွင့္ တေပါင္းလ၏ အစ (၄)ရက္" ကိုေခၚဆိုသည္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ဤရက္ကား ယူနည္းမူကြဲမ်ားစြာရွိ၏၊ <br />မဃေဒ၀ လကၤာသစ္ ပိုဒ္ေရ (၂၈၀)၌ ေက်းဇူးရွင္ မန္လည္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးေသာ္မွ နည္းႏွစ္မ်ိဳး ယူ၍ <br />" ျပာသို, တပို႕တြဲ၊ စိုရႊဲ ေငြႏွင္း၊ သုတ္ေလသြင္းႏွင့္၊ ယင္းႏွစ္လၾကား၊ တပါးထိုၿမိဳ႕၊ တပို႕တေပါင္း၊ <br />ေရွးေႏွာင္းအညီ၊ ေလးရက္စီမွတ္၊ အႏၲရဌ္ဟု၊ ပညတ္နာမ၊ ၾကားရွစ္ည၌၊ ေကာင္းပလင္းဟုန္၊ <br />တက္အရုဏ္၀ယ္၊ ခိုက္တုန္လြန္ကဲ၊ ေအးစၿမဲတည္း။" ဟု စပ္ဆိုထားေလသည္။<br /><br /><b>ေသရည္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</b> ၎င္းအဓိပၸါယ္ သရုပ္တို႕ကား (သူရာမ်ိဳး ငါးပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>ေသရည္ေသာက္စား၊ ျပစ္ ၆-ပါး၊ ဘုရား ေဟာေတာ္မူ။ ။ </b>၎င္းသရုပ္ကို(အရက္ေသာက္<br />ျခင္း အျပစ္၆-ပါး)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>« ေသာ »</b><br /><br /><b>ေသာေစယ်တရား မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</b> သုတ္ပါေထယ် သံဂီတိသုတ္၌ ေဟာေတာ္မူသည့္ သန္႕ရွင္း စင္ၾကယ္ေရး တရားသံုးပါး။ <br />(၁) ကာယေသာေစယ်- ကာယဒုစရိုက္ ၃-ပါးမွ စင္ၾကယ္ျခင္း၊ <br />(၂) ၀စီ ေသာေစယ်- ၀စီဒုစရိုက္ ၄-ပါးမွ စင္ၾကယ္ျခင္း၊ <br />(၃) မန ေသာေစယ်- မေနာ ဒုစရိုက္ ၃-ပါးမွစင္ၾကယ္ျခင္း။<br /><br /><b>ေသာတပန္ ၃-ေယာက္။ ။ </b>မဟာ၀ဂၢသံယုတ္ ဧကဗီဇသုတ္ ။ပါ။ ၁၈၀။႒။ ၂၆၉။ ၎င္းသရုပ္(ေသာတာပန္အျပား မ်ိဳး ၄-ပါး)၌ ၂, ၃, ၄ တို႕ကို ယူပါေလ။<br /><br /><b>ေသာတာပန္ ၂၄-ေယာက္။ ။</b> ပုဂၢလပညတ္ ။ပါ။ ၁၁၉-၁၂၀ ။႒။၄၇-မွ ၅၃-အထိ အက်ယ္ရႈ။ <br />(၁) ေသာတာပန္ အစစ္ ၃-ေယာက္ကို ပဋိသမၻိဒါ ၄-ပါးႏွင့္ေျမႇာက္ ၁၂-ေယာက္ျဖစ္၏၊ <br />၎င္းကို သဒၶါဓုရ, ပညာဓုရႏွစ္ပါးႏွင့္ေျမႇာက္ ၂၄-ေယာက္ ျဖစ္၏။<br /><br /><b>ေသာတာပန္အျပား မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> မဟာ၀ဂၢသံယုတ္။ပါ။ ၁၈၀ ။႒။၂၇၀။<br />(၁) စူဠ ေသာတာပန္- ကခၤါ၀ိတရဏ ၀ိသုဒၶိစခန္းသို႕ ေရာက္ေသာေယာဂီပုဂၢိဳလ္သည္ ဒိ႒ိႏွင့္ ၀ိစိကိစၦာကို <br />အေတာ္မ်ားမ်ား ပယ္စြန္႕ႏိုင္ၿပီျဖစ္၍ စူဠ ေသာတာပန္ မည္၏၊ <br />(၂) သတၱကၡတၱဳ ပရမ ေသာတာပန္- ေသာတာပတၱိမဂ္ ရၿပီးေနာက္ ကာမဘံု၌ ၇-ႀကိမ္၊ ၇-ဘ၀ ပဋိသေႏၶ <br />ေနႏိုင္ခြင့္ရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး၊ <br />(၃) ေကာလံ ေကာလ ေသာတာပန္- ေသာတာပတၱိမဂ္ ရၿပီးေနာက္ ကာမဘံု၌ ၂-ဘ၀မွ ၆-ဘ၀အတြင္း <br />တခုေသာ အမ်ိဳးျမတ္မွ တခုေသာ အမ်ိဳးျမတ္သို႕ ေျပာင္းေရႊ႕ ပဋိသေႏၶ ေနႏိုင္ေသာပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး၊ <br />(၄) ဧက ဗီဇိ ေသာတာပန္- မဂ္ရၿပီးေနာက္ တဘ၀သာလူ႕ျပည္၌ ပဋိသေႏၶေနႏိုင္ခြင့္ရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ယခုျပၿပီး အမ်ိဳးအစား၌ မပါေသာ ေသာတာပန္မ်ိဳးလည္း ရွိေသး၏။<br /><br /><b>ေသာတာပန္၏ အဂၤါ ၄-ပါး။ ။</b> ေသာတာပန္ပုဂၢိဳလ္၏ အဂၤါ၊ သို႕မဟုတ္ အရိယာသာ၀က<br />တို႕၏ အဂၤါ ၄-ပါး၊ မဟာ၀ဂၢသံယုတ္ ပါဠိေတာ္မွ။ <br />(၁) ဗုေဒၶ အေ၀စၥ ပသာဒ သမႏၷာဂတ- ဘုရား၌ မတုန္မလႈပ္ ၾကည္ၫိုေလးစားျခင္း၊ <br />(၂) ဓေမၼ အေ၀စၥ ပသာဒ သမႏၷာဂတ- တရားေတာ္၌ မတုန္မလႈပ္ ၾကည္ၫိုေလးစားျခင္း၊ <br />(၃) သံေဃ အေ၀စၥ ပသာဒ သမႏၷာဂတ- သံဃာေတာ္၌ မတုန္မလႈပ္ ၾကည္ၫို ေလးစားျခင္း၊ <br />(၄) အရိယကႏၲ သီေလဟိ သမႏၷဂတ- အရိယကႏၲ သီလတို႕ကို ေစာင့္ထိန္းရာ၌ အသက္ေသလွ်င္ <br />ေသေပေစ သီလ၌ ညစ္ႏြမ္းမႈ မရွိေစရေအာင္ ျပည့္စံုစြာ ေစာင့္ထိန္းျခင္း။ ဤ၌- ငါးပါးသီလကို ဆိုသည္မွတ္။<br /><br /><b>ေသာတပန္ျဖစ္ေၾကာင္း အဂၤါ ၄-ပါး။ ။</b> နိဒါန၀ဂၢသံယုတ္ ။ပါ။ ၂၉၇။ ႒။ ၆၇။<br />ေသာတာပန္ ျဖစ္ျခင္း၏ အေၾကာင္းတရား ၄-ပါး၊ မဟာ၀ဂၢသံယုတ္ႏွင့္ သဂႌတိသုတ္ ပါဠိေတာ္တို႕မွ။ <br />(၁) သပၸဳရိသ သံေသ၀- မဂ္ဖိုလ္လမ္းျပသူေတာ္ေကာင္းႏွင့္ ေပါင္းသင္းရမႈ၊ <br />(၂) သဒၶမၼသ၀န- ခႏၶာနာမ္ရုပ္ သူေတာ္တရား နာၾကားရမူ၊ <br />(၃) ဓမၼာႏုဓမၼ ပဋိပတၱိ- မဂ္ဖိုလ္ရေၾကာင္းက်င့္မႈ၊ <br />(၄) ေယာနိေသာ မနသိကာရ- ရုပ္ နာမ္၌ မွန္ကန္ေတာ္တည့္စြာ ႏွလံုးသြင္းမႈ။<br /><br /><b>ေသာဘဏသာဓာရဏ ေစတသိက္ ၁၉-ပါး။ ။</b> တင့္တယ္ ေကာင္းျမတ္ေသာ စိတ္တို႕ႏွင့္<br />သာ အၿမဲယွဥ္၍ ျဖစ္ေသာ ေစတသိက္မ်ိဳး ဟူ၏။ <br />(၁) သဒၶါ- ရတနာသံုးပါးကို ၾကည္ၫိုျခင္း၊ ကံ,ကံ၏ အက်ိဳးတရားတို႕ကို ယံုၾကည္ျခင္း လကၡဏာ၊ <br />(၂) သတိ- ကုသိုလ္အစု၌ မေမ့မေလ်ာ့ေသာ ေအာက္ေမ့ျခင္းလကၡဏာ၊ <br />(၃) ဟိရိ- အယုတ္တရား၌ စက္ဆုပ္ ရြံ႕ရွာျခင္းလကၡဏာ၊ <br />(၄) ၾသတၱပၸ- မေကာင္းမႈ၌ ေၾကာက္လန္႕ျခင္း လကၡဏာ၊ <br />(၅) အေလာဘ- ကာမဂုဏ္အာရံု၌ စိတ္၏ မက္ေမာတြယ္တာမႈ မရွိျခင္း၊ <br />(၆) အေဒါသ- ဆန္႕က်င္မုန္းတီး ၾကမ္းတန္းခက္ထန္မႈ မရွိျခင္း၊ <br />(၇) တၾတမဇၩတၱတာ- ခ်စ္, မုန္း, မပါ ညီမွ်စြာ ေဆာင္ျခင္းလကၡဏာ၊ <br />(၈) ကာယပႆဒၶိ- ကိေလသာအပူတို႕၏ ၿငိမ္းေအးျခင္း၊ <br />(၉) စိတၱပႆဒၶိ- ကိေလသာအပူတို႕၏ ၿငိမ္းေအးခ်မ္းသာျခင္း လကၡဏာ၊ <br />(၁၀) ကာယလဟုတာ- ကိေလသာ၀န္ထုပ္မွ ေပါ့ပါးျခင္း၊ <br />(၁၁) စိတၱလဟုတာ- ကိေလသာ၀န္ထုပ္မွ ေပါ့ပါးျခင္း၊<br />(၁၂) ကာယမုဒုတာ၊ (၁၃) စိတၱမုဒုတာ- ကိေလသာခက္ထန္ျခင္းတို႕မွ ကင္းၿငိမ္း ႏူးညံ့ျခင္းလကၡဏာ၊ <br />(၁၄) ကာယကမၼညတာ၊ (၁၅) စိတၱကမၼညတာ- ကုသိုလ္အလုပ္၌ ခံ့ညားထယ္၀ါၿငိမ္းခ်မ္းစြာေသာ <br />အသြင္ကို ေဆာင္ျခင္းလကၡဏာ၊ <br />(၁၆) ကာယပါဂုညတာ၊ (၁၇) စိတၱပါဂုညတာ- ကုသိုလ္တရား၌ ၿငိမ္းခ်မ္းစြာ ေလ့လာျခင္း လကၡဏာ၊ <br />(၁၈) ကာယုဇုကတာ၊ (၁၉) စိတၱဳဇုကတာ- နိဗၺာနဓာတ္စခန္းကိုသာ ေျဖာင့္မတ္တန္းတန္း လမ္းလႊဲမပါေသာ လကၡဏာ။<br /><b><br />ေသာမၿဂိဳဟ္ ၄-လံုး။ ။</b> ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာကို ေပးတတ္ေသာ ၿဂိဳဟ္ျမတ္ေလးပါး။ <br />(၁) တနလၤာၿဂိဳဟ္၊ <br />(၂) ဗုဒၶဟူးၿဂိဳဟ္၊ <br />(၃) ၾကာသပေတးၿဂဳိဟ္၊ <br />(၄) ေသာၾကာၿဂိဳဟ္။<br /><br /><b>ေသာမနႆ ၂-မ်ိဳး။ ။</b> ၀မ္းသာအားရျခင္း ၂-မ်ိဳး။ ဥပရိပဏၰာသ။ပါ။၂၆၀ ။႒။ ၁၈၆။ <br />(၁) ေဂဟသိတ ေသာမနႆ- ကာမဂုဏ္၌ ေလာဘတဏွာႏွင့္ ယွဥ္ျဖစ္ေသာ ၀မ္းေျမာက္ျခင္း၊ <br />(၂) ေနကၡမႆိတ ေသာမနႆ- ကုသိုလ္တရား ဘာ၀နာမ်ားႏွင့္ ယွဥ္ေသာ ၀မ္းသာျခင္း။<br /><br /><b>ေသာမနႆ ကုသိုလ္စိတ္ ျဖစ္ေၾကာင္းတရား ၄-ပါး။ ။ </b>(အ႒သာလိနီ)ဓမၼသဂၤဏီ အ႒ကထာ။ ၁၁၇။<br />(၁) ဣ႒ာရမၼဏ- ေကာင္းေသာအာရံုႏွင့္ ေတြႀကံဳျခင္း၊ <br />(၂) သဒၶါဗဟုလတာ- သဒၶါအားေကာင္းျခင္း၊ <br />(၃) ၀ိသုဒၶဒိ႒ိတာ- အယူအစြဲ ဥာဏ္အျမင္သန္႕စင္ျခင္း၊<br />(၄) အာနိသံသ ဒႆာ၀ီတာ- လုပ္ငန္း၏ ေကာင္းက်ိဳးကို သိျမင္ေလ့ရွိျခင္း။<br /><br /><b>ေသာင္း ၄-ရပ္။ ။</b> ယူဇနာ တေသာင္းစီ က်ယ္၀န္းေသာ အရပ္ေလးပါး၊ သာရတၳသဂၤဟ အ႒ကထာႏွင့္ ဇိနာလကၤာရ ဋီကာမွ။ <br />(၁) ငါတို႕ေနရာဇမၺဴဒိပ္ကြၽန္း၊ <br />(၂) တာ၀တႎသာ နတ္ျပည္၊ <br />(၃) အသူရာ ျပည္၊ <br />(၄) အ၀ီစိ ငရဲ။<br /><br /><b>« သဲ »</b><br /><br /><b>သဲကႏၳာႀကီးမ်ိဳး ၁၉-ပါး။ ။ </b>ကႏၲာရမ်ိဳး ၈-ပါးတို႕တြင္ ၀ါဠဳကႏၲာရေခၚကမၻာေပၚ၌ ထင္လွ်ားေက်ာ္ၾကားသည့္ သဲကႏၲာရႀကီး(Desert) ၁၉-မ်ိဳးကို အလ်ား အနံ မိုင္ႏွင့္ အျမင့္ေပ ခန္႕မွန္းေျခတို႕ကို ကမၻာ့ ဒိုင္ဂ်က္မွ နည္းမွီ၍ ျပဆိုထားသည္။<br /><a href="http://en.wikipedia.org/wiki/Desert">http://en.wikipedia.org/wiki/Desert</a><br />(၁) Atacama--အတာကမာ သဲကႏၲာရ၊ ခ်ီလီႏိုင္ငံ ေျမာက္ပိုင္း၌ရွိ၍ အလ်ားမိုင္(၄၀၀) ခန္႕ရွည္လ်က္၊ အျမင့္ေပ (၇,၀၀၀- မွ ၁၃, ၅၀၀၀)အထိ ရွိသည္။ ၇၀,၀၀၀-စတုရန္းမိုင္။<br />(၂) Black Rock--ဘလက္ေရာ႔ခ္ သဲကႏၲာရ၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု နီဗာဒါျပည္နယ္၏ အေနာက္ ေျမာက္ပိုင္း၌ တည္ရွိသည္၊ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း (၁,၀၀၀) ခန္႕ရွိကာ၊ အျမင့္ေပ (၂,၀၀၀-မွ ၅,၀၀၀)အထိ ရွိသည္။ ၁ç၀၀၀-စတုရန္းမိုင္။<br />(၃) Colorado--ကိုလိုရာဒို သဲကႏၲာရ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စု၊ ကာလီဖိုးနီးယားျပည္နယ္၏ အေရွ့ေတာင္ဘက္၌ တည္ရွိသည္၊ အလ်ားမိုင္(၂၀၀) အနံမိုင္ (၅၀)မွ် ရွိလ်က္ ပင္လယ္ေရျပင္ေအာက္ ေပ (၂၅၀)မွ် စူး၀င္နိမ့္က်သည္။၂၅၀၀-စတုရန္းမိုင္။<br />(၄) Dasht-e Kavir--ဒတ္ရွိအီကဗီ သဲကႏၲာရ၊ အီရန္ႏိုင္ငံ ကက္စပီယန္ပင္လယ္၏ အေရွ့ေတာင္ဖက္၌ တည္ရွိသည္၊ အျမင့္ေပ (၂,၀၀၀)ခန္႕ရွိသည္ဟူ၏။ ၃၀,၀၀၀-စတုရန္းမိုင္။<br />(၅) Dasht -e Lut--ဒတ္ရွ္အီလြတ္ သဲကႏၲာရ၊ အီရန္ႏိုင္ငံ ကာမင္ အေရွ့ေျမာက္ဖက္၌ တည္ရွိ၏၊ အျမင့္ေပ (၁, ၀၀၀)ခန္႕ ရွိ၏။ ၂၀,၀၀၀-စတုရန္းမိုင္။<br />(၆) Gobi--ဂိုဘီ (ရွာမိုး) သဲကႏၲာရ၊ အာရွတိုက္ မြန္ဂိုလီးယားႏိုင္ငံတေလွ်ာက္လံုး လိုလိုပင္ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း (၅၀၀,၀၀၀)မွ် ေလာက္ရွိ၍ အျမင့္ေပ (၃, ၀၀၀-မွ သည္ ၅, ၀၀၀) အထိရွိ၏။<br />(၇) Great Arabian--ဂရိတ္ အာေရဗီယန္း သဲကႏၲာရ၊ အာေရဗီးယားႏိုင္ငံ တ၀ွမ္းလံုး လိုလိုပင္ တည္ရွိေနသည္၊ အလ်ားမိုင္ (၁, ၅၀၀)ရွိ၏၊၎င္းျပင္ဆီးရီးယားႏိုင္ငံမွ (အဲလ္ဟာမက္) သဲကႏၲာရ၊ လတၱီတြတ္ (၃၀)ေျမာက္၊ အျမင့္ေပ (၁, ၈၅၀) နီဖတ္ ျပည္နယ္မွ သဲကႏၲာရနီသည္ အလ်ားမိုင္ (၄၀၀) အနံမိုင္ (၂၀၀)ရွိ၏၊ နီဖတ္ျပည္ ေတာင္ပိုင္းမွ(ဒါနာ) သဲကႏၲာရသည္ ေဂ်ာ့ဖ္ေတာင္ဖက္၌ တည္ရွိ၍ အလ်ားမိုင္ (၄၀၀) အနံမိုင္ (၃၀) ရွိသည္၊ ေနဂ်စ္ ေတာင္ပိုင္မွ (ရွဘ္အာလ္ခါလီ) သဲကႏၲာရစသည့္ သဲကႏၲာရ ငယ္ေပါင္း ၄-ခုႏွင့္ ေပါင္းစပ္လ်က္ ဂရိတ္အာရ္ဗီးယန္း သဲကႏၲာရ အျဖစ္ ေခၚဆိုထားျခင္း ျဖစ္သည္ ဟူ၏။ ၉၀,၀၀၀-စတုရန္းမိုင္။<br />(၈) Great Australian --ဂရိတ္ ၾသစေၾတးလ်ား သဲကႏၲာရ၊ ၾသစေၾတးလ်ားတိုက္၏ အေနာက္ပိုင္း၌ တည္ရွိလ်က္ ၎င္းတိုက္၏ ထက္၀က္ နီးနီးမွ်ပမာဏ က်ယ္ျပန္႕သည္ဟူ၏၊ အျမင့္ေပ (၆၀၀ မွ၊ ၁,၀၀၀)ခန္႕မွ် ရွိသည္ဟူ၏။ ၁,၃၀၀,၀၀၀-စတုရန္းမိုင္။<br />(၉) Great Salt Lake--ဂရိတ္ေဆာ့လိပ္ သဲကႏၲာရ၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု နီဗာဒါျပည္နယ္မွ ေဆာ့တ္လိပ္ အေနာက္ပိုင္း၌ တည္ရွိသည္၊ အလ်ားမိုင္ (၈၀) အနံမိုင္ (၅၀) အျမင့္ေပ (၄,၅၀၀) ခန္႕ရွိသည္ဟူ၏။၂၅၀၀-စတုရန္းမိုင္။<br />(၁၀) Kalahari--ကာလာဟာရီ သဲကႏၲာရ၊ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံ ၾသရိန္းျပည္နယ္ႏွင့္ ဇမ္ဘီဇီ ျမစ္၏ အၾကား၌ တည္ရွိသည္၊ အလ်ားမိုင္(၆၀၀) အနံမိုင္ (၄၀၀) စတုရန္းမိုင္ေပါင္း (၂၂၀ç၀၀၀) ခန္႕ က်ယ္ျပန္႕ကာ အျမင့္ေပ (၃,၀၀၀)၏ အထက္၌ ရွိသည္ ဟူ၏။<br />(၁၁) Kara-kum--ကာရာကမ္ သဲကႏၲာရ၊ အာရွတိုက္(ေအယဲလ္) အိုင္၏ေတာင္ဖက္ တာကက္စတန္၏ အေနာက္ေတာင္ဖက္၌ တည္ရွိသည္၊ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း (၁၀၀,၀၀၀) ခန္႕မွ်ရွိ၏။ <br />(၁၂) Kyzyl-kum--ကီဇီလ္ကမ္ သဲကႏၲာရ၊ အာရွတိုက္ ပါကစ္စတန္ အလယ္ပိုင္း၌ တည္ရွိလ်က္ အလ်ားမိုင္ (၃၇၀) အနံ (၂၂၀)မိုင္ရွိ၍ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း (၇၀,၀၀၀) ခန္႕ ရွိလ်က္၊ အျမင့္ေပ (၁,၆၀၀ မွ ၂,၀၀၀)အထိ ရွိသည္ ဟူ၏။<br />(၁၃) Libyan--လိုင္ဘီယန္ သဲကႏၲာရ၊ ႏိုင္းလ္ျမစ္၏ အေနာက္ဖက္ ဆဟာရသဲကႏၲာရ၏ အေရွ့ပိုင္း၌ တည္ရွိသည္၊ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း (၅၀၀,၀၀၀) ေက်ာ္မွ် ရွိသည္ ဟူ၏။<br />(၁၄) Mojave--မိုဟက္ သဲကႏၲာရ၊အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု ကိုလိုရာဒို သဲကႏၲာရ၏ ေျမာက္ဖက္၌ တည္ရွိ၏၊ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း (၂၂,၀၀၀) ရွိလ်က္ အျမင့္ေပေပါင္း(၂,၀၀၀)မွ် ျမင့္သည္ဟူ၏။<br />(၁၅) Nubian--ႏူဘီယန္ သဲကႏၲာရ၊ ပင္လယ္နီမွစ၍ ႏိုင္းလင္းျမစ္ အေနာက္ေကြ႕အထိ က်ယ္ျပန္႕လ်က္ ရွိ၏၊ အျမင့္ေပ(၂,၅၀၀)မွ် ရွိသည္။ ၁၅၇,၀၀၀-စတုရန္းမိုင္။<br />(၁၆) Painted--ေရာင္စံု သဲကႏၲာရ၊ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု အရီဇိုးနား ျပည္နယ္၏ အေရွ့ေျမာက္၌တည္ရွိသည္၊ အလ်ား(၇၅)မိုင္ရွိ၍ အျမင့္ေပ (၅,၀၀၀) ျမင့္သည္။၇၅၀၀-စတုရန္းမိုင္။<br />(၁၇) Sahara--ဆဟာရ သဲကႏၲာရႀကီး၊ ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံ၏ ေျမာက္ပိုင္းမွ ပင္လယ္နီအထိ က်ယ္ျပန္႕လ်က္ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း(၃,၅၀၀,၀၀၀) ရွိသည္၊ ပင္လယ္ေရျပင္၏ ေအာက္ ေပေပါင္း (၄၀၀ မွ ၁၁,၀၀၀)အထိ နိမ့္၍ ပင္လယ္ေရျပင္၏ အထက္သို႕ ေပေပါင္း (၁,၄၀၀ မွ ၁,၆၀၀) အထိ ျမင့္သည္။<br />(၁၈) Taklamakan--တက္ကလာမာကန္ သဲကႏၲာရ၊ တရုပ္ျပည္သူ႕သမၼတႏိုင္ငံ ဆင္က်န္ျပည္နယ္၏ အလယ္ပိုင္းမွ တာရင္ျမစ္၀ွမ္းအထိ တည္ရွိ၍ အလ်ားမိုင္(၇၀၀)မွ် ရွိ၏၊ စတုရန္းမိုင္ေပါင္း(၁၂၅,၀၀၀) အထိ ရွိေလသည္။<br />(၁၉) Thar--သာ သဲကႏၲာ၊ ဣႏၵိယႏိုင္ငံ ရာဇပုတၱရျပည္နယ္ အတြင္း၌ တည္ရွိသည္၊ အလ်ားမိုင္(၃၈၀)မွ် ရွိလ်က္ အနံ မိုင္(၃၀၀)မွ်ရွိသည္၊ အျမင့္ေပ (၅၀၀) ခန္႕ျမင့္သည္၊ ၉၂,၂၀၀-စတုရန္းမိုင္။ ဟူ၏။ <br /><br /><b>« သွ် »</b><br /><br /><b>ေသွ်ာင္ထံုးအျပား ၅၅၊ ဆင္ျငား ပုဂံသူ။ ။</b> ပုဂံသူတို႕ ဆင္ယင္ထံုးဖြဲ႕ေသာ ဆံထံုးမ်ိဳး အျပားကို ဆိုသည္၊၎င္း သရုပ္ကို (ဥေသွ်ာင္ထံုးျငား- ၅၅) ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>« သြ »</b><br /><br /><b>သြပ္မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> သဗၺဓာတုက ၀ိဇၨာဓရက်မ္းႀကီး၌ ေအာက္ပါအတိုင္းသြပ္မ်ိဳး ေလးပါးကို ခြဲျခား၍ ျပဆိုထားေလသည္၊ အားလံုး မွတ္စားသည္ခ်ည္း ျဖစ္၏။ <br />(၁) ေသတဇာ သတြ- သြပ္ျဖဴ, ေက်ာက္ေတာင္မွထြက္၏၊ <br />(၂) ပိတ သတြေယာ- သြပ္ေရႊ၀ါ, ေက်ာက္ေတာင္မွ ထြက္၏၊ <br />(၃) ဘူမ်ဇာ သတြ- ေျမထြက္သြပ္, ၫိုျပာျပာရွိ၏၊ <br />(၄) တာမ် သတြ- ခပ္ျပာသြပ္, စပ္၍ခ်က္ထားေသာ သြပ္မ်ိဳး။<br /><br /><b>သြားအရပ္မွာ၊ ျဖစ္ေပၚလာ၊ ျမန္မာအကၡရာ ၇-လံုး။ ။</b> ၎င္း သရုပ္ကို(ဒႏၲဇ အကၡရာ ၇-လံုး) ၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>သြားေတာ္ ၄၀၊ ေရရာ၀ယ္၊ စြယ္ေတာ္ ထည့္ မထည့္။ ။</b> ျမတ္စြာဘုရားသခင္၏ ၃၂-ပါးေသာ လကၡဏာ ေတာ္ႀကီးတို႕တြင္ စတၱာလီသ သမဒႏၲေခၚ ညီညာေသာ သြားေတာ္မ်ား, စြယ္ေတာ္ ၄-ဆူႏွင့္ တကြ ထည့္၍ အထက္ ၂၀-ေအာက္ ၂၀-ေပါင္း ၄၀-ဟု မွတ္ရာ၏။<br /><br /><b>သြားတိုက္ျခင္း အက်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </b>ဒန္ပူစား သြားတိုက္ျခင္း၏ အက်ိဳးခံစားခြင့္ ငါးပါး၊ ၀ိနည္း စူဠ၀ါ ပါဠိေတာ္မွ။ <br />(၁) စကၡဳႆံ- မ်က္စိအျမင္ၾကည္လင္ျခင္း၊ <br />(၂) မုခံ န ဒုဂၢႏၶံ- ပါးစပ္မနံျခင္း၊ <br />(၃) ၀ိသုဒၶ ရသ ဟရဏီ- အာရံုေၾကာတို႕ သန္႕ရွင္းအားေကာင္းျခင္း၊ <br />(၄) ပိတၱာဒိ နပရိေယာ နဒၶတိ- သည္းေျခ သလိပ္ ထမင္း အစာတို႕ မေရာ မရွက္ႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၅) ဘတၱ မႆ ဆာေဒတိ- ထမင္းဆာျခင္းကို ျဖစ္ေစႏိုင္ျခင္း။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3049188886768943578-8468600439374618643?l=thupya2010ya.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-25569849646017302882010-07-31T06:12:00.000-07:002010-07-31T06:12:15.068-07:00<strong>သိကၡာသံုးပါး။ ။</strong> မဇၩိမပဏၰာသ ။႒။ ၂၀-၌ အက်ယ္ရႈပါ။ ကိုယ္က်င့္တရားႏွင့္ တည္ၾကည္ေျဖာင့္မတ္မႈ ကိေလသာမွ လြတ္ကင္းမႈ လုပ္ငန္းပညာရပ္မ်ား ဟူ၏။<br />(၁) အဓိသီလသိကၡာ-ရဟန္းေတာ္မ်ား ေစာင့္ထိန္းရသည့္(၂၂၇)သြယ္ေသာ သီလသိကၡာပုဒ္ အက်င့္ျမတ္မ်ား။<br />(၂) အဓိစိတၱသိကၡာ-၀ိပႆနာ၏ အေျခခံျဖစ္ေသာ သမထလုပ္ငန္းရပ္ႏွင့္ သမာပတ္ရွစ္ပါး သမာဓိသေဘာတရား အက်င့္ျမတ္မ်ား။<br />(၃) အဓိပညာသိကၡာ-ပညာမဂၢင္ ၂-ပါး ဦးစီးေသာ ရုပ္çနာမ္ ဓမၼတို႕၏ ဥဒယ ၀ယ သေဘာမွန္ကို ဧကန္ ပိုင္းျခား၍သိရန္ ၀ိပႆနာဥာဏ္ အလုပ္သေဘာ အက်င့္ျမတ္။<br /><a name='more'></a><br /><strong>သိကၡာမ်ိဳး ၅-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> သိပၸံပညာမ်ိဳး ၅-ပါး။<br />(၁) ေယာဂ သိကၡာ- စက္မႈ လက္မႈ ပညာ၊<br />(၂) ၀ိနိစၦယ သိကၡာ- တရားႏွင့္ ေလ်ာ္ညီစြာ ဆံုးျဖတ္ျခင္း၊ <br />(၃) ေကတု သိကၡာ- နိမိတ္ တိတ္တေပါင္ေ၀ဒ စသည့္ ပညာ၊ <br />(၄) ေပါရာဏ သိကၡာ- ေရွးျဖစ္ဘူးေသာ စကားေဟာင္း မင္းစဥ္ မင္းဆက္အေၾကာင္းအရာ စာဆိုေတာ္ေခၚ စာေရးဆရာ ပညာ၊ <br />(၅) ဟတၳိအႆ သိကၡာ- ဆင္စီး ျမင္းစီး စစ္တက္ စစ္ဆင္ အရာတို႕၌ လိမ္မာေသာပညာ။ မွတ္ခ်က္။ ။<br />၎င္း ငါးပါးကို ပညာ ငါးပါးဟုလည္း ေရးမွတ္ၾကေသးသည္။<br /><br /><span id="fullpost"><br /><strong>သိၾကားမင္း၏ မိဖုယားေပါင္း ၁၆၀၀။ ။ </strong>၎င္းအက်ယ္ကို ၀ိမာန၀တၱဳအ႒ကထာ။ ၁၆၇-၌ ရႈပါ။<br /><br /><strong>သိၾကားမင္း၏ သမီးေတာ္ ၄-ေယာက္။ ။</strong> အသီတိနိပါတ္ သုဓာေဘာဇနဇာတ္၌ အက်ယ္<br />ရႈပါ။ <br />(၁) အာသာ၊ <br />(၂) သိရီ၊ <br />(၃) သဒၶါ၊ <br />(၄) ဟိရီ။<br /><br /><strong>သိၾကားမင္း ျဖစ္ေၾကာင္းတရား ၇-ပါး။ ။</strong> သဂါထာ၀ဂၢသံယုတ္ ။ပါ။၂၃၀ ။႒။ ၃၁၇။ သိၾကားျဖစ္ေၾကာင္း က်င့္၀တၱရား ၇-ပါး လကၤာ၊ <br />" ၁- မိဘျပဳစု၊ ၂- ႀကီးသူႀကိဳးႏြံ႕၊ ၃- ႏႈတ္သံညက္ေညာ၊ ၄- ကုန္းမေခ်ာတည့္၊ ၅- ႏွေျမာ မေႏွာင့္၊ <br />၆- သစၥာေစာင့္လ်က္၊ ၇- အမ်က္နည္းစြာ၊ ၇-ျဖာသည္၊ ေနာင္ခါ သိၾကားျဖစ္ေၾကာင္းတည္း" <br />ဟူေသာ လကၤာျဖင့္ ထင္ရွားသည္။<br /><br /><strong>သိၾကားမင္း ရွိခိုးခံထိုက္သူ၏ ဂုဏ္အဂၤါ ၄-ပါး။ ။ </strong>သဂါထာ၀ဂၢသံယုတ္။ပါ။ ၂၃၅ ။႒။ ၃၂၂-၌ အက်ယ္ရႈပါ။ သကၠသံယုတ္မွ ထုတ္ယူ ျပဆိုသည္၊ ၎င္းဂါထာကား- <br />"ေယ ဂဟ႒ာ ပုညကရာ၊ သီလ၀ေႏၲာ ဥပါသကာ။<br />ဓေမၼန ဒါရံ ေပါေသႏၲိ၊ ေတ နမႆာမိ မာတလိ"<br />မာတလိက ေမး၍ သိၾကားမင္းကေျဖပံု။ <br />(၁) ပုညကရာ- ပစၥည္းေလးပါး, ဒါန၀တၳဳ ၆-ပါး, ၁၀-ပါး သီလတို႕ျဖင့္ သဒၶါစင္ျဖဴ ေပးလႉေနသူ၊ <br />(၂) သီလ၀ေႏၲာ- ၅-ပါး, ၈-ပါး, ၁၀-ပါးသီလတို႕ကို ေစာင့္ထိန္းက်င့္သံုးေနသူ၊ <br />(၃) ဥပါသကာ- ရတနာ ၃-ပါးကို ျမတ္ႏိုးထပ္ထပ္ ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္ေနသူ၊ <br />(၄) ဓမၼဒါရ ေပါသ- တရားေသာ အလုပ္သေဘာျဖင့္ မယား, သားတို႕အား လုပ္ေကြၽးေမြးျမဴသူ။<br /><br /><strong>သိျခင္း, သိပံုမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> သညာသိ, ၀ိညာဏ္သိ, ပညာသိ။ အက်ယ္ ၀ိသုဒၶိမဂ္။ ဒု-အုပ္။ ၆၆-၌ ႐ႈပါ။<br /><br /><strong>သိဂၤါရ ရသမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> ေယာက်္ား မိန္းမတို႕၏ ခ်စ္ႀကိဳက္မႈ, ေပါင္းဆံုမွီ၀ဲမႈ, ကြဲကြာမႈတို႕ကိုပင္ <br />သိဂၤါရ ရသေခၚသည္။ <br />(၁) အာေယာဂ- က်ား, မတို႕ တဦးကိုတဦး ခ်စ္ႀကိဳက္စြဲလမ္း ႏွစ္သက္မႈ၊ <br />(၂) သေမၻာဂ- လူခ်င္းေတြ႕ထိကိုင္ဆြဲသံုးသပ္ ေပါင္းသင္းမႈ၊ <br />(၃) ၀ိပၸေယာဂ- ခ်စ္ႀကိဳက္စျဖစ္ေစ, ေပါင္းသင္းၿပီးမွျဖစ္ေစ, ေသကြဲ ရွင္ကြဲ ကြဲကြာရျခင္း။<br /><br /><strong>သိထိလ အကၡရာမ်ိဳး။ ။</strong> မႏၲန္မန္းမႈတ္ရာႏွင့္ ကမၼ၀ါဉတ္ရြတ္ဖတ္ရာတို႕၌ ေလ်ာ့ေလ်ာ့ ရြတ္ရေသာ အကၡရာ ဆယ္လံုး၊ " က, ဂ, စ, ဇ, ဋ, ဍ, တ, ဒ, ပ, ဗ။ "<br /><br /><strong>သိဒၶိမ်ိဳး ၁၀-ပါး။ ။ </strong>တစံုတခုေသာ မႏၲန္ç အင္းç ေဆးç သံç ျပဒါးç ပတၱျမားç ပုလဲ စသည့္ အရာတို႕ျဖင့္ လိုရာၿပီး ႏိုင္ျခင္းမ်ိဳး ဆယ္ပါး ဟူ၏။<br />(၁) စိႏၲာ မယိဒၶိ- စိတ္ႀကံရာ ျဖစ္ေစျခင္း၊ <br />(၂) ဥဒက သိဒၶိ- ေရျပင္ေပၚ၌ ေလွ်ာက္သြားအိပ္ေနႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၃) ပထ၀ီ သိဒၶိ-ေျမလွ်ိဳးႏိုင္ ေျမေၾကာကိုရႈံ႕ႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၄) ဓန သိဒၶိ- ေရႊေငြရတနာ လိုရာရႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၅) အာယု သိဒၶိ- အသက္ရွည္၍ အရြယ္ပ်ိဳစြာေနႏိုင္ျခင္း။ <br />(၆) အာကာသ သိဒၶိ- ေကာင္းကင္ခရီး ပ်ံသန္းႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၇) အာေရာဂ် သိဒၶိ- အနာကင္းျခင္း၊ <br />(၈) ကာယ သိဒၶိ- ဓား, လွံ, ေသနတ္, အေျမာက္ မထိႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၉) ပိယ သိဒၶိ- သတၱ၀ါအားလံုးတို႕၏ ခ်စ္ခင္မႈကို ခံရျခင္း၊ <br />(၁၀) ဣဒၶိ၀ိဓ သိဒၶိ- စ်ာန္တန္ခိုးျဖင့္ အထူးထူး ဖန္ဆင္းႏိုင္ျခင္းမ်ိဳး။<br /><br /><strong>သိပၸံပညာ အတတ္ ၆၄-ရပ္။ ။</strong>"ကလာအတတ္၆၄-ရပ္"ကိုပင္ လက္မႈပညာအတတ္မ်ား<br />ျဖစ္၍ သိပၸံပညာ အတတ္ဟု ေခၚဆိုကာ ' ၀ိဇၨာအတတ္၁၈-ရပ္ 'ဟု ခြဲျခား၍ ျပေလသည္၊ ၎င္းသရုပ္ (ကာလအတတ္ ၆၄-ရပ္)၌ရႈပါ။<br /><br /><strong>သိမ္နိမိတ္မ်ိဳး ၈-ပါး။ ။ </strong>သိမ္သမုတ္ရာ၌ အပိုင္းအျခား သတ္မွတ္ထားရာမ်ိဳး ၈-ပါး။ <br />(၁) ပါသာဏ နိမိတၱ- ေက်ာက္တံုး ေက်ာက္တိုင္နိမိတ္၊ <br />(၂) ပဗၺတ- ေတာင္၊ <br />(၃) ရုကၡ- သစ္ပင္၊ <br />(၄) ၀န- ေတာ၊ <br />(၅) မဂၢ- လမ္း၊ <br />(၆) ၀မၼိက- ေတာင္ပို႕၊ <br />(၇) နဒီ- ျမစ္၊ <br />(၈) ဥဒက နိမိတၱ- ေရျဖင့္ပိုင္းျခား သတ္မွတ္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />အက်ယ္ ၀ိနည္းမဟာ၀ါ ။ပါ။ ၁၄၄ ။႒။ ၃၁၈-၌ ရႈပါ။<br /><br /><strong>သိမ္မ်ိဳးအျပား ၁၅-ပါး။ ။ </strong>ရဟန္းေတာ္မ်ား သံဃကံေဆာင္ေသာ သိမ္မ်ားျဖစ္၏၊ အက်ယ္ကို ၀ိနည္းမဟာ၀ါ အ႒ကထာ ၄၁၇-၌ ရႈပါ။<br /><br /><strong>« သီ »</strong><br /><br /><strong>သီခ်င္းခံမ်ား၊ သံ ၈-ပါး၊ မ်ိဳးစား ေ၀ဘန္သိ။ ။</strong> ၎င္းသရုပ္ကို (အသံ၈-ပါး၊ မ်ိဳးခြဲျခား၊<br />ခံျငား သီခ်င္းဆို)ဟူသည္၌ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>သီခ်င္းဆိုသံ ၇-တန္။ ။</strong> ၎င္းသရုပ္ (ဂီတအသံ ၇-တန္)၌ ရႈပါ။<br /><br /><strong>သီခ်င္းမ်ိဳး ၂၂-ပါး။ ။</strong> ကဗ်ာပင္မႀကီးမွ ေပါက္ပြားလာေသာ <br />သီခ်င္းမ်ိဳးအျပား ၂၂-ပါး၊ အက်ယ္"ကဗ်ာဗႏၶ သာရက်မ္း"၌ ရႈ။ <br />ရကန္၊ ေဟာစာ၊ သာခ်င္း၊ ကာခ်င္း၊ အဲခ်င္း၊ အိုင္ခ်င္း၊ ေလးခ်ိဳး၊ သံခ်ိဳခ်ိဳး၊ ယိုးဒယား၊ ပတ္ပ်ိဳး၊ (၁၀)။ <br />ႀကိဳး၊ဘြဲ႕၊ ေဘာလယ္ ရိုးဆန္း၊ ေတးရိုးဆန္း၊ သျဖန္ ရိုးဆန္း၊ ငိုခ်င္း ရိုးဆန္း၊ တံုးခ်င္း ရိုးဆန္း၊ <br />ဟန္ခ်င္း ရိုးဆန္း၊ ေလွခ်င္း ရိုးဆန္း၊ နတ္သံ၊ (၂၀)။ မွာတမ္း၊ ဇာတ္စကားစပ္ပံု၊(၂၂)။<br /><br /><strong>သီတင္းႀကီး ၄-ပါး။ ။ </strong>ေစာင့္သံုးထိန္းသိမ္းရမည့္တရားႀကီး ၄-ပါး။ <br />(၁) ပါတိေမာကၡ သံ၀ရသီလ၊ <br />(၂) ဣေႁႏၵိယ သံ၀ရသီလ၊ <br />(၃) ပစၥယ သႏၷိႆိတသီလ၊ <br />(၄) အာဇီ၀ ပါရိသုဒၶိ သီလ၊ ဤ ၄-ပါးကိုရည္၍ ပါရမီခန္း၌<br />"ပါတိေမာကၡ၊ သံ၀ရဟု၊ စသည္က်င့္ျပင္း၊ သီတင္း ၄-ပါး၊ ဆြဆြထြားလွ်င္"ဟု ရွင္မဟာသီလ၀ံသေထရ္ စပ္ဆိုထားခဲ့၏၊ <br />အက်ယ္ သီလႀကီး၄-ပါး၌ ရႈပါ။<br /><br /><strong>သီတင္းသံုးေဖာ္ ၅-ေယာက္။ ။ </strong>သီလသိကၡာ ေစာင့္ေဖာ္က်င့္ဖတ္ ၅-ေယာက္ဟူ၏၊ <br />(၁) ဘိကၡဳ- ရဟန္းေယာက်္ား၊ ကိုရင္၊ <br />(၂) သာမေဏေရာ- သာမေဏ ေယာက္်ား၊ ကိုရင္၊ <br />(၃) သိကၡမာနာ- သိကၡမာန္၊ သာမေဏမ ေလာင္း၊ <br />(၄) ဘိကၡဳနီ- ရဟန္းမ၊ <br />(၅) သာမေဏရီ- သာမေဏမ၊ ကိုရင္မ။<br /><br /><strong>သီတင္းသံုးေဖာ္ ၇-ေယာက္၊ တနည္း။ ။</strong> မူလပဏၰာသ ။ပါ။၉၂။႒။ပ-အုပ္။၃၁၄။ <br />(၁) ဘိကၡဳ၊ <br />(၂) ဘိကၡဳနီ၊ <br />(၃) သိကၡာမာနာ၊ <br />(၄) သာမေဏေရာ၊ <br />(၅) သာမေဏရီ၊ <br />(၆) ဥပါသေကာ၊ <br />(၇) ဥပါသိကာတိ ဧေတ သတၱသဟ ဓမၼစာရိေနာ။<br /><br /><strong>သီဒါ ၇-တန္။ ။</strong> ကရြတ္ေခြမ်ားကဲ့သို႕ ျမင္းမိုရ္ေတာင္ကို စြပ္ေခြရစ္ပတ္လ်က္ရွိေသာ ေတာင္စဥ္ ၇-ထပ္တို႕၏ အၾကားျဖစ္သည့္ သမုဒၵရာ ၇-စင္းကိုေခၚသည္။ <br />(၁) ျမင္းမိုရ္ေတာင္ႏွင့္ ယုဂႏၶရေတာင္ အၾကား သီဒါတခု ရွိ၏၊ <br />၎င္းသီဒါ၏ေစာက္ အနက္ အက်ယ္တို႕ကား ယူဇနာေပါင္း ၄၂၀၀၀-စီ ရွိ၏၊ <br />(၂) ယုဂႏၶရေတာင္ႏွင့္ ဤသႏၶရေတာင္အၾကား သီဒါတခု ရွိ၏၊ <br />၎င္းသီဒါ၏ ေစာက္ အနက္ အက်ယ္တို႕ကား ယူဇနာေပါင္း ၂၁၀၀၀-စီ ရွိ၏၊ <br />(၃) ဤသႏၶရေတာင္ႏွင့္ ကရ၀ိကေတာင္ အၾကား သီဒါတခုရွိ၏၊ <br />၎င္းသီဒါ၏ ေစာက္ အနက္ အက်ယ္တို႕ကား ယူဇနာေပါင္း ၁၀၅၀၀-စီ ရွိ၏၊ <br />(၄) ကရ၀ိေတာင္ႏွင့္ သုဒႆနေတာင္ အၾကား သီဒါတခု ရွိ၏၊ <br />၎င္းသီဒါ၏ ေစာက္ အနက္ အက်ယ္တို႕ကား ယူဇနာေပါင္း ၅၂၅၀-စီ ရွိ၏၊ <br />(၅) သုဒႆနေတာင္ႏွင့္ ေနမိႏၶရေတာင္အၾကား သီဒါတခု ရွိ၏၊<br />၎င္းသီဒါ၏ ေစာက္ အနက္ အက်ယ္တို႕ကား ယူဇနာေပါင္း ၂၆၂၅-စီ ရွိ၏၊<br />(၆) ေနမိႏၶရေတာင္ႏွင့္၀ိနတၱကေတာင္အၾကား သီဒါတခု ရွိ၏၊ <br />၎င္းသီဒါ၏ ေစာက္ အနက္ အက်ယ္တို႕ကား ယူဇနာေပါင္း ၁၃၁၂ƒစီ ရွိ၏၊ <br />(၇) ၀ိနတၱကေတာင္ႏွင့္ အႆကဏ္ ေတာင္အၾကား သီဒါတခုရွိ၏၊ <br />၎င္းသီဒါ၏ ေစာက္ အနက္ အက်ယ္တို႕ကား ၆၅၆-ယူဇနာႏွင့္ တတိုင္ေျခာက္ရာတြင္းစီ ရွိၾက၏။<br /><br /><strong>သီရိမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>သားေကာင္း ရတနာ ရႏိုင္ရန္ မိခင္ေလာင္းမ်ား ျပဳက်င့္ရေသာ <br />ေလာကီက်က္သေရ၃-ပါး၊ မံုေရြးေဇတ၀န္ ဆရာေတာ္။ <br />(၁) ႀကိဳးတန္း ႀကိမ္တန္းေအာက္ မ၀င္ရျခင္း၊ <br />(၂) ခါး၀တ္ထမီကို ထက္ေအာက္ျပန္၍ မ၀တ္ရျခင္း၊ <br />(၃) ေျခမေဆးဘဲ အိပ္ရာတိုက္ခန္းမ၀င္ မအိပ္ရျခင္း။<br /><br /><strong>သီလ ၂-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) စာရိတၱ သီလ- ဤအမႈကိစၥမ်ိဳးကို ျပဳက်င့္ရမည္ဟု ျမတ္စြာဘုရား ပညတ္ထားသည့္ဆရာ႔၀တ္ <br />ရဟန္း၀တ္ ဒကာ၀တ္ စသည့္အပစာယန၊ ေ၀ယ်ာ၀စၥ ကုသိုလ္မ်ိဳးကို ဆိုသည္၊ လိုရင္းကား ေလာက၌ ျပဳလုပ္ေပးရမည့္ <br />အျပစ္မရွိေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးျခင္းအက်င့္သည္ မိမိသီလဂုဏ္၌ တိုးတက္ျဖဴစင္ေသာ <br />သီလမ်ိဳးျဖစ္၍ စာရိတၱသီလေခၚသည္ ဟူ၏၊ <br />(၂) ၀ါရိတၱ သီလ- ဤအမႈမ်ိဳးကို မျပဳလုပ္ရဟု ျမတ္စြာဘုရား ပညတ္ေတာ္မူသည့္ သိကၡာပုဒ္ ဟူသမွ်ကို ဘုရားရွင္ အလိုေတာ္က်အတိုင္း မျပဳလုပ္ပဲ ေစာင့္ထိန္းျခင္းကို ၀ါရိတၱသီလ ေခၚသည္။<br /><br /><strong>သီလအျပား ၇-ပါး၊ အမ်ား ဗိုလ္လူဆိုင္။ ။ </strong>ရဟန္း ရွင္ လူတို႕ ေစာင့္သံုးရေသာ သီလမ်ား။ထို႕အျပင္လည္း အမ်ိဳးမ်ားစြာ ရွိေသး၏။ <br />(၁) ငါးပါးသီလ ရိုးရိုး- သာမန္ လူ, နတ္, တိရစၦာန္တို႕အတြက္ နိစၥသီလမ်ိဳး၊ <br />(၂) ငါးပါးသီလအထူး- ေကာမာရ ျဗဟၼစရိယ သီလမ်ိဳး၊ <br />(၃) ေျခာက္ပါးသီလ- ဘိကၡဳနီေလာင္း သိကၡာမာန္မ်ား အတြက္၊ <br />(၄) ရွစ္ပါးသီးလ- ဥေပါသထ သီလမ်ိဳး၊ <br />(၅) ကိုးပါးသီလ- စၾကာမင္းႏွင့္ မိဖုယားႀကီးမ်ား သားေတာ္ သမီးေတာ္ ေဆြေတာ္ မ်ိဳးေတာ္ <br />တိုင္းသူျပည္သားတို႕ ေစာင့္ထိန္းေသာ ဥေပါသထသီလမ်ိဳး၊<br />(၆) ဆယ္ပါးသီလ- လူသာမေဏတို႕သီလ, လူ႕အတြက္ နိစၥသီလမ်ိဳး၊ <br />(၇) စတုပါရိသုဒၶိသီလ- ရဟန္းေတာ္မ်ားသီလ။ အာပတ္ ၇-ပံု။<br /><br /><strong>သီလႀကီးမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> မဟာနိေဒၵသ ။ပါ။ ၂၆၄။႒။ ၃၂၆။ စတု ပါရိသုဒၶိသီလ ေခၚ <br />၎င္းသီလႀကီး ၄-ပါးကို ထက္၀န္းက်င္ စင္ၾကယ္ေစရမည္ဟုဆိုသည္။ <br />(၁) ပါတိေမာကၡ သံ၀ရ သီလ- သံသရာ၀ဋ္ဆင္းရဲမွ လြတ္ကင္းေစတတ္ေသာ သီလတရားစု၊ အာပတ္ ၇-ပံု။ <br />(၂) ဣႏၵိယ သံ၀ရ သီလ- စကၡဳစေသာ ဣေႁႏၵ ၆-ပါးကို ေစာင့္စည္း လံုၿခံဳေစမႈ၊<br />(၃) အာဇီ၀ပါရိသုဒၶိသီလ- ထက္၀န္းက်င္မွ အျပစ္မရွိသန္႕ရွင္း စင္ၾကယ္ေသာ အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္းမႈ၊ <br />(၄) ပစၥယသႏၷိႆိတ သီလ- ဆြမ္း, သကၤန္း, ေက်ာင္း, ေဆး, ေခၚ ပစၥည္းေလးပါး၌ ေကာင္းစြာ စင္ၾကယ္<br />သျဖင့္မွီ၀ဲသံုးေဆာင္မႈ။<br /><br /><strong>သီလဂုဏ္ ၈-ပါး၊ ၂-နည္း။ ။ </strong>မိမိတို႕ေစာင့္ထိန္းေသာ သီလ၌ ထိုဂုဏ္ရွစ္ပါးႏွင့္ျပည့္စံုေစ<br />ရမည္၊ ဤ၌ေရွ့ေလးပါးကို ေလာကီ သီလဂုဏ္၊ ေနာက္ေလးပါးကို ေလာကုတၱရာဂုဏ္ဟု မွတ္ရာ၏၊ သံယုတ္ပါဠိေတာ္။<br />(၁) အ ခ႑- မက်ိဳးေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၂) အ ဆိဒၵ- မေပါက္ေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၃) အ သဗလ- မေျပာက္ေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၄) အ ကမၼာသ- မက်ားေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၅) ဘုဇိသ- ကိေလသာမွ ေတာ္လွန္ေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၆) ၀ိၫူ ပသ႒- ပညာရွိတို႕ ခ်ီးမြမ္းအပ္ေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၇) အ ပရာမ႒- တဏွာ ဒိ႒ိတို႕ျဖင့္ မစြဲလမ္းမႈဂုဏ္၊<br />(၈) သမာဓိ ၀၀တၱန- သမာဓိ ၃-ပါးကို ျဖစ္ေစတတ္ေသာ ဂုဏ္။<br /><br /><strong>သီလစင္ၾကယ္၊ ျပည့္စံုဘြယ္၊ ၄-သြယ္ အဂၤါရွိ။ ။ </strong>သီလစင္ၾကယ္ျပည့္စံုျခင္း၏အေၾကာင္း<br />အဂၤါေလးရပ္။ <br />(၁) မိမိကိုယ္တိုင္လည္း မလြန္က်ဴးျခင္း၊ <br />(၂) သူတပါးကိုလည္း မလြန္က်ဴးေစျခင္း၊ <br />(၃) သူတို႕အာသာ လြန္က်ဴးသည္ကိုလည္း ၀မ္းမေျမာက္၊ <br />(၄) မိမိေစာင့္သံုးေသာ သီလသိကၡာပုဒ္အသီးသီးကိုလည္း စင္ၾကယ္ေလစြဟု ခ်ီးက်ဴး၏။<br /><br /><strong>သီလေစာင့္ျငား၊ က်ိဳး ၅-ပါး၊ ဘုရားေဟာေတာ္မူ။ ။</strong> မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္၌ သီလေစာင့္<br />ရွိသူတို႕ခံစားရေသာ အက်ိဳး ၅-ပါးကို ေဟာေတာ္မူသည္။ <br />(၁) မေမ့ မေလ်ာ့ျခင္းေၾကာင့္ မ်ားစြာေသာ စည္းစိမ္ဥစၥာတို႕ကို ရရွိ၏၊ <br />(၂) ေကာင္းေသာသတင္း ေက်ာ္ေစာျခင္း ဂုဏ္ကို ရ၏၊ <br />(၃) ပရိသတ္ ေလးပါး အလယ္၌ တင့္တယ္ ရဲရင့္ ရႊင္ရႊင္ လန္းလန္းႏွင့္ေနရ၏၊ <br />(၄) မေတြေ၀မေမ့ေမာဘဲ ေသရျခင္း ရွိ၏၊ <br />(၅) ေသၿပီးေနာက္၌ နတ္ရြာ၌ ျဖစ္ရ၏။<br /><br /><strong>သီလ ၫႈိးႏြမ္း ပ်က္စီးျခင္း တရား ၁၆-ပါး။ ။ </strong>ေအာက္ပါအရာမ်ားကို ငဲ့ကြက္မႈ<br />မထားဘဲ သီလတရားကို ေစာင့္စည္းရမည္။ <br />(၁) လာဘ- လာဘ္ကိုငဲ့၍ ပ်က္စီးျခင္း၊ <br />(၂) ယသ- ေျခြရံေက်ာ္ေစာမႈကို ငဲ့ေသာေၾကာင့္၎၊ <br />(၃) ညာတိ- ေဆြမ်ိဳးေၾကာင့္ ၎၊ <br />(၄) အဂၤါ- ေျခလက္စသည္ေၾကာင့္ ၎၊ <br />(၅) ဇိ၀ိတ- အသက္ေၾကာင့္ ၎၊ <br />(၆) ခ႑- က်ိဳးျခင္း၎၊ <br />(၇) ဆိဒၵ- ေပါက္ျခင္း၎၊ <br />(၈) သဗလ- ေျပာက္ျခင္း၎၊ <br />(၉) ကမၼာသ- က်ားျခင္း၎၊ <br />(၁၀-၁၆) ေမထုန္ငယ္ ၇-ပါး ထည့္၍ ၁၆-ပါးယူသည္။<br /><br /><strong>သီလ၀ိသုဒၶိ အျပား ၄-ပါး။ ။ </strong>သီလ ျဖဴစင္ေၾကာင္း တရား ၄-ပါး။ <br />(၁) ေဒသနာ သုဒၶိ- ပါတိေမာကၡ သံ၀ရသီလ ပ်က္လွ်င္ ေဒသနာၾကားျခင္းစသည့္ <br />မိမိအာပတ္ ဆိုင္ရာနည္းျဖင့္ ကုစားစင္ၾကယ္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) သံ၀ရ သုဒၶိ- ဣႁႏၵိယ သံ၀ရသီလ ၆-ပါး၌ တပါးပါး ပ်က္လွ်င္ ေနာင္ မေပါက္ၾကားေစရ ဟု <br />အဓိ႒ာန္တင္၍ စင္ၾကယ္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) ပရိေယ႒ိ သုဒၶိ- အာဇိ၀ ပါရိသုဒၶိ သီလပ်က္လွ်င္ ကုလဒူသန အေနသန စေသာ မိစၦာဇီ၀ ေနာက္ခါ မျဖစ္ရေအာင္ ေရွာင္ၾကဥ္၍ သမၼာအာဇိ၀ျဖင့္ ရွာမွီးျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၄) ပေစၥေ၀ကၡဏာ သုဒၶိ- ဣဏပရိေဘာဂ မျဖစ္ေစဘဲ ပစၥည္းေလးပါး၌ ပစၥေ၀ကၡဏာ ဆင္ျခင္၍ ပစၥယ သႏၷိႆိတ သီလကို စင္ၾကယ္ေစျခင္းမ်ိဳး။<br /><br /><strong>သီဟိုဠ္ကြၽန္း၏ အမည္မ်ိဳး ၇-ပါး။ ။</strong> <br />(၁) လကၤာဒီပ- လင္းယင္ရြက္ႏွင့္တူေသာ ကြၽန္း၊ <br />(၂) တမၺပါဏိဒီပ- ေျမနီရွိသျဖင့္ ၎င္း၌ ကိုင္တြယ္ေထာက္လွမ္းေသာ လက္မွာ နီေသာကြၽန္း၊ <br />(၃) သီဟဠဒီပ- သီဟဗာဟု ၀တၳဳလာ ျခေသၤ့ကြၽန္း၊ <br />(၄) ၾသဇာဒီပ- ေျမဆီ ၾသဇာေကာင္းကြၽန္း၊ (ကကုသန္ ဘုရားလက္ထက္ အမည္)။ <br />(၅) ၀ရဒီပ- ႀကီးျမတ္ကြၽန္း၊ (ေကာဏာဂံု ဘုရားလက္ထက္ အမည္)။<br />(၆) မ႑လဒီပ-ၾကည္လင္ကြၽန္း၊ (ကႆပ ဘုရားလက္ထက္ အမည္)။<br />(၇) သီရိလကၤာ-က်က္သေရေဆာင္ကြၽန္း၊ (ယခုအမည္)။<br /><br /><strong>« သု »</strong><br /><br /><strong>သံုးဆယ့္ခုနစ္မင္းနတ္။ ။</strong> ၎သရုပ္(အတြင္း ၃၇-မင္း၊ အျပင္ ၃၇-မင္း)၌ ရႈပါ။<br /><br /><strong>သံုးဆယ့္တစ္ဘံု။ ။ </strong>၎သရုပ္အဓိပၸါယ္ (ဘံု သံုးဆယ့္တစ္)မွာ ၾကည့္ေလ။<br /><br /><strong>သံုးဆယ့္ႏွစ္ ေကာ႒ာသ။ ။</strong> ခႏၶာကိုယ္၏ ၃၂-ပါးေသာ အဖို႕အစု အစိတ္အပိုင္းမ်ားကို ေခၚဆိုသည္၊ ဥပရိပဏၰာသပါဠိေတာ္။ <br />ေကသာ- ဆံပင္၊ <br />ေလာမာ- အေမြး၊ <br />နခါ- ေျခသည္း လက္သည္း၊ <br />ဒႏၲာ- သြား၊ <br />တေစာ- အေရ၊ <br />မံသံ- အသား၊ <br />ႏွာရု- အေၾကာ၊ <br />အ႒ိ- အရိုး၊ <br />အ႒ိမိဥၥံ- ရိုးတြင္းျခင္ဆီ၊ <br />၀ကၠံ- အၫိႈ႕၊(၁၀)။ <br />ဟဒယံ- ႏွလံုး၊ <br />ယကနံ- အသည္း၊ <br />ကိေလာမကံ- အေျမႇး၊<br />ပိဟကံ- အဖ်ဥ္း၊ <br />ပပၹါသံ- အဆုပ္၊ <br />အႏၲံ- အူမ၊ <br />အႏၲဂုဏံ- အူသိမ္၊ <br />ဥဒရိယံ- အစာသစ္၊ <br />ကရီသံ- အစာေဟာင္း၊ <br />မတၳလုဂႍ- ဦးေႏွာက္၊ (၂၀)။ <br />ပိတၱံ- သည္းေျခ၊ <br />ေသမွံ- သလိပ္၊ <br />ပုေဗၺာ- ျပည္၊ <br />ေလာဟိတံ- ေသြး၊ <br />ေသေဒါ- ေခြၽး၊ <br />ေမေဒါ- အဆီအခဲ၊ <br />အႆု- မ်က္ရည္၊ <br />၀သာ- ဆီၾကည္၊ <br />ေခေဠာ- တံေတြး၊ <br />သိဃၤာဏိကာ- ႏွပ္၊ (၃၀)။ <br />လသိကာ- အေစး၊ <br />မုတၱံ- က်င္ငယ္။(၃၂)။<br /><br /><strong>သံုးဆယ့္ ႏွစ္ပါးေသာ ကံၾကမၼာ။ ။</strong> ၎သရုပ္ အက်ယ္ကို (ကံၾကမၼာ ၃၂-ပါး)၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>သံုးဆယ့္ ႏွစ္ပါးေသာ တိရစၦာန ကထာ။ ။ </strong>၎ သုေတသန ရပ္ကို(တိရစၦာနာ၊ ဒြတၱႎသာ၊<br />ကထာ ၃၂)ဟူေသာ သရုပ္၌ ျပဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>သံုးဆယ့္ ႏွစ္ပါးေသာ လကၡဏာေတာ္ႀကီး။ ။ </strong>၎ သရုပ္ အဓိပၸါယ္ (လကၡဏာေတာ္ႀကီး ၃၂-ပါး)၌ ရႈပါ။ <br /><br /><strong>သံုးဆယ့္ရွစ္ျဖာ မဂၤလာ။ ။</strong> ၎သရုပ္အဓိပၸါယ္ (မဂၤလာတရား ၃၈-ပါး)၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>သံုးပံုဖဲဟု၊ ေခၚဆိုျပဳ၊ သမုျဗဳပၸတ္ အသို႕နည္း?။ ။ </strong>သံုးပံုဖဲ ေခၚျခင္း၏ မူရင္းျဗဳပၸတ္ကား ဖဲေပါင္း ၂၄-ခ်ပ္ ရွိေလရာ ၈-ခ်ပ္ တပံုက် သံုးပံုျပဳကာ စီစဥ္ကစားျခင္းကို အစြဲျပဳ၍ ေခၚဆိုေလသည္။<br /><br /><strong>သံုးလြန္းတင္ ထမင္း။ ။</strong> ေအာက္ပါ ဦးႀကီး၏ လြမ္းခ်င္းျဖင့္ ထင္ရွား၏။<br />" ပဲေနာက္ႏွင့္ ေျပာင္းဆန္၊ ေကာက္သားငယ္ရံ၊ ေ၀ဖန္ေႏွာရွက္၊ ေရာကာခ်က္လို႕၊ <br />ေျပာဘက္ကယ္ မျမင္၊ ၾသဇာ ျပြမ္းတဲ့ သံုးလြန္းတင္ကို၊ ခင္မင္ဖြယ္ရာ၊ သည္ခ်ိန္ကို လာခဲ့ပ၊ <br />ေတာရြာသူ႕ ခန္႕ပံုကို၊ အသားကုန္လက္ၿပိဳင္ဆြဲလို့၊ ႏႊဲေစမယ္ေလး" <br />ပဲ, ေျပာင္း, ဆန္ ၃-မ်ိဳး ဆတူ ဟူ၏။<br /><br /><strong>သုက္မလြတ္သူ ၃-မ်ိဳး။ ။</strong> <br />(၁) နတ္ျပည္ ၆-ထပ္ရွိ နတ္မ်ား နတ္သၼီးႏွင့္ေပါင္းဆံုမွီ၀ဲ သံုးသပ္ေသာ္လည္း သုတ္သည္ တည္ရာဌာန၌ပင္ ခ်ဳပ္ေပ်ာက္သြား၏၊ <br />(၂) ျဗဟၼာမ်ား ေမထုန္မႈမရွိ၊ <br />(၃) ဘုရား ရဟႏၲာမ်ား။<br /><br /><strong>သုက္ေသြးကို ေသာက္မ်ိဳ၍ ပဋိသေႏၶတည္ေနသူ ၃-ေယာက္။ ။</strong><br />(၁- ၂) ရေသ့တို႕၏ စြန္႕ထားေသာ သုက္ေသြးႏွင့္တကြေသာ က်င္ငယ္ေရကို ေသာက္ၾကေသာ သမင္မ ႏွစ္ေကာင္တို႕၏ ၀မ္း၌ သံကိစၥ သတို႕သားႏွင့္ ဣသိသိဂၤသတို႕သား ႏွစ္ေယာက္တို႕ ပဋိသေႏၶေနကာ ဖြားျမင္လာ၍ ေနာက္ပိုင္း၌ သံကိစၥရေသ့, ဣသိသိဂၤရေသ့ ဟူ၍၎င္း၊ <br />(၃) ဥဒါယီရဟန္း၏ သုက္ရည္လူးေသာ သကၤန္းကို ဘိကၡဳနီမ တဦးက ခံတြင္းျဖင့္ စုတ္ယူမ်ိဳစား၍ ကုမာရကႆပ မေထရ္ကို ဖြားျမင္လာသည္ဟူ၍၎င္း သာသနာ၀င္က်မ္းဂန္တို႕၌ လာရွိ၏။<br /><br /><strong>သုခအျပား၊ မ်ိဳး ၄-ပါး၊ ထင္ရွား ဘိဓမၼာ။ ။ </strong>ခ်မ္းသာ ၄-မ်ိဳး <br />(၁) ေ၀ဒယိတ သုခ- ခံစား စံစား ရေသာသုခ ခ်မ္းသာမ်ိဳး၊ <br />(၂) သႏၲိသုခ- မခံစားရဘဲ အစဥ္ၿငိမ္းေအးခ်မ္းသာေသာ သုခမ်ိဳး၊ <br />(၃) ကာယိကသုခ- ကိုယ္ခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၄) ေစတသိက သုခ- စိတ္ခ်မ္းသာျခင္း။<br /><br /><strong>သုစရိုက္ ၃-ပါး။ ။ </strong>အျပစ္မရွိ ေကာင္းက်ိဳးသုခ ရမႈမ်ိဳး ၃-ပါး။<br />(၁) ကာယသုစရိုက္- ကိုယ္ျပဳ ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္စု၊ <br />(၂) ၀စီသုစရိုက္- ႏႈတ္ျပဳေကာင္းမႈကုသိုလ္စု၊ <br />(၃) မေနာ သုစရိုက္- စိတ္ျပဳ ေကာင္းမႈ ကုသိုလ္စု။<br /><br /><strong>သုစရိုက္ ၁၀-ပါး။ ။</strong> မူလပဏၰာသ ။ပါ။ ၃၆၀ ။႒။ ၂၃၄-၌ အက်ယ္ရႈပါ။ ၎င္း သရုပ္ အဓိပၸါယ္ (ပုညႀကိယာ၀တၳဳ ၁၀-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><strong>သုစရိုက္တရား ၁၀-ပါး၊ တနည္း။ ။ </strong>ဒုစရိုက္ တရား ၁၀-ပါးမွ ေရွာင္ရွားပယ္ၾကဥ္မႈ အက်င့္သီလကိုပင္ (သုစရိုက္ ၁၀-ပါး)ဟု တနည္း သိမွတ္ရာ၏။<br /><br /><strong>သုစရိုက္တရား အျပား-၄၀။ ။</strong> <br />သုစရိုက္ ၁၀-ပါးကိုတည္၊ ကိုယ္တိုင္ ျပဳလုပ္ျခင္း၊ <br />သူတပါးကို ျပဳလုပ္ခိုင္းျခင္း၊ သူတပါး ျပဳလုပ္သည္ကို စိတ္ျဖင့္၀မ္းသာျခင္း၊ <br />သူတပါးျပဳလုပ္ရာ၌ ႏႈတ္ျဖင့္ ခ်ီးမြမ္းျခင္း ၄-ပါးျဖင့္ေျမႇာက္ေသာ္ သုစရိုက္-၄၀ ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>သုစရိုက္တရား အျပား ၁၀၀။ ။</strong> နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း တရားေကာင္း တရာဟူ၏။ <br />(က) ပုည ႀကိယာ၀တၳဳ ဆယ္ပါးကိုတည္၊ ကံ ၃-ပါးႏွင့္ေျမႇာက္၊၃၀-ရ၏၊ <br />(ခ) ပါရမီဆယ္ပါးကိုတည္ ဟီန, မဇၩိမ, ပဏီတ ၃-ပါးႏွင့္ ေျမႇာက္ ၃၀-ရ၏၊ <br />(ဂ) ၎င္း ၂-ရပ္ ၆၀-ကို အထက္ပါ သုစရိုက္ ၄၀-ႏွင့္ေပါင္းေသာ္ သုစရုိက္ ၁၀၀-ျဖစ္သည္ ဟူ၏။ <br /><br /><strong>သုညတတရား၊ ၁၂-ပါး၊ ပယ္ရွားအတၱ အသို႕နည္း?။ ။</strong> ၀ိသုဒၶိမဂ္ အ႒ကထာလာ အတၱမရွိပံုကို ျပသည့္ အျခင္းအရာ ဆယ့္ႏွစ္ပါး။ <br />၁- န သေတၱာ- ရုပ္, ေ၀ဒနာစသည္တို႕ကား နာမ္ရုပ္သာျဖစ္၏၊ သတၱ၀ါမဟုတ္။ <br />၂- န ဇီေ၀ါ- (ယ) ဇီ၀မဟုတ္, အသက္မဟုတ္။ <br />၃- န နေရာ- (ယ) လူမဟုတ္ နတ္မဟုတ္။ <br />၄- န မာဏေ၀ါ- (ယ) လုလင္မဟုတ္။<br />၅- န ဣတၳိ- (ယ) မိန္းမမဟုတ္။ <br />၆- န ပုရိေယာ- (ယ) ေယာက္်ားမဟုတ္။ <br />၇- နအတၱာ-(ယ) အတၱမဟုတ္။ <br />၈- နအတၱနိယံ-(ယ) အတၱပိုင္ ပစၥည္းမဟုတ္။ <br />၉- နာဟံ- (ယ) ငါမဟုတ္။ <br />၁၀- န မမ- (ယ) ငါ၏ ဥစၥာမဟုတ္။ <br />၁၁- န အညႆ- (ယ) သူတပါး၏ ဥစၥာမဟုတ္။ <br />၁၂- န ကႆစိ- (ယ) တစံုတေယာက္၏ ဥစၥာမဟုတ္။<br /><br /><strong>သုတ္ ၃-က်မ္း။ ။ </strong>ဒီဃနကာယ္၌ပါ၀င္ေသာ ေဒသနာေတာ္မ်ား၊ အက်ယ္(နိကာယ္ ၅-ရပ္) ၌ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><strong>သုဒၶိ ၄-ပါး၊ ရဟန္းမ်ား၊ ထူးျခား ျဖဴစင္ဘိ။ ။</strong> ရဟန္းေတာ္မ်ား အဖို႕စင္ၾကယ္ျခင္း ေလးပါးဟုအဓိပၸါယ္ရသည့္ ၀ိနယေ၀ါဟာရ မ်ိဳး။ <br />(၁) ေဒသနာ သုဒၶိ- ပါတိေမာကၡ သံ၀ရသီလေခၚ ၀ိနည္း ပညတ္ေတာ္ဥပေဒသ၏ စင္ၾကယ္ျခင္း၊ <br />၎င္းသည္ ေဒသနာၾကားသျဖင့္ စင္ၾကယ္ေသာေၾကာင့္ "ေဒသနာ သုဒၶိ" မည္၏၊ <br />(၂) သံ၀ရ သုဒၶိ- သည္အမႈကို ငါတဖန္ မျပဳေတာ့ၿပီဟု စိတ္ေဆာက္ တည္ျခင္း၊ <br />စကၡဳစေသာ ဣေႁႏၵ ေစာင့္ထိန္းျခင္းကို ေခၚသည္၊ <br />(၃) ပရိေယ႒ိ သုဒၶိ- ၀ိနည္းဥပေဒႏွင့္မညီေသာ ပစၥည္းကိုပယ္၍ ၀ိနည္းေတာ္ႏွင့္ အညီ <br />ရွာမွီးလ်က္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္းျပဳျခင္းကို ေခၚသည္၊ <br />(၄) ပစၥေ၀ကၡဏာ သုဒၶိ-ပစၥည္းေလးပါးကိုပစၥေ၀ကၡဏာ ဆင္ျခင္၍ သံုးေဆာင္မွီ၀ဲျခင္းကိုေခၚဆိုသည္။<br /><br /><strong>သုဓမၼာသဘင္၊ စည္းေ၀းရင္၊ ၄-အင္ နတ္ အေၾကာင္း။ ။</strong> ၎င္း အေၾကာင္းတရား ၄-ပါး၏ သရုပ္ကို (တာ၀တႎသာ၊ သုဓမၼာ၊ ၄-ျဖာ စည္းေ၀းေၾကာင္း)ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>သုရာ ေမရယ ကံထိုက္ျခင္း အဂၤါ ၄-ပါး။ ။</strong> ဤအဂၤါ ၄-ပါးႏွင့္ညီမႈ နည္းနည္း ေသာက္<br />လွ်င္ နည္းနည္း အျပစ္ရွိ၏၊ မ်ားမ်ားေသာက္လွ်င္ မ်ားေသာအျပစ္ရွိ၏၊ဣတိ၀ုတ္ အ႒ကထာႏွင့္ သေမၼာအ႒ကထာမွ။<br />(၁) မဇၨဘာေ၀ါ- ေသအရက္ ကေဇာ္ျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၂) ပါတုကမ်စိတၱံ- ေသာက္လိုစိတ္ ရွိျခင္း၊ <br />(၃) ၀ါယေမာ- ေသာက္ျဖစ္ေအာင္ လံု႕လ ျပဳျခင္း၊ <br />(၄) အေဇၩာဟရဏံ- ေသာက္မ်ိဳခ်ျခင္း။<br /><br /><strong>သူရာမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </strong>၀ိနည္းမဟာ၀ါ။ပါ။ ၁၄၆ ။႒။ ၁၂၇ မူးယစ္၍သူေတာ္ေကာင္းတရား<br />ကိုေမ့ေလ်ာ့ေစတတ္ေသာ ေသရည္ေခၚ သူရာမ်ိဳး ၅-ပါး။ <br />(၁) ပိ႒ သူရာ- ဆန္မႈန္႕ကို ၪပလုပ္ေသာ ေသရည္၊ <br />(၂) ပူ၀သူရာ- မုေယာဂ်ဳံမႈန္႕ကို ၪပလုပ္ေသာ ေသရည္၊<br />(၃) ၾသဒန သူရာ- ေကာက္ညႇင္း ထမင္းကို ၪပလုပ္ေသာ ေသရည္၊ <br />(၄) ကိဏၰ ပကၡိတ သူရာ- တေဆးမႈန္႕ကိုခတ္၍ ၪပလုပ္ေသာ ေသရည္၊<br />(၅) သမၻာရ သံယုတၱသူရာ- ေသရည္ျဖစ္ေၾကာင္း ၀တၳဳေပါင္းကို စုေဆာင္း ၪပလုပ္ အပ္ေသာ ေသရည္။<br /><br /><strong>« သူ »</strong><br /><br /><strong>သူေကာင္း လူေကာင္း တရား ၇-ပါး။ ။</strong> သုတ္ပါေထယ် ။ပါ။ ၂၀၈။႒။၂၂၁။ သတၱဂၤုတၱရ ။ပါ။ ၄၈၃။ ႒။ ၁၈၄။ ဓမၼကထိကမ်ား သိထားလိုက္နာစရာ။သတၱ သပၸဳရိသ ဓမၼာဟု သီးျခား ဘုရားေဟာေတာ္မူသည္။ <br />(၁) ဓမၼၫူ- ပါဠိ၌ လိမ္မာျခင္း ကိုယ္က်င့္တရား၌ နားလည္ရျခင္း၊ <br />(၂) အတၳၫူ- အနက္၌ ကြၽမ္းက်င္ျခင္း အက်ိဳးရေရး၌ နားလည္ျခင္း၊ <br />(၃) အတၱၫူ- ကိုယ္ေရး ကိုယ္တာ၌ လိမ္မာျခင္း၊ <br />(၄) ကာလၫူ- အခ်ိန္ကာလ အပိုင္းအျခားကို သိျခင္း၊ အေျခအေနကို နည္းလည္ရျခင္း၊<br />(၅) မတၱၫူ- အတိုင္းအရွည္ ပမာဏကို သိျခင္း၊အလိုက္သိရျခင္း၊ <br />(၆) ပရိသၫူ- ပရိသတ္အလိုသေဘာ၌ သိရွိလိမ္မာျခင္း၊ <br />(၇) ပုဂၢလၫူ- ပုဂၢိဳလ္၏ အလိုသေဘာ၌ ပါးနပ္လိမၼာရျခင္း။<br /><br /><strong>သူခိုးႀကီးတို႕ လိုက္နာ ထိန္းေစာင့္သည့္ အဂၤါ ၈-ပါး။ ။</strong> ဤအဂၤါရွစ္ပါးကိုေစာင့္ထိန္း<br />ေသာ ခိုးသား ႀကီးမ်ားသည္ ရက္-လ-ႏွစ္ရွည္- တည္တံ့ႏိုင္သည္၊ ဤအဂၤါရွစ္ပါးႏွင့္ မျပည့္စံုေသာ ခိုးသား ဓားျပတို့ကား- ရက္-လရွည္မတည္၊ လ်င္ျမန္စြာ ပ်က္စီးတတ္သည္ဟု အဂၤုတၱရ ပါဠိေတာ္တတိယအုပ္- (၁၅၃)၌ ေဟာေတာ္မူသည္။ <br />(၁) မိမိ၏ ရန္သူမဟုတ္သည့္ အသက္အရြယ္ႀကီးသူ, ကေလးသူငယ္, <br />အက်င့္သီလဂုဏ္ ရွိသူ,တို့ကိုရုိက္ႏွက္ ပုတ္ခတ္မႈ မျပဳျခင္း၊ <br />(၂) ပစၥည္းဥစၥာကို အကုန္မယူျခင္း၊ <br />(၃) မိန္းမကို မသတ္ျခင္း၊ <br />(၄) အမ်ိဳးသမီးတို႔ကို မဖ်က္ဆီးျခင္း၊ <br />(၅) ရွင္ ရဟန္းတို႕ကို မလုရက္ျခင္း၊ <br />(၆) မင္းဘ႑ာတိုက္ကို မလုရက္ျခင္း၊ <br />(၇) ရြာ-နိဂံုး မင္းေနျပည္အနီး၌ မလုရက္ မတိုက္ခိုက္ျခင္း။<br /><br /><strong>သူခိုးဓားျပ၊ သူပုန္တို႕၏ မွီခိုအားထားရာႀကီး ၅-ပါး။ ။</strong> လူသားတို႕ၿငိမ္းဧခ်မ္းသာမႈ<br />အတြက္ တိုင္းျပည္ ၿမိဳ႕ရြာ နယ္ပယ္ အုပ္ခ်ဳပ္ ထိန္းသိမ္းၾကေသာ မင္းစိုးရာဇာတို႕ သိထားရန္။ <br />အဂၤုတၱရ ။ပါ။ ဒု-အုပ္။ ၁၁၃-၌အက်ယ္ရႈပါ။<br />(၁) အသြားအလာ ခက္သည့္ ေရလယ္ကြၽန္း၊ ေတာင္ၾကားေခ်ာက္ၾကား၊ ရႈိ-ေျမာင္ မညီၫြတ္ေသာ <br />ခရီးခက္အရပ္ကို မွီေနတတ္ၾကသည္၊ <br />(၂) ထူထပ္သည့္ကိုင္းေတာက်ဴေတာ၊ပင္ခ်င္းယွက္သည့္ေတာအုပ္ႀကီး စသည့္အရပ္မ်ိဳး၊ <br />(၃) တစံုတေယာက္က ေဖၚေျပာလွ်င္ မင္းအမတ္ မႈထမ္း ရာထမ္းတို႕က အျပစ္ကို ကာကြယ္ဖံုးအုပ္<br />ေပးရန္ ၎င္းတို႕ႏွင့္ႀကိဳတင္၍ အကြၽမ္းတ၀င္ အမွီတံကဲ ၪပလုပ္ထားျခင္း၊ <br />(၄) မိမိတို႕အျပစ္ကိုေဖၚေျပာထုတ္ဆိုမည့္သူမ်ားအား ႏႈတ္ပိတ္ခ ပစၥည္းဥစၥာေပးကမ္းရန္၊ <br />(၅) မိမိတို႕၏ လွ်ိဳ႕၀ွက္ တိုင္ပင္မႈ မေပါက္ၾကား ေစရန္ အထူးလံုၿခံဳေသာနည္းလမ္း ဥပါယ္တို႕ ျဖစ္၏။<br /><br /><strong>သူေဌးရိုးရာ၊ ဇာတ္ႏြယ္လာ၊ ၄-ျဖာ မည္သို႕ မွတ္သနည္း?။ ။</strong> သူေဌးတို႕၏မ်ိဳးရိုး<br />အစဥ္ကို ဇာတ္ႏြယ္ အားျဖင့္ ဤသို႕ ဘြဲ႕ပံု တံဆိပ္မ်ား ေပးအပ္၏။ <br />(၁) ခတၱိယ ေသ႒ိ- ဥစၥာမ်ားစြာ ၾကြယ္၀ေသာ မင္းမ်ိဳး သူေဌး၊ <br />(၂) ျဗဟၼဏေသ႒ိ- ဥစၥာမ်ားစြာ ၾကြယ္၀ေသာ ပုဏၰားမ်ိဳး သူေဌး၊ <br />(၃) ေ၀ႆ ေသ႒ိ- ဥစၥာမ်ားစြာၾကြယ္၀ေသာ ကုန္သည္ႀကီး အသည္မ်ိဳးသူေဌး၊ <br />(၄) မာဟာ ေသ႒ိ- သူဆင္းရဲအမ်ိဳးမွ သူေဌးႀကီး ျဖစ္လာသူမ်ား။<br /><br /><strong>သူတပါးအိမ္၌ မအပ္ မထားရေသာ အရာမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> ဇာတ္ပါဠိေတာ္ဒု-အုပ္။ ၁၂၀။႒။ ပဥၥမအုပ္ ၄၆၆။ <br />(၁) ခိုင္းႏြား, ဆင္, ျမင္း စသည္၊ <br />(၂) ႏို႕စားႏြားမ၊ <br />(၃) လွည္း, ရထား, စသည္၊ <br />(၄) ဇနီး- မယား။<br /><br /><strong>သူတပါးအား မေျပာၾကားအပ္ေသာ အရာႀကီး ၉-ပါး။ ။</strong> ထိုအေၾကာင္းတရား ကိုးပါးကို ထင္ရွားစြာ ထုတ္ေဖၚ မဆိုရာဟု ဟိေတာပေဒသ၌ လာရွိ၏၊မလံုၿခံဳက ပ်က္စီးက်ိဳးမဲ့ ျဖစ္တတ္သည္။ <br />(၁) အာယု- မိမိေနရအံ့ေသာ အသက္အပိုင္းအျခား၊ <br />(၂) ၀ိတၱ- မိမိပိုင္ စည္းစိမ္ဥစၥာ ရတနာဟူသမွ်၊ <br />(၃) ေဂဟဆိဒၵ- မိမိ၏ အိမ္၌ မလံုၿခံဳေသာ ေနရာႏွင့္ အျပစ္အဆာ ဟူသမွ်၊ <br />(၄) မႏၲ- လွ်ိဳ႕၀ွက္အပ္ေသာ တိုင္ပင္ ေဆြးေႏြးမႈမ်ား၊ <br />(၅) ေမထုန- ကိုယ့္မယားအား သံ၀ါသမႈ စပ္ရွက္ၪပပံုနည္းႏွင့္ ျပဳေသာေနရာဌာန၊ <br />(၆) ေဘသဇၨနယ- ခဲခက္စြာ ေဖၚစပ္အပ္ေသာ ေဆးစြမ္းေကာင္းမ်ား၊ <br />(၇) တပ- မိမိ၏ ခ်ိဳးၿခံစြာေသာ အက်င့္၊ <br />(၈) ဒါန- လႉဒါန္း ေပးကမ္းျခင္း၊ <br />(၉) အပမာဏ- မိမိအား သူတပါးတို႕က ပမာမထား မေလးစားပံု အျခင္းအရာ။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။တပ,ႏွင့္ ဒါန,တို႕အတြက္ကိုမူ မိမိအား သူတပါးတို႕က အထင္အျမင္ႀကီးလာေအာင္ ျဖစ္ေစ၊ <br />ဂုဏ္ပကာသနကို ေဖၚလို၍ ျဖစ္ေစ၊ မေျပာဆိုအပ္၊ ထင္ေသး ျမင္ေသး ျဖစ္တတ္သည္ ဟူ၏၊<br />"ပတၱိဒါန"အမွ်ေပးေ၀ေရး အတြက္ကိုမူကား ထင္ရွားစြာေျပာဆိုအပ္၏ဟု မွတ္ေလ။<br /><br /><strong>သူေတာ္ေကာင္း ဥစၥာ ရတနာ ၇-ပါး။ ။</strong> သတၱဂၤုတၱရ။ပါ။ ၃၉၈။ ၎သရုပ္(အရိယာ ဥစၥာ ၇-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။ ၎င္း၏ သရုပ္အဓိပၸါယ္ (အရိယာဥစၥာ ၇-ပါး)ဟူေသာ စကားရပ္၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>သူေတာ္ေကာင္းတရား ၇-ပါး။ ။</strong> သတၱ သဒၶမၼာ ဟု သီးျခား ဘုရားေဟာေတာ္မူသည္။ <br />(၁) သေဒၶါ-ရတနာသံုးပါး၏ ဂုဏ္ရည္, ကံ, ကံ၏အက်ိဳးတို႕၌ ယံုၾကည္ျခင္း၊ <br />(၂) ဟီရိတာ- မေကာင္းမႈ၌ အရွက္ရွိျခင္း၊ <br />(၃) ၾသတၱပၸီ- မေကာင္းမႈ၌ အေၾကာက္ ရွိျခင္း၊ <br />(၄) ဗဟုႆုေတာ- အၾကား အျမင္မ်ားျခင္း၊ <br />(၅) အာရဒၶ ၀ီရိေယာ- ေကာင္းလုပ္၌ လံု႕လ၀ိရီယ ရွိျခင္း၊ <br />(၆) ဥပ႒ိတ သတိ- ေကာင္းရာ၌ ထင္ေသာ သတိရွိျခင္း၊ <br />(၇) ပည၀ါ- ဥာဏ္ဆင္ျခင္ ပညာရွိျခင္း။<br /><br /><strong>သူမိုက္ လကၡဏာ၊ အင္ ၃-ျဖာ၊ မိန္႕မွာ ျမတ္ဗုဒၶ။ ။</strong> ၎ သရုပ္ကို(လူမိုက္ လကၡဏာ၊ အင္ ၃-ျဖာ) ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>သူယုတ္တို႕ ေပးလႉပံုနည္း ၅-မ်ိဳး။ ။ </strong>ဥပရိပဏၰာသ ။ပါ။ ၇၂။ ၎ ။႒။ ၅၄-၌ အက်ယ္ရႈပါ။ အသပၸဳရိသ ဒါနမ်ိဳး ၅-ပါး။ <br />(၁) အ သကၠစၥံ ဒါနံ ေဒတိ- သန္႕သန္႕ ရွင္းရွင္း စင္စင္ ၾကယ္ၾကယ္ ျပဳ၍ မေပးလႉ၊ <br />(၂) အ စိတၱီ ကတြာ ေဒတိ- မရိုမေသ မေလးမခန္႕ျပဳ၍ ေပးလႉႉ၏၊ <br />(၃) အ သဟတၳာ ေဒတိ- ကိုယ္ထိလက္ေရာက္ မေပးလႉ၊<br />(၄) အပ၀ိဒၶံ ေဒတိ- စြန္႕ပစ္ေလာက္ေအာင္ မေကာင္းပ်က္စီးလုနီးမွ ေပးလႉျခင္း၊ <br />(၅) အနာဂမန ဒိ႒ိေကာေဒတိ- ရေရာက္ ခံစားမည့္ ေနာင္က်ိဳးကို မယံုမၾကည္ ေပးလႉျခင္း။<br /><br /><strong>သူရဲေကာင္းျပား၊ ၁၃-ပါး၊ ေျမႇာက္စား စစ္ဘုရင္။ ။</strong> မင္း အစိုးရတို႕သည္ ေအာက္ပါ<br />ရည္သြားသတၱိရွိေသာ သူရဲသူခက္တို႕ကို စည္းစိမ္ဂုဏ္ထူးအမ်ိဳးမ်ိဳးတို႕ျဖင့္ ေျမႇာက္စား ခ်ီးက်ဴးရာသည္ ဟူ၏၊ ဤ၌ ၁၃-ေယာက္ကို သီလကၡန္ သာမညဖလသုတ္ အ႒ကထာႏွင့္၊ ၎င္း ဋီကာ က်မ္းတို႕မွယူျပသည္။ <br />(၁) ဟတၳာေရာဟ- ဆင္စီး စစ္တိုက္ သူရဲေကာင္း၊ <br />(၂) အႆာေရာဟ- ျမင္းစီးစစ္တိုက္ သူရဲေကာင္း၊ <br />(၃) ရထိက- ယာဥ္, ရထားစီးစစ္တိုက္ သူရဲေကာင္း၊ <br />(၄) ဓႏုဂၢဟ- ေသနတ္, အေျမာက္, စိန္ေျပာင္း, ေလးပစ္ တည့္မတ္ေသာ စစ္တိုက္သူရဲေကာင္း၊ <br />(၅) ေစလက- ေအာင္လံကိုင္ ေရွ့သြားသူရဲေကာင္း၊ <br />(၆) စလက- တပ္ရင္း, တပ္မ, တပ္ခြဲ, တပ္စိပ္တို႕ကို အေနအထားက်ေအာင္ <br />အဌာက်က် စီရင္တိုက္ခိုက္ေစတတ္ေသာ သူရဲေကာင္း၊ <br />(၇) ပိ႑ဒါထိက- ထန္းသီးခုိင္ ခ်ိဳင္သကဲ့သို႕ တဖက္ရန္သူ၏ဦးေကာင္းကို ျဖတ္ယူစြမ္းႏိုင္ေသာ သူရဲေကာင္း၊ <br />(၈) ဥဂၢရာဇပုတၱ- တိုက္ပြဲေအာင္ဖန္မ်ား၍ ေက်ာ္ၾကား ထင္ရွားေသာ မင္းညီ မင္းသား သူရဲေကာင္းမ်ား၊ <br />(၉) ပကၡႏၵိန- ရန္သူ႕တပ္တြင္းသို႕ ခုန္ပ်ံ ထိုး၀င္လ်က္ သူရွင္ဦးေခါင္းကို ျဖတ္ယူကာ လ်င္စြာ <br />ျပန္လာႏိုင္ေသာ "ပ်ံခ်ီ"သူရဲေကာင္းမ်ား၊ <br />(၁၀) မဟာနာဂ- အမုန္ယစ္ ဆင္ေျပာင္းႀကီးႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေတြ႕ေစကာ မဆုတ္မနစ္ ထိုးပစ္ တြန္းလွန္၍ <br />အႏိုင္ယူတတ္ေသာ သူရဲေကာင္း၊ <br />(၁၁) သူရာ- မဟာသမုဒၵရာႀကီးကိုပင္ လက္ပစ္ကူးရမည္ဟု အရွင္က ေစခိုင္းလွ်င္ <br />မဆုတ္မျပန္ ကူးအံ့ဟု ကိုယ္စြမ္းကိုး သူရဲေကာင္း၊ <br />(၁၂) စမၼေရာစိန- သားေရçသံခ်ပ္၀တ္အကၤ်ီကို ၀တ္ဆင္၍ တဖက္စစ္သည္ကို အတင္း၀င္ေရာက္ ႏွိမ္နင္းႏိုင္ေသာ သူရဲေကာင္း၊ <br />(၁၃) ဒါသပုတၱ- မေၾကာက္မရြံ႕ ေနာက္မတြန္႕ဘဲ ရန္သူ႕အတြင္းသို႕၀င္ႏိုင္ေသာ အိမ္ေတာ္ပါသူရဲေကာင္း။ <br /><br /><strong>သူ႕အသက္ သတ္ျခင္း၏ အျပစ္မ်ိဳး ၂၃-ပါး။ ။</strong> ၎ သရုပ္ကို (ပါဏာတိပါတကံ၏ မေကာင္းက်ိဳး ၂၃-မ်ိဳး)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>သူ႕ဥစၥာခိုး၊ မေကာင္းက်ိဳး၊ အမ်ိဳး ၁၂-ပါး။ ။ </strong>၎ သရုပ္ကို (အဒိႏၷဒါန္၏ အျပစ္ ၁၂-ပါး)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><strong>သူ႕သားမယား၊ လြန္က်ဴးျငား၊ ၁၅-ပါးျပစ္ခံ။ ။ </strong>၎ သရုပ္ကို(ကာေမသုကံ၊ က်ိဳးျပစ္ဒဏ္၊ ထိမွန္ ၁၅-ပါး) ဟူေသာ သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3049188886768943578-2556984964601730288?l=thupya2010ya.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-66567042034532681492010-07-31T06:08:00.001-07:002010-07-31T06:08:56.724-07:00<strong>သာသနေခါင္းထီး၊ ေစတီႀကီး၊ တည္ၿပီးျမတ္ ၁၀-ဆူ။ ။ </strong>သာသနာေတာ္၏အစအဦး<br />ေစတီေတာ္ႀကီးမ်ား ဟုလည္း အဆိုရွိၾကသည္၊ သာသနာ့ထိပ္ေခါင္တင္ ထီးဘုရင္ျဖစ္ေတာ္မူေသာ ျမတ္စြာဘုရားသခင္ ကိုယ္ေတာ္ျမတ္ႀကီးသည္ သက္ေတာ္ (၈၀) ၀ါေတာ္ (၄၅) ရရွိေတာ္မူရာ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈-ခုႏွစ္ ကဆုန္လျပည့္ အဂၤါေန႕တြင္ မလႅာမင္းတို႕၏သာေမာရဂံု အင္ၾကင္စံုၿမိဳင္ ဂႏိုင္ေဟမာ ဥယ်ာဥ္ေတာ္သာ၌ ေရႊျပည္နိဗၺာန္ စံ၀င္ေတာ္မူေသာအခါ သူပိုင္ ငါပိုင္ ဓာတ္ေတာ္ၿပိဳင္လုၾကသည့္ ဘုရင္မင္းအေပါင္းတို႕၏ဆရာ ေဒါနပုဏၰားႀကီးက ျဖန္ေျဖ ေဟာၾကား<br />ရန္မီးပြားၿငိမ္းေစကာ ဓာတ္ေတာ္မ်ားကိုေ၀ျခမ္းေပးရာ ဓာတ္ေတာ္ေ၀စုရ ထီးေဆာင္းမင္း အေပါင္းတို႕သည္ ကိုယ့္တိုင္းျပည္ ကိုယ့္ဌာန၌ အသီးအသီး ေစတီေတာ္ႀကီးမ်ား တည္ထားကိုးကြယ္<br />ၾကရာ၀ယ္ ထိုကာလက ေစတီေတာ္ႀကီး ၁၀-ဌာနကို ၀င္ကိုး၀င္တို႕တြင္ တပါးပါ၀င္ေသာ (ထူပ၀င္) ထူပ၀ံသပါဌ္ သီဟိုဠ္မူမွ ထုတ္ယူျပသည္။<br />(၁) ရာဇၿဂိဳဟ္ ျပည္ႀကီး၌----------------------------- ၁-ဆူ၊<br />(၂) ေ၀သာလီ ျပည္၌--------------------------------- ၁-ဆူ၊<br />(၃) ကပိလ၀တ္ ေနျပည္ေတာ္ႀကီး၌---------------------၁-ဆူ၊<br />(၄) အလႅကပၸ ျပည္၌------------------------------------၁-ဆူ၊<br />(၅) ေ၀႒ဒီပက တိုင္း၌ ----------------------------------၁-ဆူ၊<br />(၆) ပါေ၀ယ်က တိုင္း၌ ----------------------------------၁-ဆူ၊<br />(၇) ရာမ ရြာ၌--------------------------------------------၁-ဆူ၊<br />(၈) မလႅတိုင္း ကုသိနာရံု၌--------------------------------၁-ဆူ၊<br />(၎င္း ေစတီေတာ္ရွစ္ဆူတို႕၌ ဓာတ္ေတာ္ တစိတ္သားစီ ဌာပနာ၏)<br />(၉) ပိပၸလိတိုင္း၌ မီးေသြးဓာတ္ ဌာပနာေတာ္--------------၁-ဆူ၊<br />(၁၀) ေဒါနပုဏၰားႀကီး၏ ဓာတ္ေတာ္မ်ား ျခင္ေ၀ေပးေသာ ရတနာေရႊျပည္ေတာင္းကို ဌာပနာသည့္ ေစတီေတာ္တဆူအားျဖင့္ ေပါင္း ဆယ္ဆူတို႕ ျဖစ္ကုန္၏။<br /><a name='more'></a><br /><strong>သာဟတၳိကာ၊ ခိုးနည္းမွာ၊ ၅-ျဖာ အဘယ္နည္း?။ ။</strong> ၎င္း သရုပ္ကို (ခိုးျခင္း ၂၅-ပါး)<br />၌ ရႈပါကုန္။<br /><span id="fullpost"><br /><strong>သာဂရတရားႀကီး ၄-ပါး။ ။ </strong>ဓမၼသဂၤဏီပါဠိေတာ္(အ႒သာလိနီ)အ႒ကထာ ၁၁-၌ အက်ယ္ရႈပါ။ နက္ က်ယ္ ရွည္လ်ားျခင္းႀကီး ေလးပါး၊ <br />(၁) ဇလ သာဂရ- ယူဇနာေပါင္း ရွစ္ေသာင္းေလးေထာင္ နက္၀ွမ္းေသာ မဟာ သမုဒၵရာႀကီး၊ <br />(၂) သံသာရ သာဂရ- ခႏၶာ အာယတန ဓာတ္တို႕၏မျပတ္ ျဖစ္ပ်က္ေနၾကေသာ အစဥ္၊ <br />(၃) နယ သာဂရ- ရွင္ေတာ္ျမတ္ဘုရားေဟာၾကား မိန္႕ႁမြက္ေတာ္မူေသာ ပိဋက ၃-ပံု နည္းမ်ိဳးစံု၊ <br />(၄) ဥာဏ သာဂရ- သဗၺၫုတ ေရႊဥာဏ္ေတာ္၏ အဆံုး အပိုင္း အျခားမရွိ မြန္ျမတ္ႀကီးက်ယ္ျခင္းသေဘာ။<br /><br /><strong>သာဓုနရတရား ၄-ပါး။ ။ </strong>ဇာတကပါဠိေတာ္။ ဒု-အုပ္၊ ၀ိဓုရဇာတ္ ၂၇၅။ ၂၉၇။ ၃၀၀ ။႒။ သတၱမအုပ္၊၁၅၁- ၂၁၁- ၂၁၇ တို႕၌ အက်ယ္ရႈပါ။ လူေကာင္း သူေကာင္းတို႕ က်င့္သံုး လိုက္နာေသာ တရား ၄-ပါး။ <br />(၁) ယာတာႏု ယာယီ - ေရွးသူေဟာင္းတို႕ လမ္းေကာင္း အက်င့္ကို အသင့္လိုက္နာ သံုးသပ္ျခင္း၊ <br />(၂) အလႅပါဏႎ မာ သုကၡ- ေပးကမ္းစြန္႕ႀကဲျခင္းျဖင့္ စိုေသာလက္ကို မေျခာက္ေသြ႕ေစျခင္း၊ <br />(၃) မာစ အႆတီနံ ၀သံ ဂစၦ- မိန္းမတို႔ႏွင့္ ေပ်ာ္ပါးလိုက္စား မမိုက္ျခင္း <br />(၄) မာဒုဗၻီစ မိတၱာနံ- မိတ္ေဆြ ခင္ပြန္းတို႕အား မျပစ္မွား မေကာက္က်စ္ျခင္း၊ <br />(ဤ ၄-ပါးကား ၀ိဓရဇာတ္ လာတည္း။)<br /><br /><strong>သာဓုနရတရား ၄-ပါး၊ တနည္း။ ။ </strong>ဣေႁႏၵိယ ဇာတ္ေတာ္လာ ၄-ပါးကား။ <br />(၁) ဒကၡ- တရားႏွင့္အညီ ပစၥည္းဥစၥား ရွာေဖြေရး၌ လိမ္မာေသာဥာဏ္ပညာရွိျခင္း၊ <br />(၂) သံ ၀ိဘဇၨ- ရလာေသာ ပစၥည္းဥစၥာကို သီလအက်င့္ ရွိသူတို႕အားခြဲေ၀ ေပးလႉျခင္း၊ <br />(၃) အ ဟာသ-ဥစၥာမ်ားစြာရေသာအခါ ေပ်ာ္ပါးေမာ္ၾကြား ၀မ္းသာမႈမ်ား မရွိျခင္း၊ <br />(၄) အဗ်ထ- ပစၥည္းဥစၥာမ်ား တိမ္းပါး ပ်က္စီးသြားေသာ္လည္း ၀မ္းနည္း ပူေဆြးမႈမရွိျခင္း။<br /><br /><strong>သာဓုနရတရား ၄-ပါး၊ တနည္း။ ။</strong> ဥမၼာဒႏၲီ ဇာတ္လာ မင္းပုဏၰား စသူတို႕က်င့္ရေသာ တရား ၄-ပါး။ <br />(၁) အ နာလေသာ ကာမေဘာဂီ- ဇြဲလံု႕လရွိေသာ လူ၊ <br />(၂) သညတ ပဗၺဇၨိတ- ကိုယ္, ႏႈတ္, စိတ္, ေစာင့္ေသာ ရဟန္း၊ <br />(၃) နိသမၼ ကာရီ ရာဇာ- စံုစမ္းဆင္ျခင္ ျပဳေလ့ရွိေသာ မင္း၊ <br />(၄) အေကာဓ ပ႑ိတ- အမ်က္မာန္ မရွိေသာ ပညာရွင္။<br /><br /><strong>သာမေဏေက်ာ္ ၄-ပါး။ ။ </strong>ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ေလးဆူဓာတ္ပံုေရႊတိဂံုေစတီေတာ္ျမတ္၏ ယင္ျပင္ေတာ္အေနာက္မ်က္ႏွာ၌ ေစတီငယ္ မုခ္ေလးမ်က္ႏွာ၀ယ္ ဗုဒၶလက္ထက္ေတာ္က ထင္ရွားေသာ သာမေဏေက်ာ္ ၄-ပါး၏ ေက်ာက္ရုပ္ပံုေတာ္မ်ားႏွင့္ အေၾကာင္းအရာ ေက်ာက္စာေတာ္ပါရွိသည္၊ ထိုေက်ာက္စာ၌ ၾကည့္ရႈ, ဖတ္ မွတ္ၾကပါကုန္။<br /><br /><strong>သာမဥပါယ္၊ မ်ိဳး ၅-သြယ္၊ မင္း၀ယ္ ယွဥ္ကာသံုး။ ။ </strong>ဥပါယ္မ်ိဳး ၄-ပါး၏အက်ယ္<br />ကို အမရေကာသဋီကာမွ ယူျပသည္။ <br />(၁) သူ႕ေက်းဇူးကို ေျပာၾကား ျမြက္ဆိုျခင္း၊ <br />(၂) အမႈထမ္းတို႕၏ ဂုဏ္ကို ထုတ္ေဖၚေျပာဆိုျခင္း၊ <br />(၃) ေဆြးမ်ိဳးေတာ္စပ္ပံုကို ေျပာဆိုဖြင့္ဟျခင္း၊ <br />(၄) ဤလိုလုပ္လွ်င္ ေနာက္ခါ ဤအက်ိဳးကိုရမည္ဟု ဆိုျခင္း၊ <br />(၅) သင့္ကို ယံုၾကည္စိတ္ခ်သည္ဟု ဆိုကာ တာ၀န္အေရးမ်ားကို လႊဲအပ္၍ေပးျခင္း။<br /><br /><strong>သာရဏီယတရား ၆-ပါး။ ။</strong> ၀ိနည္း ပရိ၀ါပါဠိေတာ္။ ၁၆၇ ။႒။ ၁၅၃-၌ အက်ယ္ရႈပါ။ သီတင္းသံုးေဘာ္ခ်င္း ၀မ္းေျမာက္စြာ ေအာက္ေမ့လိုက္နာက်င့္ႀကံရေသာ တရား၆-ပါး။ <br />(၁) ကာယကံေမတၱာ- သီတင္းသံုးေဘာ္တို႕၌ မ်က္ေမွာက္မ်က္ကြယ္ ဘယ္ေနရာမွာမဆို <br />ေမတၱာႏွင့္ယွဥ္ေသာကာယကံမႈကို ျပဳစုျခင္း၊ <br />(၂) ၀စီကံ ေမတၱာ- အထက္ပါအတိုင္း၀စီကံမႈကို ျပဳစုအားထုတ္ရျခင္း၊ <br />(၃) မေနာကံ ေမတၱာ- ထို႕အတူ စိတ္ျဖင့္ အၿမဲခ်စ္ၾကည္ ေလးျမတ္ရျခင္း၊ <br />(၄) အပၸဋိ ၀ိဘတၱ ေဘာဂီ- တရားသျဖင့္ရလာေသာ လာဘ္ပစၥည္းကို"အယုတ္ဆံုး တေယာက္စာ မ၀တ၀မွ်ရေသာဆြမ္းကိုေသာ္မွ်" မခြဲမခ်န္ သီလက်င့္ဘက္ သီတင္းသံုးေဘာ္တို႕ႏွင့္ အတူတကြ ညီမွ်စြာ ေ၀ငွဆက္ဆံ စားေသာက္ ေနထိုင္ေလ့ရွိျခင္း၊ <br />(၅) သီလ သာမညဂေတာ ၀ိဟရတိ သျဗဟၼစာရီဟိ- သီတင္းသံုးေဘာ္ တို႕၏ ျဖဴစင္ျမင့္ျမတ္ေသာ သီလႏွင့္အတူ မိမိသီလကိုလည္း ျဖဴစင္ျမင့္ျမတ္စြာ ထိန္းေစာင့္လ်က္ မ်က္ေမွာက္မ်က္ကြယ္ သူေတာ္ေကာင္းတို႕ ခ်ီးမြမ္းဘြယ္ျဖစ္ေအာင္ ေနထိုင္၍ အတူက်င့္ႀကံ၏၊ <br />(၆) ဒိ႒ိ သာမညဂေတာ ၀ိဟရတိ သျဗဟၼစာရီဟိ- နိဗၺာန္ မဂ္ ဖိုလ္ ေရာက္ေၾကာင္း ေကာင္းျမတ္ေသာအယူကို သီတင္းသံုးေဘာ္တို႕ႏွင့္အတူ ေကာင္းစြာယူလ်က္ေန၏။<br /><br /><strong>သာလြန္ေညာင္ေစာင္း၊ ေျခ ၆-ေခ်ာင္း၊ ခံေၾကာင္း ရုပ္ ၆-မ်ိဳး။ ။</strong> ေျခ ၆-ေခ်ာင္း<br />တပ္ေသာ သာလြန္း ေညာင္ေစာင္း၏ ေအာက္ေျခ၌ အရုပ္ ၆-မ်ိဳးခံ၍ ျပဳလုပ္သည့္ ယုတၱိ အေျဖကား၊ ျပဴေစာထီးကို ခမည္းေတာ္ ေနမင္းက ေလး, ျမႇားအပ္၍ ငွက္, ၀က္, ဘီလူး, ဗူး, ရွဴးပ်ံ, က်ား၊ ထို ၆-ပါးေသာရန္သူတို႕ကို ႏွိမ္နင္း ေအာင္ျမင္ေစကာ မင္းအျဖစ္သို႕ေရာက္ျခင္း နိမိတ္မဂၤလာကို ထင္စြာျပလို၍ မင္းျမတ္တို႕ မျပတ္ အိပ္စက္ရာျဖစ္ေသာ ရတနာ ေညာင္ေစာင္းေတာ္၌ ေအာက္ခံျဖစ္ေသာ ေျခကိုေျခာက္ေခ်ာင္းတပ္လ်က္ ငွက္, ၀က္, ဘီလူး, ဗူး, ရွဴးပ်ံ, က်ား အရုပ္ သဏၭာန္မ်ားကိုခံေစ၍ အိပ္စက္ကာ မဂၤလာယူၾကသည္ဟု ေရႊဘံုနိဒါန္း၌ ဆို၏။<br /><br /><strong>သာ၀ကအျပား မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>ေထရဂါထာ။႒။ ဒု-အုပ္။ ၅၄၁-၌အက်ယ္ရႈ။ တပည့္ခံယူ နာၾကားသူမ်ိဳး သံုးပါး။ (၁) အဂၢသာ၀ကမ်ိဳး- ျမတ္စြာဘုရားေအာက္ ၄-ပံု ၁-ပံု ပါရမီ ျပည့္က်င့္ရသည္၊ <br />(၂) မဟာသာ၀ကမ်ိဳး- ကမၻာတသိန္း ပါရမီျဖည့္ရေသာ အသီတိ ရွစ္က်ိပ္တို႕၊ <br />(၃) ပကတိသာ၀ကမ်ိဳး- ပါရမီျဖည့္မႈ သီးျခားမရွိ သူလို ငါလို ပုဂၢိဳလ္စုမ်ား။<br /><br /><strong>သာသနာ့အေမြမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။ </strong>မဇၩိမပဏၰာသ။ပါ။ ၁၅ ။႒။ ပ-အုပ္။ ၉၄။ <br />(၁) အာမိသ ဒါယာဒ- ဆြမ္း, သကၤန္း, ေက်ာင္း, ေဆး, ပစၥည္း ၄-ပါးအေမြခံ၊ <br />(၂) ဓမၼ ဒါယာဒ- ေလာကုတၱရာ အေမြခံ၊ တရားအေမြခံကိုသာ ဘုရားရွင္လိုလားသည္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။နံပါတ္ ၂-၌ မဂၤ ဖိုလ္ရေၾကာင္း ၀ိပႆနာတရားပြားမ်ားအားထုတ္မႈ၊ ၀ိပႆနာဓုရကို ဆိုသည္မွတ္ရာ၏။<br /><br /><strong>သာသနာအျပား မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </strong>ပါရာဇိကဏ္ ။႒။ ပ-အုပ္ ၁၇-ႏွင့္ သုတ္သီလကၡန္ ။႒။ ၂၀-၌ သာသနာ ၃-ရပ္ကိုပါ အက်ယ္ ျပထားသည္။ ဆံုးမျခင္းအျပားသံုးပါးဟူ၏၊ ဤကား ခုေခတ္သံုးတည္း။ <br />(၁) ပရိယတၱိသာသနာ- စာေပပိဋကတ္သင္ၾကားမႈ၊ <br />(၂) ပဋိပတၱိ သာသနာ- ကမၼ႒ာန္းဘာ၀နာ အားထုတ္မႈ၊ <br />(၃) ပဋိေ၀ဓ သာသနာ- မဂ္ ဖိုလ္ နိဗၺာန္တရားမွန္ကို သိမႈ။<br /><br /><strong>သာသနာ ၃-ရပ္။ ။</strong> ပိဋကတ္သံုးပံုကို သာသနာအားျဖင့္ ၃-ရပ္ ခြဲထားသည္။ <br />(၁) ယထာ ပရာဓ သာသနာ- အျပစ္ရွိသူကို အျပစ္အေလ်ာက္ဆံုးမပညတ္ေသာ ၀ိနည္း ပိဋကတ္ေတာ္၊<br />(၂) ယထာ ႏုေလာမာ သာသနာ- ထိုထို သတၱ၀ါတို႕၏အလို အဇၩာသယ အားေလ်ာ္စြာ ေဟာၾကားဆံုးမေတာ္မူအပ္ေသာ သုတၱန္ ပိဋကတ္ေတာ္၊ <br />(၃) ယထာ ဓမၼသာသနာ- အားလံုးေသာ ပုဂၢိဳလ္, သတၱ၀ါ, ေရ, ေျမ, ေတာ, ေတာင္ဟူသမွ်တို႕သည္ ပရမတၳဓမၼ အစုသာျဖစ္ရကား ရုပ္ နာမ္ အားေလ်ာ္စြာေဟာၾကားဆံုးမေတာ္မူေသာ အဘိဓမၼာ ပိဋကတ္ေတာ္။<br /><br /><strong>သာသနာကြယ္ေၾကာင္း တရား ၅-ပါး၊ ၃-နည္း။ ။ </strong>ပဥၥဂၤုတၱရ ။ပါ။ ၂၁၆။႒။ ၇၆။ <br />ဆကၠဂၤုတၱရ ။ပါ။၂၉၈။ သတၱဂၤုတၱရ ။ပါ။ ၄၆၀-တို႕၌ အက်ယ္ယူပါ။ ၎င္းသရုပ္ အဓိပၸါယ္မွာ ေအာက္ပါ လကၤာမ်ားျဖင့္ထင္ရွား၏။<br />(က) အဂၤုတၱိဳရ္လာ၊ သာသနာ ကြယ္ေၾကာင္း၊ တရား ေပါင္းကား၊ <br />တရားမနာ၊ စာေပမသင္၊ ႏႈတ္တြင္မေဆာင္၊ သိေအာင္မမွတ္၊ ပဋိပတ္ကြာ၊ ဤငါးျဖာတည္း။<br />(ခ) ေနာက္လာထို႕ျပင္၊ စာသင္ပယ္ေလွ်ာ၊ က်ယ္မေဟာၾက၊ က်ယ္မခ်ႏွင့္၊ က်ယ္စြာမအံ၊ မႀကံမစည္၊ ဤငါးမည္တည္း။<br />(ဂ) ၀ါ တနည္းမွာ၊ အကၡရာပုဒ္ပ်က္၊ ေလ့က်က္သင္ၾက၊ ဆံုးမမယူ၊ စာခ်သူရွား၊ လာဘ္မ်ားေအာင္ႀကံ၊ ခိုက္ရန္ကြဲျပား၊ ဤငါးပါးသည္၊ ဘုရားသာသနာ ကြယ္ေၾကာင္းတည္း။<br /><strong><br />သာသနာကြယ္ျခင္း မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </strong>သာသနာ ကြယ္ပံု ကြယ္နည္း အျပားမ်ိဳး ၅-ပါးဟူ၏။<br />(၁) ပရိယတၱိ သာသနာေခၚပိဋကတ္သံုးပံုမ်ား တစတစကြယ္ေပ်ာက္ျခင္း၊ <br />(၂) ပဋိပတၱိ သာသနာေခၚ စ်ာန္၀ိပႆနာ မဂ္ ဖိုလ္ရေၾကာင္း အက်င့္ေကာင္းမ်ား ပ်က္ျပား ဆုတ္ယုတ္ ကြယ္ေပ်ာက္လာျခင္း၊<br />(၃) ပဋိေ၀ဓ သာသနာေခၚ မဂ္ ဖိုလ္ ပဋိသမၻိဒါ ၀ိဇၨာအဘိဥာဏ္တို႕တစ တစ ရသူမရွိ ကြယ္ေပ်ာက္၍သြားျခင္း၊ <br />(၄) လိဂၤ သာသနာေခၚ ပရိကၡရာ ရွစ္ပါးေဆာင္ေသာ ရဟန္း အသြင္တို႕တြင္ တစ တစ သပိတ္ေဆာင္သူ ခါးပန္းေဆာင္သူ ဒုကုဋ္ေဆာင္သူ မရွိႏွင့္ ကြယ္ကြယ္သြားရာ ေနာက္ဆံုး သကၤန္းစကို နသန္ပန္ေဆာင္ရာမွ စြန္႕ပစ္ၾကေသာအခါကြယ္ေပ်ာက္<br />သြားျခင္း၊ <br />(၅) ဓာတုသာသနာေခၚ ဗုဒၶဘုရားႏွင့္သာ၀ကမ်ားတို႕၏ ဓာတ္ေတာ္ ေမြေတာ္တို႕ကို ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ ျမတ္ႏိုးသူတို႕လံုး၀ မရွိေသာအခါ ဓာတု ပရိနိဗၺာန္ ျပဳျခင္းျဖင့္ သာသနာေတာ္ျမတ္လံုး၀ဇာတ္သိမ္း ကြယ္ေပ်ာက္ျခင္းမ်ိဳး။<br /><br /><strong>သာသနာေတာ္၏ အံ့ဘြယ္ ၈-ျဖာ။ ။</strong> ၎င္း သရုပ္(အံ့ဘြယ္ ၈-ျဖာ၊ သာသနာ)၌ ရႈပါ။<br /><br /><strong>သာသနာေတာ္၏ အဂၤါ ၉-ပါး။ ။ </strong>၎င္း သရုပ္ အဓိပၸါယ္ကား (ဓမၼကၡႏၶာ၏ အဂၤါ ၉-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><strong>သာသနာေတာ္၏ သူခိုးႀကီး ၅-ဦး။ ။</strong> စတုတၳပါရာဇိက၌ ေဟာေတာ္မူသည့္ သာသနာ<br />ေတာ္၌ ခိုးသူႀကီး ၅-ေယာက္ ဟူ၏။ မွတ္သိမႈလြယ္ကူရန္ေညာင္ေလးပင္ေတာရ <br />အဂၢမဟာပဏၰိတ ဦးအရိယေထရ္ စီရင္ေသာ ပဋိစၥသမုပၸါဒ္အရသာ ၁၆၉-၌- <br />"အလႉခံလွည့္၊ ငါသိတရား၊ စြပ္စြဲမွားျပဳ၊ ေပးမႈ ဂရုဘဏ္၊ မဂ္, စ်ာန္၀ါၾကြား၊ ဤငါးပါး၊ ခိုးစား သာသနာ။" ဟူေသာ <br />ေဆာင္ပုဒ္လကၤာအရ ၎င္း၏မူရင္းအတိုင္းေဖၚျပလိုက္သည္၊ <br />(၁) လူဆိုးအသင္းဖြဲ႕၍ အရပ္ရပ္လွည့္ကာ ပစၥည္းဥစၥာ ဓားျပတုိက္သကဲ့သို႕ ဓမၼကထိက အေပါင္းအသင္းႏွင့္ <br />အရပ္တကာ လည့္လ်က္သာသန လုပ္ငန္းမလုပ္ဘဲ သာသန၀န္ထမ္းရိကၡာ ပစၥည္းေလးပါးတို႕ကို <br />အလွဴခံေနၾကေသာ သာသနရိကၡာ သူခိုးတေယာက္၊ <br />(၂) ေလးသေခၤ်ႏွင့္ကမၻာတသိန္း ပါရမီျဖည့္၍ရေသာ ျမတ္စြာဘုရား၏ တရားေတာ္က<br />ိုသင္ယူေလ့လာၿပီးလွ်င္ ဤကား (ကိုယ္ေတြ႕) ငါသိေသာတရားဟု ငါျမင္ေသာ တရားဟု ဆိုဆို၍ <br />ဘုရားရွင္၏ တရားေတာ္ကို ခိုးသူတေယာက္ဟူ၏၊ <br />(၃) သီလရွိေသာ ရဟန္းတို႕ကို အက်င့္သီလပ်က္သည္ဟု အလြဲအမွား လူၾကည္ၫိုပ်က္ေအာင္ <br />ေျပာၾကားလ်က္ ရဟန္းေကာင္း၏သီလကို ခိုးယူသူတေယာက္၊ <br />(၄) သံဃိကပိုင္ ဂရုဘဏ္ ပစၥည္းကို လူတို႕အား ေပးကမ္းေထာက္ပံ့ျခင္းျဖင့္ သံဃပစၥည္းခိုးသူတေယာက္၊ <br />(၅) စ်ာန္ မဂ္ ဖိုလ္တရားထူးမရပဲလ်က္ မဂ္ရ ဖိုလ္၀င္ ရဟႏၲာအရွင္ျဖစ္ေနၿပီဟု မိမိကိုယ္ကို ၀ါၾကြား ပလႊား ညာစားေနေသာ သူခိုးႀကီးတေယာက္ ဟူ၏။<br /><br /><strong>သာသနာ ၅၀၀၀-ႏွင့္ ေခတ္ ၅-ပါး ပိုင္းျခားပံုနည္း ၃-မ်ိဳး။ ။</strong> ဗုဒၶျမတ္စြာသာသနာေတာ္<br />ကား အႏွစ္ ငါးေထာင္သာ တည္ေနႏိုင္သည္ဟု ဘယ္ပါဠိေတာ္မွာမွ မလာမရွိ၊ <br />စင္စစ္ သာသနာေတာ္ကို က်င့္သံုး လိုက္နာထမ္းေဆာင္ ေစာင့္ေရွာက္သူတို႕၏ အေပၚမွာသာ တည္ရွိေန<br />သည္ဟု မွတ္ရာသည္၊ သို႕ေသာ္ အ႒ကထာနည္းမ်ားကို ျပပါအံ့။<br />စူဠ၀ါ အ႒ကထာအလို<br />(၁) ပဋိသမၻိပါပတၱ ရဟႏၲာေခတ္----------------အႏွစ္ ၁၀၀၀<br />(၂) သုကၡ၀ိပႆက ရဟႏၲာေခတ္--------------အႏွစ္ ၁၀၀၀<br />(၃) အနာဂါမ္ပုဂၢိဳလ္ ့ ့ ့ ေခတ္------------------အႏွစ္ ၁၀၀၀<br />(၄) သကဒါဂါမ္ပုဂၢိဳလ္ ့ ့ ့ ေခတ္----------------အႏွစ္ ၁၀၀၀<br />(၅) ေသာတပန္ပုဂၢိဳလ္ ့ ့ ့ ့ေခတ္---------------အႏွစ္ ၁၀၀၀<br /><br />သုတ္ပါေထယ် အ႒ကထာ ၌<br />(၁) ပဋိသမၻိဒါပတၱ ရဟႏၲာေခတ္--------------အႏွစ္ ၁၀၀၀<br />(၂) ဆဠာဘိည ရဟႏၲာေခတ္-----------------အႏွစ္ ၁၀၀၀ <br />(၃) ေတ၀ိဇၨာ ဓရ ရဟႏၲာေခတ္----------------အႏွစ္ ၁၀၀၀ <br />(၄) သုကၡ ၀ိပႆက ရဟႏၲာေခတ္------------အႏွစ္ ၁၀၀၀ <br />(၅) ပါတိေမာကၡ သံ၀ရသီလေခတ္----------အႏွစ္ ၁၀၀၀<br /><br />အဂၤုတၱိဳရ္ အ႒ကထာ လာ<br />(၁) ပဋိသမၻိဒါပတၱ ရဟႏၲာေခတ္-------------------- အႏွစ္ ၁၀၀၀<br />(၂) ဆဠာဘိည ရဟႏၲာေခတ္----------------------- အႏွစ္ ၁၀၀၀<br />(၃) ေတ၀ိဇၨာ ဓရ ရဟႏၲာေခတ္-----------------------အႏွစ္ ၁၀၀၀ <br />(၄) သုကၡ၀ိပႆက ရဟႏၲာေခတ္--------------------အႏွစ္ ၁၀၀၀<br />(၅) ေသာတာပန္, သကဒါဂါမ္, အနာဂါမ္, ေခတ္------ အႏွစ္ ၁၀၀၀<br /><br /><strong>သားအျပား ၃-ပါး။ ။ </strong>ဣတိ၀ုတ္ ။ပါ။ ၂၃၈။႒။ ၂၁၁။ မဇၩိမပဏၰာသ။ပါ။ ၂၇၆။ ကိုယ္က်င့္တရားအားျဖင့္ ၃-ပါးျပား၏။ ဣတိ၀ုတၱက ပါဠိေတာ္၊ <br />(၁) အတိ ဇာတ သား- မိဘတို႕ထက္ အက်င့္ျမတ္ေသာ သား၊ <br />(၂) အႏုဇာတ သား- မိဘတို႕ႏွင့္တူမွ်ေသာ အက်င့္ရွိေသာ သား၊ <br />(၃) အ၀ ဇာတ သား- မိဘတို႕ေအာက္ အက်င့္ယုတ္ေသာ သားမိုက္ သားဆိုးမ်ိဳး။<br /><br /><strong>သားအျပား မ်ိဳး ၄-ပါး တနည္း။ </strong>။ ဇာတ္အ႒ကထာ။ ပ-အုပ္၊ ၁၅၂-၌အက်ယ္ရႈပါ။ ဤသား ၄-ပါးတို႕ကား ဧကကနိပါတ္ က႒၀ါဟနဇာတ္ အ႒ကထာ၌ လာသည္။ <br />(၁) အၾတဇ သား- မိမိရင္၌ျဖစ္ေသာ၊ သို႕မဟုတ္ မိမိကိုစြဲ၍ရေသာသားမ်ိဳး၊ <br />(၂) ေခၾတဇ သား- နတ္တို႕ကဲ့သို႕ အိပ္ရာအျပင္ ပလႅင္စေသာ မိမိပိုင္နက္အတြင္း၌ ျဖစ္လာေသာ သားမ်ိဳး၊ <br />(၃) အေႏၲ၀ါသိကသား- မိမိအထံ၌ အတတ္သင္ယူေသာ သူမ်ိဳး၊ <br />(၄) ဒိႏၷက သား-ေမြးစားစိမ့္ေသာငွါ သူတပါးက ေပးေသာ သားမ်ိဳး။<br /><br /><strong>သားခ်င္းမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</strong> ဥာတိ သေလာဟိတဟူေသာ ပါဠိအရ သားခ်င္းယူပံုကို ေဆြမ်ိဳးႏွင့္ ခြဲ၍ျပသည္၊ <br />(၁) ေသာဒရိယ ေခၚ တမိသားခ်င္း ညီရင္းအစ္ကို၊ <br />(၂) အေဖ, အေမ၏ အစ္ကို ဘႀကီး ဦးႀကီးတို႕က ေမြးဖြားေသာ သားသမီး၊ <br />(၃) အေဖ, အေမ၏ အစ္မç မိႀကီးç ႀကီးေဒၚတို႕ကေမြးဖြားေသာ သားသမီး၊ <br />(၄) အေဖ, အေမ၏ ညီ, ေမာင္, ဘေထြး, ဦးေလးတို႕က ေမြးဖြားေသာ သားသမီး၊ <br />(၅) အေဖ, အေမ၏ ႏွမ, ညီမ, မိေထြး အရီးေလးတိုက ေမြးဖြားေသာ သားသမီးမ်ားကို<br />သားခ်င္းဟုပညတ္၏။ <br /><br /><strong>သားမ်ိဳး ပုတၱာ၊ ၁၂-ျဖာ၊ မိန္႕မွာ ဓမၼသတ္။ ။</strong> ဓမၼသတ္ က်မ္းလာသားအျပား ဆယ့္ႏွစ္ပါးကို ဆို၏။၎င္းအေျဖ (အေမြခံထိုက္ေသာသား ၆-ပါး၊အေမြ မခံထိုက္ေသာ သား ၆-ပါး)ဟူေသာ သရုပ္၌ ဆိုခဲ့ၿပီ၊ <br />ထို ၂-ရပ္ ေပါင္းေသာ္ ၁၂-ပါးျဖစ္၏။<br /><br /><strong>သား, သမီး, ရလိုျခင္း အေၾကာင္း ၅-ပါး။ ။ </strong>ပဥၥဂၤုတၱရ ။ပါ။၃၇ ။႒။ ၂၁။မိဘျဖစ္သူတို႕ သားသမီး ရလိုမႈ အေၾကာင္း ငါးပါး ဟူ၏။ <br />(၁) ဘေတာ၀ါ ေနာ ဘရိႆတိ- အိုမင္းမစြမ္းရွိေသာအခါ ငါတို႕အား ျပန္လည္လုပ္ေကြၽးေက်းဇူးဆပ္လတ္အံ့၊ <br />(၂) ကိစၥံ၀ါ ေနာ ကရိႆတိ- ငါတို႕၌ျဖစ္ေပၚလာေသာ မင္းစိုးကိစၥအ၀၀တို႕ကို လုပ္ေဆာင္ေပးလတ္အံ့၊ <br />(၃) ကုလ၀ံေသာ စိရံ ဌႆတိ- အမ်ိဳးဆက္ႏြယ္ ရွည္ဖြယ္ျဖစ္လတ္အံ့၊ <br />(၄) ဒါယဇၨံ ပဋိပဇၨိႆတိ- အေမြးစား အေမြခံ က်င့္ႀကံလတ္အံ့၊ <br />(၅) ဒကၡိဏံ အႏုပ ဒႆတိ- တမလြန္ဘ၀ သြားေသာ ငါတို႕အား ရည္စူး၍ ကုသိုလ္ထူးမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ အမွ်ေပးေ၀လတ္အံ့။<br /><br /><strong>သားသမီး၀တ္ ၅-ပါး။ ။</strong> သားသမီးမ်ားက မိဘတို႕အား ျပဳရန္ ၀တ္ငါးပါး။ <br />(၁) မိဘႏွစ္ပါးအား လုပ္ေကြၽးေမြးျမဴရမည္၊ <br />(၂) အလုပ္အကိုင္ဟူသမွ်ကို မိမိက ဦးစီး၍ ေဆာင္ရြက္ စီမံရမည္၊ <br />(၃) မိဘ ႏွစ္းပါး၏ ဆိုးေမြေကာင္းေမြကို ခံယူရမည္၊ <br />(၄) အလႉဒါန ျပဳလုပ္ေသာအခါ မိဘႏွစ္ပါးအား အမွ်ေပးေ၀ရမည္၊ <br />(၅) မိမိ၏အႏြယ္ကို ေစာင့္ေရွာက္ရမည္။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3049188886768943578-6656704203453268149?l=thupya2010ya.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-85642393825789519842010-07-31T06:06:00.000-07:002010-08-01T06:14:41.495-07:00<b>သမင္မ်ိဳး ၁၀-ပါး။ ။ </b>သမင္ေခၚ ကု႒ႏူနာမ်ိဳး ဆယ္ပါး။ <br />(၁) သမင္ျဖဴ- အကြက္ေပၚ၍ ထံုၿပီး အလယ္ျဖဴလ်က္ က်ယ္ျပန္႕လြယ္သည္၊ <br />(၂) သမင္နီ- အနီကြက္ေပၚ၍ ထံုၿပီး က်ယ္ျပန္႕လြယ္သည္၊ <br />(၃) သမင္နက္- နီျဖဴကြက္ေပၚ၍ အလယ္နက္သည္၊ ထံုသည္၊ <br />(၄) သမင္၀က္- ျဖဴ, နီ, နက္, အကြက္ထဲ၌ ၀က္ေမြးအလား အေမြးမ်ား ေပါက္ေနသည္၊ <br />(၅) သမင္ညႇင္း- ေပြးညႇင္းကဲ့သို႕ အသားထူၿပီး အလယ္ခ်ိဳင့္၍ ေမြးညႇင္းႏုမ်ား ျပန္႕ပြားလာသည္၊ <br />(၆) သမင္သဖန္း- သဖန္းသီးကဲ့သို႕ နီၿပီး အဖု, အပိန္႕ႀကီးေတြထြက္လာတတ္သည္၊ <br />(၇) သမင္ကုတၳ- ေညာင္းညာထံုက်င္ ကိုက္ခဲ့ၿပီး အေက်ာကပ္၍ လက္, ေျခ, ကုပ္ခါ အကြက္ေပၚတတ္သည္၊ <br />(၈) သမင္ယုတၱ- အသား အေရ တကိုယ္လံုး မြဲေျခာက္လ်က္ အဖတ္အဖတ္ ၾကြကြာၿပီလွ်င္ အေက်ာကိုင္ကာ မ်က္စိ, ႏႈတ္ခမ္း, ကိုယ္,လက္, ေစာင္းရြဲ႕တတ္သည္၊ <br />(၉) သမင္ဖြတ္သိုေျပာက္- အသံနက္၍ ႏွာပုပ္ၿပီး ႏွာေခါင္းအလယ္၌ ပ်ားစြဲသကဲ့သို႕ ျဖစ္တတ္၏၊ <br />(၁၀) သမင္းေပြး- ေပြးကဲ့သို႕ အနားထူၿပီး အကြက္အကြက္ႀကီးေတြ အထပ္အထပ္ ေပၚလာတတ္သည္ ဟူ၏။<br /><a name='more'></a><br /><b>သမဏ အဂၤါ၊ မ်ိဳး ၃-ျဖာ၊ မိန္႕မွာ အမ်ားသိ။ ။</b> ၎င္း သရုပ္ကို (ရဟန္းဟုေခၚ၊ အင္ ၃-ေဘာ္)၌ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><span id="fullpost"><br /><b>သမဏ သုခမ်ိဳး ၈-ပါး။ ။</b> ၎င္း အဓိပၸါယ္ အလြယ္ဆံုကို ဗုဒၶသာသန-မဟာဗုဒၶ၀င္။ ပ-တြဲ။ ပ-ပိုင္း။ ၄၈။ ႏွင့္၊ ၎င္းအုပ္၊ (ခါး) တို႕၌- ရႈပါကုန္။ ရဟန္းေတာ္မ်ား၏ ခ်မ္းသာျခင္း ရွစ္ပါးဟူ၏။ <br />(၁) ဥစၥာ စပါး ရွာမွီး သိမ္းထားရမႈ မရွိ၍ ခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၂) ကိုယ္တိုင္ မခ်က္ၪပတ္ရပဲ အျပစ္ကင္းကြာ ဆြမ္းအစာမ်ိဳးကိုသာ ရွာမွီးခံယူစားသံုးရ၍ ခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၃) ဥာဏ္ျဖင့္ဆင္ျခင္လ်က္ ေအးခ်မ္းေသာ ဆြမ္းကို ဘုဥ္းေပးသံုးေဆာင္ရ၍ ခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၄) မင္းစိုးရာဇာတို႕၏ အတင္းအၾကပ္အခြန္အတုတ္ ေတာင္းခံျခင္း၊ ေရႊေငြစသည့္ ပစၥည္းဘ႑ာတို႕ကို <br />သိမ္းယူစရာမရွိ၍ ခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၅) အေဆာက္အဦ အသံုးအေဆာင္တို႕၌ တပ္မက္ျခင္းကင္း၍ ခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၆) သူခိုး ဓားျပတို႕၏ လုရက္တိုက္ခိုက္မႈတို႕၌ ေရႊေငြဥစၥာမရွိ၍ ေၾကာက္ထိတ္မႈမရွိ ခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၇) မင္းအမတ္တို႕ႏွင့္ ေရာယွက္မႈမရွိ၍ ခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၈) အပိတ္အပင္အတားအဆီးမရွိပဲ မိမိသြားလိုရာသို႕ လြတ္လပ္စြာ သြားႏိုင္၍ ခ်မ္းသာျခင္း။<br /><br /><b>သမၸဇဥ္တရား ၄-ပါး။ ။ </b>သုတ္သီလကၡန္ ။ပါ။ ၆၇ ။႒။ ၁၆၅။ မူလပဏၰာသ ။ပါ။ ၇၂ ။႒။ ပ-အုပ္။ ၂၅၈-၌ အက်ယ္ရႈပါ။ ေကာင္းစြာအျပားအားျဖင့္ သိတတ္ေသာ ဥာဏ္အျမင္တရား ေလးပါ။ သမၸဇညပါဠိပ်က္။<br />(၁) သတၳက သမၸဇဥ္- အမႈကိစၥ တစံုတခုကိုျပဳလုပ္မည့္အခါမ်ိဳး၌ အက်ိဳးရွိမဲ့ ဆင္ျခင္ဥာဏ္ႀကီးကဲမႈမ်ိဳး၊ <br />(၂)သပၸါယသမၸဇဥ္- မည္သည့္အရာမ်ိဳးမဆို အက်ိဳးပင္ရွိေသာ္လည္ မိမိႏွင့္သင့္ေလ်ာ္ေလ်ာက္ပတ္ဖြယ္ျဖစ္ရန္ ဆင္ျခင္ဥာဏ္ႀကီးကဲမႈမ်ိဳး၊ <br />(၃) အ သေမၸာဟ သမၸဇဥ္- မည္သည့္အရာမ်ိဳးမဆို ေမွာက္မွားေတြေ၀ တိမ္းပါးခြၽတ္ေခ်ာ္ျခင္း <br />မျဖစ္ေစရန္ ဆင္ျခင္ဥာဏ္ ႀကီးကဲမႈမ်ိဳး၊ <br />(၄) ေဂါစရ သမၸဇဥ္- သြားလာ က်က္စားရာ၌ တိမ္းပါးခြၽတ္ေခ်ာ္ျခင္းမျဖစ္ေစရန္ ဆင္ျခင္ဥာဏ္ႀကီးကဲမႈမ်ိဳး။<br /><br /><b>သမၸတၱိစက္ ၄-ပါး။ ။</b> အဘိဓမၼာ ၀ိဘင္း ။ပါ။ ၃၅၁။ သေမၼာဟ၀ိေနာဒနီ အ႒ကထာ ၄၂၁-၌အက်ယ္ရႈပါ။ ေကာင္းမႈေရးရာအတြက္ ၿပီးျပည့္စံုျခင္း တရားေလးပါး။ <br />(၁) ဂတိ သမၸတၱိ- လူ႕ျပည္ နတ္ျပည္ ျဗဟၼာ႕ျပည္တို႕သို႕လားေရာက္ ရျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) ဥပဓိ သမၸတၱိ- ကိုယ္အဂၤါ၏ ျပည့္စံုတင့္တယ္ လွပျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) ကာလသမၸတၱိ- ကပ္သံုးပါးမွလြတ္ကင္းေသာ ကာလမ်ိဳး၊ <br />(၄) ပ ေယာဂ သမၸတၱိ- အက်ိဳးစီးပြားကို ျဖစ္ထြန္းေအာင္ ေဆာင္ရြက္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ျခင္း၊ အား, လံု႕လ, လိမၼာျခင္းႏွင့္ ျပည့္စံုျခင္းမ်ိဳး။ မွတ္ခ်က္။ ။ ၎င္းကိုပင္ "သမၸတၱိ တရား ၄-ပါး" ဟုလည္း ေခၚဆိုၾကေသး၏။<br /><br /><b>သမၸဒါတရား ၅-ပါး။ ။</b> သုတ္ သီလကၡန္ ။ပါ။ ၁၉၆ ။႒။ ၂၁၁။ ေသာကကင္းေရး၌ ေကာင္းေသာျပည့္စံုျခင္ တရား ၅-ပါး။ <br />(၁) ဥာတိ သမၸဒါ- ေဆြမ်ိဳးတို႕ႏွင့္ျပည့္စံုျခင္း၊ <br />(၂) ေဘာဂ သမၸဒါ- စည္းစိမ္ဥစၥာႏွင့္ျပည့္စံုျခင္း၊ <br />(၃) အေရာဂ် သမၸဒါ- အနာေရာဂါ ကင္းျခင္း၊ <br />(၄) သီလသမၸဒါ- အက်င့္သီလႏွင့္ ျပည့္စံုျခင္း၊ <br />(၅) ဒိ႒ိ သမၸဒါ- အယူဘာသာမွန္ႏွင့္ျပည့္စံုျခင္း။<br /><br /><b>သမၸဒါတရား ၈-ပါး၊ တနည္း။ ။ </b>အ႒ဂၤုတၱရ ။ပါ။ ၁၀၇။ ႒။ ၁၄၀-၂၃၉တို႕၌<br />အက်ယ္ရႈပါ။ ယခု မ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ ခ်မ္းသာေဘာဂႏွင့္ ျပည့္စံုျခင္း၊ တမလြန္၌ ခ်မ္းသာေၾကာင္းျဖစ္ျခင္း တရားရွစ္ပါး။ <br />(၁) ဥ႒ာန သမၸဒါ- ထၾကြလံု႕လ၀ိရိယႏွင့္ ျပည့္စံုမႈ၊ <br />(၂) အာရကၡ သမၸဒါ- ရၿပီးဥစၥာကိုသိမ္းဆည္းတတ္မႈ၊ <br />(၃) ကလ်ာဏမိတၱတာ- အေပါင္းအသင္း ဆန္႕မႈ၊ <br />(၄) သမ ဇိ၀ိတ တာ- ေခြၽတာေရးတတ္သိလိမ္မာမႈ၊ <br />(၅) သဒၶါသမၸဒါ- သဒၶါႏွင့္ျပည့္စံုမႈ၊ <br />(၆) သီလ သမၸဒါ- သီလႏွင့္ျပည့္စံုမႈ၊ <br />(၇) စာဂ သမၸဒါ- စြန္႕ႀကဲေပးကမ္း တတ္မႈ၊<br />(၈) ပညာသမၸဒါ- ေနရာတကာ အမွန္သိတတ္မႈ။<br /><br /><b>သမၹပၸလာပ အဂၤါ ၂-ပါး။ ။</b> နားေထာင္သူတို႕အား အက်ိဳးမရွိ လုပ္ပ်က္ကိုက္ပ်က္ စကားဖ်င္းအဂၤါ ၂ပါး။<br />(၁) နိရတၱက ပုရတာ- အနက္မဲ့အက်ိဳးမဲ့ စကားကို ေရွ႕ရႈၪပသူ၏ အျဖစ္၊ <br />(၂) ကထနံ- ယင္းစကားကိုေျပာဆိုျခင္း။(သီတာ၊ ရာမစေသာ ဇာတ္စကားမ်ိဳး)။<br /><br /><b>သမၹပၸလာပ ကံ၏ မေကာင္းက်ိဳး ၇-ပါး။ ။</b> အက်ိဳးမဲ့ ၿပိန္ဖ်င္းေသာစကားကို ေျပာဆိုျခင္းေၾကာင့္ ရရွိေသာ မေကာင္းက်ိဳး ျပစ္မ်ား။ <br />(၁) ငရဲ, တိရစၦာန္, ၿပိတၱာဘံု၌ ျဖစ္ရျခင္း၊ <br />(၂) လူအမ်ား၏ အမုန္းကိုခံရျခင္း၊<br />(၃) မရိုေသ မေလးစားျခင္း၊ <br />(၄) အယုံအၾကည္ ကင္းမဲ့ျခင္း၊ <br />(၅) ပညာ နည္းပါးျခင္း၊ <br />(၆) လာဘ္ နည္းျခင္း၊ <br />(၇) တန္ခိုးအာႏုေဘာ္နည္းျခင္း။<br /><br /><b>သေမၺာဓိပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </b>၎င္း သရုပ္(ေဗာဓိမ်ိဳး ၃-ပါး)၌ရႈပါ။<br /><br /><b>သေမၻာဂမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</b> ရဟန္းေတာ္မ်ား ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရး တရားႏွစ္ပါး။ <br />(၁) ပစၥယ သေမၻာဂ- ကိုယ့္ ပစၥည္းကို ေမးကမ္းခ်ီးေျမႇာက္ျခင္းႏွင့္ သူ႕ပစၥည္းကို ခံယူသံုးစြဲျခင္း၊ <br />(၂) ဓမၼ သေမၻာဂ- တရားဓမၼ ေဟာျပေဆြးေႏြး ၾသ၀ါဒ ေပးျခင္း, နည္းယူက်င့္ႀကံျခင္းႏွင့္ ကံႀကီးကံငယ္ အတူျပဳေဆာင္ျခင္းမ်ိဳး။<br /><br /><b>သမၼတမင္း အျပား မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> ကမၻာစဥ္ဆက္တင္ေျမႇာက္ခံ ရတတ္ေသာသမၼတမင္းျမတ္တို႕<br />၏ေယဘုယ်မ်ိဳး ေလးပါးဟူ၏။ <br />(၁)မႏုႆသမၼတ- မင္းက်င့္တရားအေပါင္းတို႕ျဖင့္ မတိမ္းေစာင္းေအာင္ အုပ္ခ်ဳပ္တတ္သည့္လူသမၼတမင္း၊ <br />(၂) သီဟ သမၼတ- အေျခေလးေခ်ာင္းသားအေပါင္းတို႕တြင္ အရဲရင္႕ဆံုးျဖစ္သည့္ ျခေသၤ့ သမၼတမင္း၊ <br />(၃) ဟံသသမၼတ- ငွက္တိရစၦာန္အေပါင္းတို႕တြင္ စိတ္သေဘာ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္သည့္ ဟသၤာ သမၼတမင္း၊ <br />(၄) မစၦ သမၼတ- ငါးအေပါင္းတို႕၏သမၼတ အာနႏၵာငါးမင္းႀကီး။<br /><br /><b>သမၼပၸဓာန္ ၄-ပါး။ ။ </b>ေကာင္းစြာ အားထုတ္ျခင္း ၀ိရိယ ေလးပါး။ <br />(၁) ဥပၸႏၷ ပါပက ပဟာယ ၀ါယာမ- ျပဳၿပီးေသာ အကုသိုလ္တရားတို႕ကိုဂရုမျပဳ ျပန္လည္၍ မေအာက္ေမ့ဘဲ တခါထဲ ပယ္စြန္႕ထားမႈ၊ <br />(၂) အႏုပၸႏၷ ပါပက အႏုပၸါဒါယ ၀ါယာမ- မျဖစ္ေသးေသာ အကုသလဓမၼကို မျဖစ္ရေအာင္ အားထုတ္မႈ၊<br />(၃) အႏုပၸႏၷ ကုသလ ဥပၸါဒါယ ၀ါယာမ- မျဖစ္ေပၚေသးေသာ ကုသိုလ္တရားကို ျဖစ္ေအာင္ အားထုတ္မႈ၊ <br />(၄) ဥပၸႏၷ ကုသလ ဥပၸါဒါယ၀ါယာမ- ျဖစ္ၿပီးျပဳျပီးေသာ ကုသိုလ္စုကို အဖန္ဖန္အထပ္ထပ္ ေအာက္ေမ့ပြားမ်ား သတိရေအာင္ အားထုတ္မႈ။<br /><br /><b>သမၼသနဥာဏ္မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> ေတဘူမက ရုပ္နာမ္ဓမၼကို လကၡဏာယာဥ္ ၃-ပါးတင္၍ ဆင္ျခင္သံုးသပ္ေသာ ဥာဏ္၄-ပါး။ <br />(၁) ကလာပ သမၼသန- ခႏၶာ၅-ပါးကို ကာလ ၃-ပါး စသည္ မခြဲျခားဘဲ ရူပံ အနိစၥ ဒုကံၡ အနတၱာ၊ ေ၀ဒနာ စသည္၌လည္း ထို႕အတူ ဆင္ျခင္သံုးသပ္မႈ ဥာဏ္၊ <br />(၂) အဒၶါနသမၼသန- ခႏၶာ ၅-ပါးကို အတိတ္, အနာဂတ္çပစၥဳပၸန္ ဘ၀အားျဖင့္ ခြဲျခားၿပီး <br />လကၡဏာယဥ္တင္လ်က္ သံုးသပ္ေသာ ဥာဏ္၊<br />(၃) သႏၲတိ သမၼသန- ရုပ္နာမ္ဓမၼ၌ အပူရုပ္စဥ္, အေအးရုပ္စဥ္,ေန႕ရုပ္စဥ္,ညဥ္႔ရုပ္စဥ္, မိုဃ္းရုပ္စဥ္စသည္ျဖင့္ <br />ရႈမွတ္ ဆင္ျခင္၍ လကၡဏာယာဥ္တင္ေသာဥာဏ္၊ <br />(၄) ခဏသမၼသန- နာမ္ရုပ္ ဓမၼတို႕ကို ခဏသံုးပါးသို႕တင္၍ ဆင္ျခင္သံုးသပ္မႈမ်ိဳး။<br /><br /><b>သမသီသီ ရဟႏၲာ ၃-မ်ိဳး။ ။</b> သဂါထာ၀ဂၢသံယုတ္ ။ပါ။ ၁၂၃ ။႒။၁၆၈။<br />(၁) ဣရိယပထ သမသီသီ ရဟႏၲာ- အရဟတၱဖိုလ္ မရသမွ်သည္ ဣရိယာပုထ္က ငါ,မထ ဟု အဓိ႒ာန္၍ အားထုတ္ေနရာ အရဟတၱဖိုလ္လည္းရ, ဣရိယာပုထ္မွလည္း ထ၊ ရျခင္း, ထျခင္း တၿပိဳင္နက္ျဖစ္ေသာ ရဟႏၲာမ်ိဳး။<br />(၂) ေရာဂ သမသီသီ ရဟႏၲာ- ဤ စြဲကပ္ႏွိပ္စက္ေနေသာ ေရာဂါမေပ်ာက္ကင္းမီအတြင္း ရဟႏၲာျဖစ္ေအာင္ အားထုတ္မည္ဟု စိတ္ပိုင္းျဖတ္ခါ အားထုတ္ရာ အရဟတၱဖိုလ္လည္းရ, ေရာဂါလည္းေပ်ာက္၊ ရျခင္း, ေပ်ာက္ျခင္း တၿပိဳင္နက္ျဖစ္ေသာရဟႏၲာမ်ိဳး။<br />(၃) ဇိ၀ိတ သမသီသီ ရဟႏၲာ- ရဟႏၲာလည္းျဖစ္, ဇိ၀ိတိေႁႏၵလည္းခ်ဳပ္၍ပရိနိဗၺာန္ျပဳသြားေသာ ရဟႏၲာမ်ိဳး။<br /><br /><b>သမၼာဒိ႒ိ ၃-မ်ိဳး။ ။ </b>အယူေကာင္း ဘာသာမွန္ အမ်ိဳးအစား ၃-ပါး။ <br />(၁) ကမၼႆ ကတာ သမၼာဒိ႒ိ- ကံ, ကံ၏ အက်ိဳးေလာက္ကိုသာ သိျမင္ႏိုင္ေသာ အယူေကာင္း အယူမွန္၊ <br />(၂) ၀ိပႆနာ သမၼာဒိ႒ိ- ရုပ္နာမ္ ဓမၼတို႕၌ လကၡဏာယာဥ္ ၃-ပါးတင္၍ သိျမင္ရႈမွတ္ႏိုင္ေသာ အယူမွန္၊ <br />(၃) မဂၢ ဖလ သမၼာဒိ႒ိ- မဂ္ဖိုလ္ အဆင့္အတန္းသို႕ေရာက္ေအာင္ ရႈျမင္ႏိုင္ေသာအယူမွန္။<br /><br /><b>သမၼာဒိ႒ိမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</b> ဥပရိပဏၰာသ ။ပါ။ ၁၁၆ ။႒။ ၉၂။ ၉၅။ <br />(၁) ၀ိပႆနာ သမၼာဒိ႒ိ၊ <br />(၂) ကမၼႆကတာ သမၼာဒိ႒ိ၊ <br />(၃) မဂၢသမၼာဒိ႒ိ၊ <br />(၄) ဖလ သမၼာဒိ႒ိ၊ <br />(၅) ပစၥေ၀ကၡဏာ သမၼာဒိ႒ိ။<br /><br /><b>သမၼာဒိ႒ိမ်ိဳး-၄၀၊ တနည္း။ ။ </b>မဂၢင္၈-ပါးကိုတည္၊ သမၼာဒိ႒ိ ၅-ပါးႏွင့္ေျမႇာက္ပြားလွ်င္<br />သမၼာဒိ႒ိမ်ိဳး-၄၀ ရသည္ဟူ၏။<br /><br /><b>သမၼာဒိ႒ိ၊ ယူသူ၏၊ ေစာင့္သိ အင္ ၈-ျဖာ။ ။</b> သမၼာဒိ႒ိ ဘာသာ၌ လာရွိေသာ<br />အဂၤါရွစ္ပါးကို ဘာသာ၀င္တို႕ ေစာင့္ထိန္း သိရွိထားရမည္ ဟူ၏၊ ၎င္းအဂၤါ ရွစ္ပါးကား (မဂၢင္ ရွစ္ပါး) ပင္တည္း။<br /><br /><b>သမာဓိဂုဏ္၊ ၆-ပါးစု၊ အကုန္ ထုတ္ျပပါ။ ။</b> တည္ၾကည္စြာ တင္စားစပ္ဆိုသီကံုးမႈ အလကၤာမ်ိဳးကို ဆိုသည္၊ဤ၌ ၆-ပါးေမး၍ ၆-ပါးသာ ေျဖလိုက္သည္။<br />(၁) သ ပါဏ သမာဓိဂုဏ္- သက္မဲ့ကို သက္ရွိေလဟန္ တင္စား စပ္ဆိုျခင္းမ်ိဳး၊ <br />ပံု- ေခ်းေသေဌး မီးေသြးငိုတယ္၊ က်ီးေမြးကို ရႈံးတဲ့ မထား၊ ဟူရာ၌ 'မီးေသြးငို'၊ ဦးပုည။<br />(၂) န ရူပ သမာဓိဂုဏ္- ဆင္းရွိကို ဆင္းမဲ့၌ တင္စား ေရးစပ္ျခင္းမ်ိဳး။<br />ပံု- မယ္ေတာ္သူႏွင္း၊ မေထြးရင္းကို၊ ေလးစင္းသမုဒ္၊ ဘ၀ႏုပ္မွ၊ ကယ္ထုတ္ေဆာင္ယူ၊ ဟူရာ၌<br />အဆင္းရွိေသာ သမုဒၵရာကို အဆင္းမဲ့ ဘ၀ႏွင့္ တင္စားထားသည္၊ ေဂါတမ အပဒါန္။<br />(၃) နိ ရသ သမာဓိဂုဏ္- အရသာရွိသည္ကို အရသာမဲ့၌ တင္စားစပ္ဆိုထားျခင္းမ်ိဳး။ <br />ပံု- ေမႊးထံုန႔ံသာ၊ ေအးေမတၱာဟု၊ ရသာယန၊ ခ်ိဳျမဆိမ့္ဆိမ့္၊ ဟူရာ၌ ဒူးရင္းၾသဇာမွသာ <br />ခ်ိဳဆိမ့္ေသာအရသာရေကာင္းပါလ်က္ မရေကာင္းေသာေမတၱာတရား၌ တင္စားထားပံုကို သိေလ။<br />(၄) အျဒ၀ သမာဓိဂုဏ္- အရည္သေဘာကို အရည္မဟုတ္ရာ၌တင္စားျခင္းမ်ိဳး။ <br />ပံု- ပညာရွင္ႏို႕၊ ေသာက္စို႕မကုန္၊ ဆရာ႕ဂုဏ္၊ ဟူရာ၌ ေသာက္၍ ရေကာင္းသည့္ ႏို႕ရည္ကို မရေကာင္းေသာ ပညာ၌တင္စားထားသည္။<br />(၅) အ ကတၱဳ သမာဓိဂုဏ္- လူစေသာ ကတၱားသေဘာကို ကတၱားမဲ့ေသာ အရာ၌ တင္စားစပ္ဆိုျခင္းမ်ိဳး။ <br />ပံု- မာရ္စစ္၏ ပစ္ခတ္ေသာ လက္နက္အားလံုးသည္ ဘုရားထံေမွာက္ ေရာက္ေသာအခါ <br />ရွက္ေၾကာက္ရိုေသၾကကာ အသြားတံုးၿပီး ပန္းကံုး ပန္းဆိုင္းမ်ားအသြင္ျဖင့္ ဦးတင္ပူေဇာ္ၾကကုန္၏ ဟူရာ၌ <br />လူစသည္တို႕သာ ရေကာင္းေသာ ရွက္ေၾကာက္ ရိုေသ, ဦးတင္မႈ ကတၱား၏သေဘာကို ကတၱားမဟုတ္သည့္ <br />လက္နက္၌ တင္စားထားသည္။<br />(၆) အ သရီရ သမာဓိဂုဏ္- အထည္ကိုယ္ျဒဗ္ရွိမွ ရေကာင္းေသာအရာကို မရေကာင္းေသာအရာ၌ <br />တင္စားစပ္ဆိုျခင္းမ်ိဳး။ ပံု- သံသရာစက္၊ ကန္႕အကြက္ကို၊ ခုတ္ဖ်က္ခ်ိဳးျဖတ္၊ မဂ္ဥာဏ္ျမတ္ျဖင့္၊ ဟူရာ၌ <br />ျဒပ္ရွိမွ ရေကာင္းသည့္ ခုတ္, ဖ်က္, ခ်ိဳး, ျဖတ္, မႈတို႕ကို ျဒပ္မရွိေသာ သံသရာစက္၌ တင္စားထားသည္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဤ ၆-ပါးကား နည္းရရံုမွ်သာျဖစ္၏၊ ထိုထက္ပို၍လည္း သင့္သလို ထုတ္ႏိုင္ေသးသည္။<br /><br /><b>သမာဓိျဖစ္ေၾကာင္း ၁၁-ပါး။ ။</b> မူရင္း ၀ိသုဒၶိမဂ္ အ႒ကထာႏွင့္ <br />အျခားအ႒ကထာတို႕မွာ ရႈေလ၊ ဤ၌ဆရာေတာ္ ဦးဗုဒ္၏ ေဆာင္ပုဒ္လကၤာကို မူတည္၍ ျပသြားမည္။ <br />(၁) ၀တၳဳစင္ေစ- ပစၥည္း ၄-ပါးစေသာ၀တၳဳမ်ား စင္ၾကယ္သန္႕ရွင္း အျပစ္ကင္းရျခင္း၊ <br />(၂) ဣေႁႏၵမွ်စြာ- သဒၵါႏွင့္ ပညာç ၀ိရိယႏွင့္ သမာဓိကို မွ်တေစရျခင္း၊ <br />(၃) လိမၼာ နိမိတၱ- ကသိုဏ္းနိမိတ္တို႕ကို ယူရာ၌ လိမၼာရျခင္း၊ <br />(၄) ပဂၢဟ- ၀ီရိယေလ်ာ့ျခင္း စသည္ျဖစ္ေသာအခါဓမၼ၀ိစယ, ၀ီရိယ, ပီတိသေမၺာဇၩင္ တရားတို႕ျဖင့္<br />စိတ္ကိုခ်ီးေျမႇာက္ ေပးရျခင္း၊ <br />(၅) နိဂၢဟံ- ၀ီရိယလြန္၍ စိတ္ပ်ံ႕လြင့္ေသာအခါ ပႆဒၶိ, သမာဓိ, ဥေပကၡာ သေမၺာဇၩင္တရားတို႕ျဖင့္ <br />စိတ္ကို ႏွိမ္ေပးရျခင္း၊ <br />(၆) သမၸဟံသာ- ပညာေယာဂနည္းပါး၍ ၿငိမ္သက္ေသာ သုခကို မရျခင္းေၾကာင့္ စိတ္မႏွစ္သက္ေသာအခါ <br />သံေ၀ဂ၀တၳဳ ရွစ္ပါးကိုဆင္ျခင္၍၎င္း၊ ရတနာသံုးပါးဂုဏ္ကို ေအာက္ေမ့၍၎င္း၊ စိတ္ကို ရႊင္ေစရျခင္း၊<br />(၇) ဥေပကၡယႏွင့္- ေလ်ာ့ျခင္း, လြန္ျခင္းကင္း၍ တပါးအာရံု၌ ေၾကာင့္ၾကမျပဳ မိမိရႈၿမဲတိုင္း အာရံု၌သာ <br />အညီအၫြတ္ ရႈ၍ေနရျခင္း၊ <br />(၈) ပ်ံ႕လြင့္သူၾကဥ္- စိတ္ပ်ံ႕လြင့္သူကို ၾကဥ္ေရွာင္ရျခင္း၊ <br />(၉) တည္ၾကည္ယွဥ္မွ- တည္ၾကည္သူကို မွီ၀ဲယွဥ္ကပ္ရျခင္း၊ <br />(၁၀) စ်ာန၀ိေမာက္- စ်ာန္၀ိေမာကၡကို ဆင္ျခင္ရျခင္း၊ <br />(၁၁) ဓိမုတ္ ေလွာင္သည္၊ ပြင့္ေျမာက္ ဓိတိ၊ ဆယ့္တစ္တည္း။ <br />သမာဓိကို ျဖစ္ေစရန္ ၫြတ္, ကိုင္း, ရႈိင္း, ၀ွမ္းေသာႀကိဳးစားစိတ္ ရွိရျခင္း။<br /><br /><b>သမာဓိ၏ ရန္သူႀကီး ၄-ပါး။ ။</b> သမာဓိ၏ ရန္သူတို႕ကား မ်ားစြာရွိၾက၏၊ သို႕ေသာ္ ဤ၄-ပါးကားနီးစပ္၍ ထင္ရွားသည္ ဟူ၏။ <br />(၁) ထိန- ကုသိုလ္မႈ၌ စိတ္ဓာတ္၏ ေလ်ာ့ပါးျခင္း၊ စိတ္မ၀င္စားျခင္း၊ မခံ့ျခင္းသေဘာ၊<br />(၂) မိဒၶ- ငိုက္မ်ဥ္းျခင္း၊ <br />(၃) ဥဒၶစၥ- စိတ္၏ ကုသိုလ္ထဲမွ အာရံုတပါးသို႕ေရာက္ေရာက္သြားျခင္း၊ ပ်ံ႕လြင့္တုန္လႈပ္ျခင္းသေဘာ၊ <br />(၄) မိစၦာ၀ိတက္- ကမၼ႒ာန္း အာရံုမွတပါးသို႕ ၾကာျမင့္စြာ ေရာက္သြား ႀကံစည္ေတြးေတာေနမႈမ်ား။<br /><br /><b>သမာဓိ ႀကီးထြားေၾကာင္း ၆-ပါး။ ။</b> တရားထူး တရားျမတ္ ရလြယ္ေၾကာင္း၆-ပါး ဟူ၏၊ ေယာဂီမ်ားအတြက္ သိမွတ္စရာ။ ပဋိသမၻိဒါမဂ္ ။ပါ။ ၄၇။႒။ ပ-အုပ္။ ၂၁၇။ <br />(၁) စိတၱ ဖာသု-စိတ္ခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၂) သရီရဖာသု-ကိုယ္ခ်မ္းသာျခင္း၊ <br />(၃) အာဟာရ ဖာသု- မိမိလိုရာကို စားရျခင္း၊ <br />(၄) ေသနာသန ဖာသု- ေက်ာင္းçေနရာ သန္႕ရွင္း ေကာင္းမြန္ျခင္း၊ <br />(၅) ပုဂၢလ ဖာသု- သီတင္းသံုးေဖာ္ သင့္တင့္ညီၫြတ္ျခင္း။<br /><br /><b>သမာဓိမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</b> <br />(၁) သမထ သမာဓိ- ပညတ္အာရံု ျဖစ္ေသာကသိုဏ္း, အသုဘ, စသည့္ သမထ ဘာ၀နာ အာရံုထဲ၌ စြဲၿမဲေနမႈစ်ာန္သေဘာမ်ား၊ <br />(၂) ခဏိက သမာဓိ- ရုပ္, နာမ္, ဓမၼတို႕၏ ခဏမစဲတသဲသဲျဖစ္ေပၚေနမႈ ပရမတ္အာရံုထဲ၌ ဥဒယ,၀ယဥာဏ္အျမင္ စင္ၾကယ္ေနမႈ သေဘာတရားမ်ား။<br /><br /><b>သမာဓိမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</b> <br />(၁) သုညတ သမာဓိ၊ <br />(၂) အနိမိတၱ သမာဓိ၊<br />(၃) အပၸဏိဟိတ သမာဓိ၊ <br />၎င္းတို႕၏ အဓိပၸါယ္အက်ယ္ကို (၀ိေမာကၡမ်ိဳး ၃-ပါး)၌ ရႈပါ။<br /><br /><b>သမာဓိ မ်ိဳး ၃-ပါး၊ တနည္း။ ။ </b><br />စိတ္ဓာတ္ တည္ၾကည္မႈ ႏု, လတ္, ႀကီး, မ်ိဳး ၃-ပါး ဟူ၏။ <br />(၁) ပရိကမၼ သမာဓိ- ကမၼ႒ာန္း၌ ေရွးဦး စတင္အာရံုယူ၍ စီးျဖန္းမႈ သမာဓိ ႏု၊ <br />(၂) ဥပစာရ သမာဓိ- မူလကမၼ႒ာန္းနိမိတ္အာရံုသည္ စိတ္မေနာထဲ၌ စြဲေနၿပီျဖစ္၍ တည္ၿမဲေသာ သမာဓိလတ္၊ <br />(၃) အပၸနာသမာဓိ- အထြတ္ အထိပ္သို႕ ေရာက္ေသာ စ်ာန္ သမာဓိ ႀကီး။<br /><br /><b>သမာပတ္ အျပား မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</b> <br />(၁) စ်ာနသမာပတ္- စ်ာနသုခကို၀င္စား၍ ေနျခင္း၊ <br />(၂) ဖလသမာပတ္- ဖိုလ္စိတ္ျဖင့္ နိဗၺာန္ကို အာရံုျပဳကာ ခ်မ္းသာစြာ ေနျခင္း၊ <br />(၃) နိေရာဓသမာပတ္- စိတ္, ေစတသိက္, စိတၱဇရုပ္တို႕ကို ျဖစ္ခြင့္မေပးဘဲ ခ်မ္းသာဆံုးေနျခင္း။<br /><br /><b>သမာပတ္ျပား မ်ိဳး ၈-ပါး။ ။</b> <br />အျမတ္သို႕ ေရာက္ေသာ တရားရွစ္ပါး၊ အဂၤုတၱရပါဠိေတာ္ န၀က။ <br />(၁) ပဌမစ်ာန္- ေရွးဦးစြာ ရရွိေသာ စ်ာန္၊ <br />(၂) ဒုတိယစ်ာန္- ၂-ႀကိမ္ေျမာက္ တိုးတက္ရရွိေသာ စ်ာန္၊ <br />(၃) တတိယစ်ာန္- ၃-ႀကိမ္ေျမာက္ တိုးတက္ရရွိေသာ စ်ာန္၊<br />(၄) စတုတၳစ်ာန္- ၄-ႀကိမ္ေျမာက္ တိုးတက္ရရွိေသာ စ်ာန္၊ <br />(၅) အာကာသာနဥၥာယတန စ်ာန္- ေကာင္းကင္ပညတ္ကိုအာရံုျပဳ၍ ျဖစ္ေသာ စ်ာန္၊ <br />(၆) ၀ိညာဏဥၥာယတနစ်ာန္- 'အာကာသာနဥၥယတန'ေခၚ မဟဂၢဳတ္၀ိညာဥ္ကို အဆံုးမရွိဟုႏွလံုးသြင္း၍ ျဖစ္ေပၚေသာစ်ာန္၊ <br />(၇) အာကိဥၥညာယတနစ်ာန္- နထၳိေဘာပညတ္ကို အာရံုျပဳ၍ျဖစ္ေသာ စ်ာန္၊ <br />(၈) ေန၀သညာ နာသညာယတနစ်ာန္- ရုန္႕ရင္းေသာ သညာမရွိ၊ သိမ္ေမြ႕ေသာ သညာမွ်သာရွိေသာစ်ာန္။<br /><br /><b>သမာပတ္ျပား၊ မ်ိဳး ၉-ပါး။ ။ </b>အထက္ပါသမာပတ္ရွစ္ပါး၌ ရူပစ်ာန္ ၄-ပါးကို ပဥၥက<br />နည္းျဖင့္ ငါးပါးပြားယူလ်က္ အရူပစ်ာန္ေလးပါးႏွင့္ေပါင္းေသာ္ သမာပတ္မ်ိဳး ၉-ပါး ျဖစ္၏။<br /><br /><b>သမၼာသကၤပၸမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</b> ေကာင္းေသာ ႀကံစည္ျခင္း ၃-ပါး။ <br />(၁) ေနကၡမ သကၤပၸ- ကာမဂုဏ္တရားတို႕မွ ထြက္ေျမာက္မႈကို ႀကံစည္စိတ္ကူးျခင္း၊ <br />(၂) အဗ်ာပါဒ သကၤပၸ- သတၱ၀ါမ်ားအား က်န္းမာေရး ခ်မ္းသာေရး ေဘးရန္ကင္းေရးတို႕ အတြက္ႀကံစည္ စိတ္ကူးျခင္း၊ <br />(၃) အ၀ိဟႎသာ သကၤပၸ- ဆင္းရဲဒုကၡ ေရာက္ေနေသာ သတၱ၀ါမ်ားအား သနားေသာစိတ္ျဖင့္ ကယ္ဆယ္ျမႇင့္တင္ေရးတို႕ကို ႀကံစည္ စိတ္ကူးျခင္း။<br /><br /><b>သမၼာ သေမၺာဓိမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ကို (ေဗာဓိ ၅-ပါး) ဟူေသာသုေတသန၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>သမားႀကီး ၄-မ်ိဳး။ ။</b> ေဆးဆရာႀကီးမ်ိဳး ၄-ပါး။ <br />(၁) ဓာတ္သမား- သစ္ျမစ္, ဥ, ဖု, ရြက္, ၫြန္႕, ဖူး, ပြင့္, ကင္း, သီး, သား, ငါးတို႕ျဖင့္ သူနာအားေလ်ာ္စြာ <br />ေကြၽးေမြးေပးကုေသာ ေဆးဆရာမ်ိဳး၊<br />(၂) နကၡတ္ သမား- ရာသီ, နကၡတ္, ေန, လ,တို႕၏ အသြားအလာကို တြက္ခ်က္ စစ္ေဆးလ်က္<br />နကၡတ္ႀကိဳက္စာကိုသာ ေပးေကြၽး၍ ကုေသာ ေဆးဆရာမ်ိဳး၊ <br />(၃) ပိေ႑ာသမား- ဗိေႏၶာသမား- သစ္ျမစ္, ဥ, ဖု, ရြက္, ပြင့္, ကင္း, သီး, တို႕၏ အေပါင္းကိုစုေဆာင္းေထာင္းထု <br />အမႈန္႕ျပဳ၍ ေပးကုေသာ ေဆးဆရာမ်ိဳး၊ <br />(၄) ဟူးရားသမား- သူနာ၏ ေမြးသကၠရာဇ္ ႏွစ္ လ ရက္ေန႕ အခ်ိန္တို႕ကို ေဗဒင္တြက္လ်က္ ယၾတာေခ်ျခင္း, <br />သက္ေစ့ ထီး, မီး, ပန္း, ေရခ်မ္း, လႉဒါန္းေစျခင္း, နံသင့္အသားသံုးေခ်ာင္းကို တံတားခင္းေစျခင္း, ေညာင္ေထာက္ျခင္း,<br />စသည္ျဖင့္ ကုေသာဆရာမ်ိဳး။<br /><br /><b>သမားေတာ္ႀကီး ဂုဏ္အဂၤါ ၃-ပါး။ ။</b> သမားေတာ္တို႕၌ အၿမဲရွိထားရမည့္ဂုဏ္အဂၤါ ၃-ပါး။ <br />(၁) ပ႑ိတဂုဏ္ - အနာေရာဂါျဖစ္ေၾကာင္းလကၡဏာရာသီ ဥတု ရတုစသည္ကို ပိုင္ႏိုင္စြာ သိရွိနားလည္ လိမ္မာျခင္း၊ <br />(၂) ဒကၡဂုဏ္- ေရာဂါႏွင့္ သင့္ေလ်ာ္ေလ်ာက္ပတ္ ေပ်ာက္ကင္းေစတတ္ေသာေဆး၀ါဓာတ္စာတို႕ကို သိရွိနားလည္၍ တတ္သိသည့္အတိုင္း မဆိုင္းမတြကုသေပး ႏိုင္ေသာ အစြမ္း သတၱိဂုဏ္ ရွိျခင္း၊ <br />(၃) အနာ လ သဂုဏ္- ေန႕ညဥ္႔မဟူ ပင့္ေဆာင္ေခၚယူသူတို႕ႏွင့္ အတူ လိုက္သြားႏိုင္ျခင္း၊ <br />ပကတိေသာ ထၾကြလံု႕လ ၀ီရိယရွိမႈ ဂုဏ္။<br /><br /><b>သမားေတာ္ႀကီး ဂုဏ္အဂၤါ ၅-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> <br />(၁) ေ၀ဒ ပ႑ိတ- ရာသီနကၡတ္ သက္ျဖတ္ ေဗဒင္တို႕၌ တတ္သိနားလည္ လိမ္မာကြၽမ္းက်င္ျခင္း၊ <br />(၂) ဘိသကၠ ေဆက- ေဆးေပး ေဆးကုမႈ၌ ကြၽမ္းက်င္ျခင္း၊ <br />(၃) နာနာသတၳ ဒကၡ- ေဆးက်မ္း အရပ္ရပ္ ထိုထိုက်မ္းေကာင္း က်မ္းျမတ္တို႕၌ တတ္သိလိမ္မာျခင္း၊ <br />(၄) ဥပဓိ သမၸတၱိ-ၾကည္ၫိုအားကိုးဘြယ္တင့္တယ္ခံ့ညားေသာ ရုပ္အဆင္း သ႑န္ႏွင့္ျပည့္စံုျခင္း၊ <br />(၅) ျဗဟၼ စာရီ-ျဗဟၼစိုရ္တရား ေလးပါးႏွင့္ ျပည့္စံု လံုၿခံဳသူျဖစ္ျခင္း။<br /><br /><b>သမု႒ာန္မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> ကမေလာကႀကီး ျဖစ္ပ်က္မႈ၏ မူရင္းအေၾကာင္းတရားႀကီး ေလးပါး ဟူ၏၊ 'ကမၸသမု႒ာန, စိတၱသမု႒ာန, ဥတုသမု႒ာန, အာဟာရသမု႒ာန'၊ ၎င္းတို႕၏ အနက္အဓိပၸါယ္ကို (အေၾကာင္းတရားႀကီး ၄-ပါး)၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>သမုဒယသစၥာ၏ အနက္သေဘာ ၄-ခ်က္။ ။</b> ၎င္း သရုပ္ကို (သစၥာအနက္ ၁၆-ခ်က္)၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>သမုဒၵရာႀကီး ၄-စင္း။ ။</b> အံ့ဘြယ္ရွစ္ျဖာတို႕ႏွင့္ ျပည့္စံု၍ ငါး, မကရ္း, မိေက်ာင္းစသည္<br />တို႕၏ ႏွစ္သက္ရႊင္လန္းျခင္းကို ျဖစ္ေစတတ္ေသာ ဆားငန္ေရျပင္ႀကီး ၄-မ်ိဳး၊၎င္းသည္ အေရွ႕သမုဒၵရာ၊ အေနာက္ သမုဒၵရာ၊ ေတာင္သမုဒၵရာ၊ ေျမာက္သမုဒၵရာအားျဖင့္ ၄-ပါးရွိေလသည္၊ ထို႕ေၾကာင့္ သတပဒိကပုစၦာ၀ိသဇၨနာက်မ္း၌- <br />ေမး။ သမုဒ္ကယ္တဲ့ ေလးတန္၊ ရွစ္ေသာင္း သခၤ်ာႏွင့္၊ ယူဇနာေလးေထာင္ေဆာင္း၊ နက္ေၾကာင္း အမွန္။ <br />မိန္႕ဆိုဟန္၊ က်မ္းဂန္အရွိ၊ ဘယ္ဆီတြင္ ဘယ္လိုကြက္လို႕၊ နက္ေလမသိ။<br />ေျဖ။ သမုဒ္ကယ္တဲ့ ေလးတန္၊ ရွစ္ေသာင္း သခၤ်ာႏွင့္၊ ယူဇနာေလးေထာင္ေဆာင္း၊ နက္ေၾကာင္းအမွန္။ <br />မိန္႕ဆိုဟန္၊ က်မ္းဂန္အရွိ၊ ေရႊျမင္းမိုရ္ေတာင္ ေျခရင္းမွာ၊ နက္ျခင္းကို သိ။<br /><br /><b>သမုဒၵရာ၏ အံ့ဘြယ္ ၈-ျဖာ။ ။ </b>၎င္းသရုပ္ (အံ့ဘြယ္ ၈-ျဖာ သမုဒၵရာ)၌ရႈပါ။<br /><br /><b>သမုဒၵရာႀကီး ၅-စင္း။ ။</b> ပထ၀ီ၀င္အရ ကမၻာ႔သမုဒၵရာႀကီး(Ocean) ၅-စင္း။ <br />(၁) ပစိဖိတ္ သမုဒၵရာဏ Pacific (155,557,000 sq km)<br />(၂) အာတစ္ သမုဒၵရာ Arctic (14,056,000 sq km)<br />(၃) အတၱလန္တိတ္သမုဒၵရာ Atlantic (76,762,000 sq km)<br />(၄) ေတာင္ပိုင္းသမုဒၵရာ Southern (20,327,000 sq km) <br />(၅) အိႏၵိယ သမုဒၵရာ Indian (68,556,000 sq km) ။<br /><a href="http://www.worldatlas.com/aatlas/infopage/oceans.htm">http://www.worldatlas.com/aatlas/infopage/oceans.htm</a> <br /><b>သမုဒၵရာႀကီး ၇-စင္း၊ တနည္း။ ။ </b>သရတၱ သဂၤဟ အ႒ကထာ။ <br />(၁) နရမာလိ သမုဒၵရာ- ၀ဇိရ စိန္ရတနာတို႕ျဖင့္ ျပန္႕ေျပာလ်က္ စိန္ေရာင္ေတာက္ကာ ထက္ေသာ ႏွာေခါင္း <br />လူ႕ကိုယ္ႏွင့္ တူေသာငါးအေပါင္းတို႕ ေပ်ာ္ျမဴး၍ ေန၏၊ <br />(၂) အဂၢိ မာလိ သမုဒၵရာ- မ်ားစြာေသာ ေရႊတို႕ျဖင့္ ျပန္႕ေျပာလ်က္ ေရႊ၏ အေရာင္တို႕ေၾကာင့္ မီးေရာင္ကဲ့သို႕ <br />ေျပာင္ေျပာင္ေတာက္၍ ေန၏၊ <br />(၃) ဒဓိ မာလိ သမုဒၵရာ- မ်ားစြာေသာ ေငြထုေငြေရာင္တို႕ေၾကာင့္ ႏို႕ရည္ႏို႕ဓမ္းကဲ့သို႕ ျဖဴေဖြးေတာက္ေျပာင္၍ ေန၏၊<br />(၄) ကုသမာလိ သမုဒၵရာ- ေပါမ်ားေသာ ပတၱျမားၫိုတို႕၏ ေရာင္ျခည္တို႕ေၾကာင့္ စိမ္းၫိုေသာ သမန္းျမက္ခင္းႀကီးကဲ့သို႕ ရွိ၏၊ <br />(၅) နဠ မာလိသမုဒၵရာ- မ်ားစြာေသာ ေက်ာက္မ်က္ရြဲေခၚ ေက်ာက္စိမ္းရတနာတို႕၏ ေရာင္ျခည္တို႕ေၾကာင့္ ၀ါးေတာ က်ဴေတာႀကီးကဲ့သို႕ရွိ၏၊ <br />(၆) နာမာလိသမုဒၵရာ- ျပန္႕ေျပာ ေပါမ်ားေသာ သႏၲာရွိေသာေၾကာင့္ ရဲရဲနီေသာအဆင္းရွိ၏၊ <br />(၇) ဗလ၀ါ မုကၡ သမုဒၵရာ- အ၀ီစိငရဲႀကီး၏ တံခါးႏွင့္ဆက္စပ္လ်က္ရွိ၏၊ ထို႕ေၾကာင့္ ရံခါ ငရဲတံခါး ပြင့္လတ္ေသာ္- ငရဲမီးလွ်ံသည္ ထြက္၍ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေသာ ၀ဲၾသဃႀကီးကို ျဖစ္ေစလ်က္ျပင္းစြာေသာ အသံတို႕ျဖင့္ ျမည္ဟီး၍ ေန၏။<br /><br /><b>သမိုင္းႀကီး ၄-ပါး။ ။</b> ကေ၀သာရက်မ္း ပေယာဂ ေဆးတို႕ကို ျပေသာအခဏ္း၌ သမိုင္းႀကီး ၄-ပါး၊ တပါးလွ်င္ အမ်ိဳး ၃၀-စိ၊ သမိုင္းႀကီး ၄-ပါး ဟူေသာ္ကား။ <br />(၁) ႀကီးေပါင္းပြင့္ သမိုင္း၊ <br />(၂) ပ်ားတံ သမိုင္း၊ <br />(၃) အထက္ေကာင္းကင္ ပိုးအိမ္ သမိုင္း၊ <br />(၄) ေအာက္ေကာင္းကင္ ပိုးအိမ္ သမိုင္း ဟု ပါရွိေလသည္၊ <br />၎င္း ၄-ပါးကို စုေပါင္းက သမိုင္းေပါင္းေဆးျဖစ္၏၊ ပေယာဂႏိုင္သည္ မွတ္။<br /><br /><b>သရ ၈-လံုး၊ ပါဠိသံုး၊ ေရးထံုး သဒၵါစဥ္။ ။</b> ျမန္မာပါဠိဘာသာလာ ဗ်ည္း၏မွီရာ 'သရ'ရွစ္လံုး၊ <br />အ, အာ, ဣ, ဤ, ဥ, ဥဳ, ဧ, ၾသ။<br /><br /><b>သရ ၁၁-လံုး၊ ျမန္မာ့သံုး၊ ေရးထံုး ေရွးအစဥ္။ ။</b> ၎င္းအေျဖ (ျမန္မာသရ၊ ေရးထံုးျပ၊ မွတ္ၾက ၁၁-လံုး)ဟူေသာ သုေတသန၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>သရက္ ၄-မ်ိဳးႏွင့္၊ ပုဂၢိဳလ္ ၄-စား။ ။</b> စတုကဂၤုတၱရ။ပါ။ ၄၁၂ ။႒။ ၃၂၆-၌အက်ယ္ရႈ။ <br />သရက္ ၄-မ်ိဳးႏွင့္ ပုဂၢိဳလ္ေလးစားကို ဥပမာထား၍ ေဟာျပခ်က္မ်ား။<br />(၁) အာေမာပကၠ၀ဏၰီ- မွည့္ေသာအဆင္းအေရာင္ရွိ၍အတြင္း၌စိမ္းေသာသရက္မ်ိဳးကဲ့သို႕၊ <br />အေနအထိုင္ အသြင္အျပင္ ၾကည္ၫိုဘြယ္ ဣေႁႏၵရွိလ်က္ ကိုယ္တြင္း၌ တရားမရွိေသာ အေယာင္ေဆာင္ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳး။ <br />(၂) ပေကၠာ အာမ ၀ဏၰီ- စိမ္းေသာ အဆင္းအေရာင္ရွိလ်က္ မွည့္ေနေသာသရက္မ်ိဳးကဲ့သို႕၊ <br />အသြင္အျပင္ ၾကည္ၫိုဘြယ္ ဣေႁႏၵမရွိေသာ္လည္း ကိုယ္တြင္း၌ တရားရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္။<br />(၃) အာေမာ အာမ ၀ဏၰီ- စိမ္းေရာင္ရွိလ်က္ စိမ္းေနေသာ သရက္မ်ိဳးကဲ့သို႕၊ <br />အသြင္အျပင္ ၾကည္ၫိုဘြယ္ ဣေႁႏၵမရွိ၊ ကိုယ္တြင္း၌လည္း တရားမရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္။<br />(၄) ပေကၠာ ပကၠ ၀ဏၰီ- မွည့္ေရာင္ရွိလ်က္ မွည့္ေနေသာ သရက္မ်ိဳးတို႕ကဲ့သို႕၊ အသြင္အျပင္ ၾကည္ၫိုဘြယ္ဣေႁႏၵရွိ၍ ကိုယ္တြင္း၌လည္း တရားရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္ထူး၊ ဤသို႕ ပုဂၢိဳလ္ေလးပါးကို သိရာ၏။<br /><br /><b>သရက္မ်ိဳး အျပား ၃၁-ပါး။ ။</b> ျမန္မာျပည္၌ ထင္ရွားေသာ သရက္ပင္ သရက္သီးမ်ိဳး<br />မ်ား။ <br />(၁) ေအာင္ဒင္သရက္၊ (၂) ေအာင္းသရက္နီ၊ (၃) ေအာင္းသရက္ျဖဴ၊ (၄) အဂၤူသရက္၊ <br />(၅) ေက်းေကြးသရက္၊ (၆) ေဂါင္းခ်ိဳးသရက္၊ (၇) ဆင္ေဂါင္းသရက္၊ (၈) ဆင္နင္းသရက္၊ <br />(၉) ဆင္မံုးသရက္၊ (၁၀) စိမ္းစားသရက္၊ (၁၁) ေတာစာသရက္၊ (၁၂) နဲ႕တဲ့သရက္၊ <br />(၁၃) ပန္းဆြဲသရက္၊ (၁၄) ပလူသရက္၊ (၁၅) မဂို(သီဟိုဠ္) သရက္၊ (၁၆) မေနာ္ႏြယ္သရက္၊ <br />(၁၇) မခ်စ္စုသရက္၊ (၁၈) မႏၲေလးရင္ခြဲသရက္၊ (၁၉) မႏၲေလးနဲ႕ တဲ့သရက္၊ (၂၀) ေမ်ာက္ေခါင္းသရက္၊ <br />(၂၁) ေရႊကေတာ သရက္၊ (၂၂) ေရႊ၀ါသရက္၊ (၂၃) ေလာက္စာသရက္၊ (၂၄) ဘဂၤလားသရက္၊ <br />(၂၅) ၀ါဆိုသရက္၊ (၂၆) ထိပ္ေပါက္သရက္၊ (၂၇)သၾကားသရက္၊ (၂၈) သရက္ျဖဴေခၚႏို႕ဆီသရက္၊ <br />(၂၉) သံုးလံုးတေတာင္သရက္၊ (၃၀) ေရနံသရက္-ေရနံေစာ္နံသည္၊ (၃၁) ဓားေမာက္ရိုးသရက္၊ <br />ေကာက္ေကာက္ ပံုသ႑န္ရွိသည္၊ <br />ယခုေခတ္သစ္ကာလ၌ မ်ိဳးေပါင္းမ်ားစြာကို စိုက္ပ်ိဳးေရးဌာနမွ စပ္ဖက္လ်က္ရွိေနေသး၏။<br /><br /><b>သရဏဂုဏ္မ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</b> 'ဒု၀ိဓံ ဟိ သရဏဂမနံ ေလာကုတၱရံ ေလာကိယဥၥ'ဟူေသာ ပါဌ္အရ ျဖစ္သည္။<br />(၁) ေလာကီသရဏဂုဏ္- ရတနာသံုးပါး၏ဂုဏ္ကို အာရံုၪပ၍ ေဆာက္တည္ေသာ ပုထုဇဥ္တို႕ သရဏဂုဏ္၊ <br />(၂) ေလာကုတၱရာ သရဏဂုဏ္- အရိယာပုဂၢိဳလ္တို႕ မဂ္၏ ခဏ၌ နိဗၺာန္ကို အာရံုျပဳ၍ ေရာက္ေသာ သရဏဂုဏ္။<br /><br /><b>သရဏဂုဏ္ ၂-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> သံဃာေတာ္ မေပၚမီ ေဆာက္တည္ျခင္းႏွင့္ သံဃာေတာ္ေပၚၿပီးမွ ေဆာက္တည္ျခင္း မွ်သာ ျခားနားသည္။ <br />(၁) ေဒြ၀ါစိက သရဏဂုဏ္- ဗုဒၥံ သရဏံ ဂစၦာမိ၊ ဓမၼံ သရဏံ ဂစၦာမိ၊ (တပုႆ, ဘလ’ိက တို႕လို။) <br />(၂) ေတ၀ါစိက သရဏဂုဏ္- ဗုဒၶံ သရဏံဂစၦာမိ၊ ဓမၼံ သရဏံ ဂစၦာမိ၊ သံဃံ သရဏံ ဂစၦာမိ။ (အဇာတသတ္မင္းတို႕လို။)<br /><b><br />သရဏဂုဏ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</b> ဘုရား, တရား, သံဃာ, ဤသံုးျဖာကိုပင္ အၿမဲမျပတ္ ေအာက္ေမ့ ကိုးကြယ္ေလးစား အပ္ေသာေၾကာင့္ သရဏဂုဏ္၃-ပါးဟု ေခၚ၏။ <br />(၁) ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ- ဘုရားကို ယံုၾကည္ဆည္းကပ္ပါ၏။ <br />(၂) ဓမၼံ သရဏံဂစၦာမိ- တရားကို က်င့္ပါ၏။ <br />(၃) သံဃံ သရဏံ ဂစၦာမိ- သံဃာကို ယံုၾကည္ဆည္းကပ္ပါ၏။<br /><br /><b>သရဏဂုဏ္မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။ </b>ရတနာသံုးပါးအား ဆည္းကပ္ ကိုးကြယ္ျခင္းေလးပါး။<br />(၁) အတၱသႏၷိယ်ာတန သရဏဂုဏ္- အဇၨ အာဒႎ ကတြာ အဟံ အတၱာနံ ဗုဒၶႆ နိယ်ာေတမိ၊ <br />ဓမၼႆ နိယ်ာေတမိ၊ သံဃႆနိယ်ာေတမိ၊ <br />ရတနာသံုးပါးတို႕အား သံသရာ၀ဋ္မွ ထြက္ေျမာက္ရန္ အတြက္မိမိခႏၶာ အတၱေဘာကို <br />စြန္႕လႊတ္အပ္ႏွင္း၍ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္း။<br />(၂) တပၸရာယန သရဏဂုဏ္- အဇၨ အာဒႎ ကတြာ အဟံ ဗုဒၶႆ ပရာယ ေနာ၊ <br />ဓမၼႆ ပရာယေနာ၊ သံဃႆ ပရာယေနာ။ <br />ယေန႕ကစ၍ငါသည္ ရတနာသံုးပါးသာလွ်င္ လည္းေလ်ာင္းရာရွိ၏ဟု စိတ္မွာႀကံ၍ <br />ဤသို႕ ကြၽႏု္ပ္ကို မွတ္ကုန္ေလာ့ဟု ေလ်ာက္ထား ေဆာက္တည္ျခင္း။<br />(၃) သိႆဘာ၀ုပ ဂမန သရဏဂုဏ္- အဇၨ အာဒႎ ကတြာ အဟံ ဗုဒၶႆ အေႏၲ၀ါသိေကာ၊ <br />ဓမၼႆ အေႏၲ၀ါသိေကာ၊ သံဃႆ အေႏၲ၀ါသိေကာ။ <br />ယေန႕ကစ၍ ငါသည္ ရတနာသံုးပါး၏ တပည့္သားတည္းဟု တပည့္အျဖစ္ေလွ်ာက္ထား ေဆာက္တည္ျခင္း။<br />(၄) ပဏိပါတ သရဏဂုဏ္- အဇၨ အာဒႎ ကတြာ အဟံ ဗုဒၶႆ အဘိ၀ါဒနံ ပစၥဳပၸ႒ာနံ အဥၨလီ ကမၼံ <br />သာမိစိကမၼံ ကေရာမိ။ ဓမၼႆ (လ) ကေရာမိ။ သံဃႆ (လ) ကေရာမိ။ <br />ယေန႕ကစ၍ ငါ့ကို ရတနာသံုးပါးတို႕အား ရွိခိုးျခင္း လက္အုပ္ခ်ီျခင္း ခရီးဦးႀကိဳျခင္း လြန္စြာအရိုအေသ ျပဳျခင္း<br />ရွိေသာ သူဟု မွတ္ထင္ေတာ္မူပါဟု ေလွ်ာက္ထား၍ ကိုးကြယ္ဆည္းကပ္ျခင္း။<br /><br /><b>သရဏဂံု ၃၀။ ။</b> သရဏဂုဏ္ ေဆာက္တည္ပံု နည္းေပါင္း ၃၀-ဟူ၏။ <br />ယွဥ္တြဲေဖၚျပခ်က္ ပါဠိႏွင့္ ျမန္မာစကား တို႕ကို ျဖည့္စြက္၍ ဆိုပါ။ <br />(က) ဇာတိ ပရိယႏၲံ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ။ ဓမၼံ။ သံဃံ။ ေပါင္း ၃-ပါး။<br />ပဋိသေႏၶ တည္ေနမႈ ဆံုးသည္တိုင္ေအာင္ ဘုရား တရား သံဃာကို ကိုးစားယံုၾကည္ပါ၏။ <br />(ခ) ေဘာဂ ပရိယႏၲံ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ။ ဓမၼံ။ သံဃံ။ ေပါင္း ၃-ပါး။<br />စည္းစိမ္ခ်မ္းသာ ဆံုးသည္တိုင္ေအာင္။ (လ) ပါ၏။ <br />(ဂ) ဇိ၀ိတ ပရိယႏၲံ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ။ ဓမၼံ။ သံဃံ။ ေပါင္း ၃-ပါး။ <br />အသက္ ကုန္ဆံုးသည္တိုင္ေအာင္ (လ) ပါ၏။<br />(ဃ) ယာ၀ ဇီ၀ံ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ။ ဓမၼံ။ သံဃံ။ ေပါင္း ၃-ပါး။ <br />အသက္ရွည္သမွ်ကာလပတ္လံုး (လ)ပါ၏။ <br />(င) မရဏကာလံ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ။ ဓမၼံ။ သံဃံ။ ေပါင္း ၃-ပါး။ <br />ေသသည့္ ကာလတိုင္ေအာင္ (လ) ပါ၏<br />(စ) မရဏ ပရိယႏၲကာလံ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ။ ဓမၼံ။ သံဃံ။ ေပါင္း ၃-ပါး။ <br />ေသျခင္းဆံုရာတိုင္ေအာင္ (လ) ပါ၏။<br />(ဆ) ယာ၀ အရဟတၲံ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ။ ဓမၼံ။ သံဃံ။ ေပါင္း ၃-ပါး။ <br />အရတၱဖိုလ္ ရသည့္တိုင္ေအာင္ (လ) ပါ၏။ <br />(ဇ) အရဟတၱ ပရိေယာသာန ကာလံ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ။ ဓမၼံ။ သံဃံ။ ေပါင္း ၃-ပါး။ <br />အရတၱဖိုလ္ကို ရ၍ ဘ၀ဆံုးတိုင္ေအာင္ (လ) ပါ၏။<br />(စ်) နိဗၺာန္နကာလံ ဗုဒၶံသရဏံဂစၦာမိ။ဓမၼံ။ သံဃံ ေပါင္း ၃-ပါး။ <br />နိဗၺာန္ေရာက္ေသာ ဘ၀တိုင္ေအာင္ (လ)ပါ၏။ <br />(ည) နိဗၺာနကာလံ ပရိယႏၲံ ဗုဒၶံ သရဏံ ဂစၦာမိ။ ဓမၼံ။သံဃံ။ ေပါင္း ၃-ပါး။ <br />ပရိနိဗၺာန္စံသည့္တိုင္ေအာင္ (လ) ပါ၏။<br /><br /><b>သရဏဂုဏ္ ၆၀၊ သရဏဂုဏ္ ၉၀။ ။</b> ၎င္းတို႕ကား သရဏဂုဏ္ ၃၀-မွ ပြားမ်ားလာ<br />ေသာ အရာမ်ားျဖစ္၏၊ အက်ယ္ေဆာက္တည္ နည္းကို '၀ိဇၨာမယသိဒၶိ'က်မ္းႀကီး၌ ယူေလ၊ ထိုက်မ္းကို မကာရေလာပ ခင္ႀကီးေဖ်ာ္ဆရာေတာ္ျပဳ၏။<br /><br /><b>သရဏဂုဏ္ ေဆာက္တည္ျခင္း၏ အေၾကာင္းတရား ၄-ပါး။ ။</b> ၎င္းတို႕၏ သရုပ္<br />အဓိပၸါယ္မ်ားကို (ဘာသာ တရား၌ ကိုးစား ဆည္းကပ္ျခင္းအေၾကာင္း ၄-ပါး) ဟူေသာ သုေတသန၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>သရဏဂုဏ္ ပ်က္ေၾကာင္း အဂၤါ ၂-ပါး။ ။ </b>ေလာကီဘံုသားတို႕ ေဆာက္တည္ထား<br />ေသာ သရဏဂုဏ္ ပ်က္ျခင္း၏ အေၾကာင္းတရား ႏွစ္ပါး။ <br />(၁) သာ၀ဇၨ ေဘဒ- မိစၦာဒိ႒ိဘာသာ ဘုရားကို ဘုရားမွန္ ဘာသာမွန္ဟုမိစၦာဥာဏ္ျဖင့္ ေ၀ဘန္ၾကည့္ရႈၿပီး <br />ဆည္းကပ္ ကိုးကြယ္သြားမႈကို ျပဳေသာအခါ မူလရွိရင္းသရဏဂုဏ္ပ်က္၍ အပါယ္လားျပစ္လည္း ရရွိ၏၊ <br />(၂) အန၀ဇၨ သုခ၀ိပါက ေဘဒ- သရဏဂုဏ္ ေဆာက္တည္ၿပီး ေသသြားသူ၊ သရဏဂုဏ္ကား ပ်က္၏၊ <br />အျပစ္မရွိ ေကာင္းက်ိဳးခ်မ္းသာ ရ၏။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3049188886768943578-8564239382578951984?l=thupya2010ya.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-50482915077641348362010-07-31T06:04:00.000-07:002010-08-01T01:32:12.854-07:00<b>သည္းခံျခင္း အက်ိဳးထူး ၅-ပါး။ ။</b> ခႏၲီအက်ိဳး ၅-ပါး ဟူ၏၊ အထက္၄-ပါးကို ယခုဒိ႒ အက်ိဳးရႏိုင္သည္ မွတ္။ <br />(၁) ဗဟုဇန မနာပ- လူအမ်ားတို႔ ခ်စ္ႏွစ္လိုျခင္း၊<br />(၂) န ေ၀ရ ဗဟုလ- ေဘးရန္ မမ်ားျခင္း၊<br />(၃) န ၀ဇၨဗဟုလ- အျပစ္ မရွိျခင္း၊ <br />(၄) အ သံမုဠႇ ကာလကၤတ- မေတြမေ၀ေသရျခင္း၊ <br />(၅) သုဂတိ သဂၢ ေလာက- နတ္ရြာ သုဂတိသို႔လားရျခင္း။<br /><br /><b></b><br /><a name='more'></a><b>သည္းမခံျခင္း အျပစ္ ၅-ပါး။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ အဓိပၸါယ္ကို သည္းခံျခင္းအက်ိဳးႏွင့္ ဆန္႕က်င္ဘက္ ျပန္ယူပါ။<br /><br /><b>သညာ ၂-ပါး၊ ျမတ္တရား၊ ပိုင္းျခား မွတ္ရႈရာ။ ။</b> စ်ာန္ ရေရာက္ေရးအေျခခံ တရား ႏွစ္ပါး။ <br />(၁) အာဟာရ ပဋိကူလ သညာ- အစာ၌စက္ဆုပ္ဘြယ္ အမွတ္ရႈသိ၊ <br />(၂) စတုဓာတု ၀၀တၳာန- ဓာတ္ ၄-ပါးကိုပိုင္းျခား မွတ္ရႈသိ။<br /><span id="fullpost"><br /><b>သညာ ၁၀-ပါး၊ ျမတ္တရား၊ မိန္႕ၾကား ေျဖေတာ္မူ။ ။ </b>၎င္းသရုပ္ (ေရာဂါေပ်ာက္ၿငိမ္း<br />ေၾကာင္း တရား ၁၀-ပါး)ႏွင့္တူ၏။<br /><br /><b>သတၱ႒ာန ၇-ဆူ။ ။</b> မူလပဏၰာသ ။႒။ ဒု-အုပ္၈၉။ ဘုရားရွင္တို႔၏ ဓမၼတာ ၃၀-တြင္ ပါ၀င္သည့္ဌာန၇-ပါး။<br />(၁) ပလႅကၤ သတၱာဟ- ေမာဟတဏွာ၊ အ၀ိဇၨာကို၊ ပညာသန္လ်က္၊ အာသ၀က္ျဖင့္၊ ပယ္ဖ်က္ခုတ္ထြင္၊ ေအာင္ျမင္ေတာ္မူရာ၊ တရာသန္းေတာင္၊ အျမင့္ေဆာင္သည့္၊ ေရႊေညာင္သီရိ၊ ပင္ေဗာဓိ၏၊ ဘုမၼိဧသန္၊ ေရွ႕ေျမာက္ယံတြင္၊ တလံျခားကြာ၊ အရပ္သာ၌၊ ရတနာစံု၊ ျခဴးအံုျခဴႏြယ္၊ လြန္ဆန္းၾကယ္သား၊ တဆယ့္ေလးေတာင္၊ အေရာင္ေျခာက္ျဖာ၊ အပၸရာဇိေတ၊ ငါးမာရ္ ေ&gt;ခလ်က္၊ ပလ’င္ထက္၀ယ္၊ ခုနစ္ရက္ေပ၊ ၿငိမ္သက္ဣေႁႏၵ၊ ေနေတာ္မူရာ၊ အရပ္သာလည္း တဌာန။<br />(၂) အာနိမိသ သတၱာဟ- ေဗာဓိပင္ေျမာက္၊ အံ့ေလာက္ထင္ရွား၊ ဆယ္လံျခားတြင္၊ ဖ၀ါးေျခစံု၊ ရပ္ၿပီးတံုမွ၊ အာရံုမလပ္၊ မခပ္မ်က္ေတာင္၊ ရက္လည္ေအာင္လွ်င္၊ ဘုန္းေခါင္လူ႕ထိပ္၊ ငါးမာရ္ႏွိပ္သည္၊ မမွိတ္မ်က္စိ၊ ပကတိျဖင့္၊ ရႈၾကည့္ေတာ္မူရာ၊ အရပ္သားလည္း တဌာန။<br />(၃) စကၤမ သတၱာဟ- ရြက္ရင့္ေရႊေရာင္၊ တေျပာင္ေျပာင္တည့္၊ ေညာင္ေဗာဓိႏွင့္၊ အနိမိသ အၾကား၊ ေရွ႕ေနာက္လ်ား၍၊ သြားၿမဲအမွန္၊ ႏွစ္လံကြာတြင္၊ ရတနာစႀကႍ၊ ေပ်ာ္တံုစံလ်က္၊ ခုနစ္ရက္ေပ၊ ၿငိမ္သက္ဣေႁႏၵ၊ ေရာင္ေျခာက္ေထြျဖင့္၊ ေနေတာ္မူရာ၊ အရပ္သာလည္း တဌာန။<br />(၄) ရတနာဃရ သတၱာဟ- ေဗာဓိေအာင္ခန္း၊ ေရႊေညာင္နန္းႏွင့္၊ တန္းတန္းမေျဖာင့္၊ ေနာက္ေျမာက္ေထာင့္၀ယ္၊ ဘုန္းေၾကာင့္ျဖစ္ျပန္၊ ၁၅-လံတြင္၊ ေရာင္လွ်ံသြယ္ျဖာ၊ ရတနာ ၇-ပါး၊ နတ္မ်ားဖန္ဆင္း၊ ေရႊအိမ္တြင္း၌၊ သနင္းျမတ္စြာ၊ ဘိဓမၼာကို၊ ရက္ၾကာသတၱ၊ မနစိတ္သန္၊ အႀကံေပ်ာ္ေပ်ာ္၊ ဆင္ျခင္ေတာ္မူရာ၊ နာမည္ထူးဆန္း၊ ေရႊအိမ္နန္းလည္း တဌာန။<br />(၅) အဇပါလ သတၱာဟ- ေညာင္ေဗာဓိႏွင့္၊ ၃၂-လံ၊ သခၤ်ာမွန္သည္၊ ေရွ႕ယံမေစာင္း၊ ေညာင္ဆိတ္ေက်ာင္း၀ယ္၊ ေနေညာင္းတင့္တယ့္၊ စံပယ္တံုလ်က္၊ ခုႏွစ္ရက္ေပ၊ ေရာင္ျခည္ေထြျဖင့္၊ ေနေတာ္မူရာလည္း တဌာန။<br />(၆) မုဥၥလိႏၵ သတၱာဟ- ေညာင္ေဗာဓိေရွ႕၊ ေတာင္ခပ္ေကြ႕မွန္၊ ၁၅-လံတြင္၊ ျပန္ထန္ေမာက္ၿဖိဳး၊ ရြာသည့္မိုဃ္းကို၊ တန္ခိုးထန္ျပင္း၊ နဂါးမင္းသည္၊ ဆီးႏွင္းေပါက္မွ်၊ မက်ေစငွါ၊ ပါးပ်ဥ္းကာလ်က္၊ ခုနစ္ရက္မွ်၊ ခ်မ္းျမရိပ္ၿမံဳ ေပ်ာ္ပိုက္လႈံသည္လည္း တဌာန။<br />(၇) ရာဇာ ယတန သတၱာဟ- ငါးမာရ္ႏွိပ္နင္း၊ ေျမဥကင္း၀ယ္၊ ပြင့္လင္းသီရိ၊ ၀င္း၀င္းညိသည္၊ ေဗာဓိေတာင္ခြင္၊ ျမသြင္စိမ္းလဲ့၊ သခၤ်ာဖြဲ႕ေသာ္၊ တစ္ဆယ့္တစ္လံ၊ ထိုရပ္ဌာန္တြင္၊ ဘုန္းလွ်ံျမဴးေထြ၊ ကိုယ္တည္းေန၍၊ ရက္လည္ေစ့ေသာ္၊ နတ္ေက်ာ္သိၾကား၊ လွဴျငားလာဆံုး၊ သံုးလံုးၾကဇု၊ ဘုဥ္းေပးျပဳမွ၊ စတုေလာက၊ ေဒ၀ထင္ရွား၊ နတ္ေလးပါးလည္း၊ လႉျငားလာေျမာက္၊ ပဲေနာက္အဆင္း၊ ေရာင္ျခင္းဖိတ္ဖိတ္၊ သပိတ္ေလးလံုး၊ တန္ခိုးဘုန္းေၾကာင့္၊ တလံုးတည္းျဖစ္၊ နားေလးရစ္ႏွင့္၊ ဆင့္တံုၿပီးမွ၊ တပုႆႏွင့္၊ ဘလ’ိကညီေနာင္၊ လႉႉေဆာင္ကမ္းလွမ္း၊ ပ်ားမံု႕ဆြမ္းကို၊ ဘုဥ္းေပးၿပီးခါ၊ ေစာျမတ္စြာ၏။ ေနရာရပ္ခန္း၊ ျမတ္လင္းလြန္းလည္း တဌာန။<br /><br /><b>သတ္ျဖတ္ျခင္းမ်ိဳး ၆-ပါး။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ (ပေယာဂမ်ိဳး ၆-ပါး) ၌ ရႈပါ။<br /><br /><b>သတၱရဘန္ ၇-တန္။ ။ </b>သတၱဗၻႏၲရ ဟူေသာ ပါဠိပ်က္စကား၊ <br />ျမင္းမိုရ္ေတာင္မင္းအား လွည့္လည္ရစ္ပတ္္ ေႏွာင္ဖြဲ႕၀န္းရံ ပိုင္းျခားထားေသာ"ေတာင္စဥ္ ၇-ထပ္"ကို ေခၚသည္၊ <br />သရုပ္ကို(ေတာင္စဥ္ ၇-ထပ္)၌ရႈပါ။<br /><br /><b>သတၱရူပါ၊ သတၱ၀ါ၊ ၇-ျဖာ ရုပ္ပံု အဘယ္နည္း?။ ။</b> ေရႊဘံုနိဒါန္းလာသတၱရူပ ေဖါင္ပံုမွ ယူေျဖသည္။ <br />(၁) ကရ၀ိက္ ႏႈတ္သီးႏွင့္ လည္ဆံ၊ <br />(၂) ဆင္စြယ္ႏွစ္ေခ်ာင္းႏွင့္ ႏွာေမာင္း၊ <br />(၃) ႏြားလာ;ဘို႔၊ <br />(၄) ငါးၾကင္းအၿမီး၊ <br />(၅) ၾကက္တူေရြး အေတာင္၊ <br />(၆) တိုးခ်ိဳႏွစ္ေခ်ာင္း လက္တဖက္ ေျခတဖက္ အၿမီး၊ <br />(၇) ျမင္းနား ႏွစ္ဖက္ လက္တဖက္ ေျခတဖက္။<br /><br /><b>သတၱ၀ါတို႔ တည္ေနၾကျခင္း အေၾကာင္းတရား ၈-ပါး။ ။</b> <br />ရာဂ, ေဒါသ, ေမာဟ, ဒိ႒ိ, အႏုသယ, မာန, ၀ိစိကိစၦာ, ဥဒၶစၥ။ မဟာနိေဒၵသ။ပါ။၁၈။႒။ ၈၁-၌ အက်ယ္ရႈပါ။<br /><br /><b>သတၱ၀ါတို႔၏ အညစ္အေၾကးတရား ၉-ပါး။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ကို(လူတို႕၏အညစ္အေၾကး တရား၉-ပါး) သုေတသန၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>သတၱ၀ါသ ဘံု ၉-၀ ။ ။ </b>ပဋိသမၻိဒါမဂ္ ။ပါ။ ၂၃ ။႒။ ပ-အုပ္၊ ၁၀၆။သတၱ၀ါတို႕၏ ေနရာဘံု ကိုး၀။ <br />(၁) နာနတၱကာယ နာနတၱသညီ- လူ႕ဘံုနတ္ဘံု၊ <br />(၂) နာနတၱကာယ ဧကတၱသညီ- အပါယ္ ၄-ဘံု၊ ပဌမစ်ာန္ ၃-ဘံု၊ <br />(၃) ဧကတၱကာယ နာနတၱသညီ- ပဥၥကနည္း၌ ဒုတိိယစ်ာန္ တတိယစ်ာန္ ႏွစ္ဘံုေပါင္း၊<br />(၄) ဧကတၱကာယ ဧကတၱသညီ- ပဥၥကနည္း၌ စတုတၳစ်ာန္ ၃-ဘံု၊ ေ၀ဟပၸိဳလ္ဘံု၊ သုဒၶါပါသ ၅-ဘံု၊ <br />(၅) အာကာသာနဥၥာယတနဘံု၊ <br />(၆) ၀ိညာနဥၥာ ယတနဘံု၊ <br />(၇) အာကိဥၥညာယတနဘံု၊ <br />(၈) ေန၀သညာနာသညာ ယတနဘံု၊ <br />(၉) အသညသတ္ဘံု၊ <br />၎င္းကိုရည္၍ ပါရမိခဏ္း၌“ေထာက္ထား ပညာ၊ မွတ္သားနာေလာ့၊ သတၱ၀ါသ၊ ဘံုကိုး၀၌၊ ပစ္ခ်ၾကမၼာ၊ ေစတနာေၾကာင့္၊ သညာဧကတ္၊ နာနတ္ထူးျခား၊ အလားလားလွ်င္၊ ငါးပါးဂတိ၊ မွားဘြယ္ရွိ၏” ရွင္မဟာသီလ၀ံသ။<br /><br /><b>သတိတရားမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</b> ေအာက္ေမ့တတ္ အမွတ္ရတတ္ေသာ တရား၂-ပါး။ <br />(၁) သတိစစ္- ရတနာသံုးပါး ဆရာမိဘစေသာ ေကာင္းေသာအရာမ်ား၌ ေအာက္ေမ့ အမွတ္ရျခင္း သမၼာသတိ၊ <br />(၂) သတိတု- မိစၦာအယူရွိသူတို႕ မိမိတို႕ဆိုင္ရာ ဘုရား တရားေတြကို ေအာက္ေမ့ အာရံုျပဳမႈမိစၦာသတိ။<br /><br /><b>သတိပ႒ာန္ ၄-ပါး။ ။ </b>သတိေစတသိက္၏ မိမိဆိုင္ရာ အာရံုထဲ၌ လြန္လြန္ ကဲကဲ စြဲစြဲၿမဲၿမဲသက္၀င္ တည္ေနရာ ပ႒ာနႀကီး ၄-ပါး။ <br />(၁) ကာယာႏုပႆနာ သတိပ႒ာန္- ဆံပင္ အေမြးစေသာ ေကာ႒ာသ ပညတ္အစု၀ယ္ အသုဘအျခင္းအရာ အားျဖင့္ အထပ္ထပ္ရႈျခင္း၌ မေမ့ေသာ သတိ၊ <br />(၂) ေ၀ဒနာႏုပႆနာ သတိပ႒ာန္- ေ၀ဒနာအစုကို အဖန္ဖန္ရႈရာ၀ယ္ဤကား ကာမသုခေ၀ဒနာçဤကား ဒုကၡေ၀ဒနာ,ဤကား ဥေပကၡာေ၀ဒနာဟု အထပ္ထပ္ရႈဆင္ျခင္ျခင္း၌ မေမ့အပ္ေသာသတိ၊ <br />(၃) စိတၱာႏုပႆနာသတိပ႒ာန္- ဤစိတ္ကား ရာဂႏွင့္ တကြ ျဖစ္ေသာစိတ္၊ ဤစိတ္ကား ရာဂကင္းေသာစိတ္ဟု ခြဲျခမ္းလ်က္ စိတ္အမ်ိဳးမ်ိဳးျဖစ္ပံုတို႔၏ မၿမဲပံု အနိစၥလကၡဏာကို အခါခါအထပ္ထပ္ မျပတ္ရႈေသာ သတိ၊<br />(၄) ဓမၼာႏုပႆနာသတိပ႒ာန္-အလံုးစံုေသာ သခၤါရကၡႏၶာဓမၼ အေပါင္းသည္ အစိုးမရ အလိုသို႕မလိုက္ အႏွစ္မပါ အကာသက္သက္ အနတၱမွ်သာဟု ၀ိပႆနာဥာဏ္ျဖင့္ ဆင္ျခင္ေအာက္ေမ့ေသာ သတိ။<br /><br /><b>သတိပ႒ာန္၊ ပြားမ်ားရန္၊ ၃-တန္ အဂၤါမိန္႔။ ။ </b>သတိပ႒ာန္တရားပြားစည္းေရး၌ ဤအဂၤါ ၃-ပါးႏွင့္ ျပည့္စံုေစရမည္။ (၁) အာတာပီ- အကုသိုလ္ပယ္စြန္႔ေရး၌ လံု႕လထားျခင္း၊ <br />(၂) သမၸဇာန- ဥာဏ္အေျမာ္အျမင္ႀကီးျခင္း၊ <br />(၃) သတိမာ- စြဲၿမဲေသာ သတိ ထားရွိရျခင္း။<br /><br /><b>သတိရျခင္း အေၾကာင္း ၁၆-ပါး။ ။ </b>မိလိႏၵပဥႇာ။<br />(၁) ေရွးရႈေသာအားျဖင့္ <br />(၂) အၿမဲမွတ္ထားေသာ အားျဖင့္၊ <br />(၃) ရုန္႕ရင္းသည္ကိုသိေသာအားျဖင့္၊ <br />(၄) အက်ိဳးစီးပြားရွိသည္ကို သိေသာအားျဖင့္၊ <br />(၅) အက်ိဳး မရွိသည္ကိုသိေသာအားျဖင့္၊ <br />(၆) သဘာဂ-သေဘာတူ အာရံုအားျဖင့္၊ <br />(၇) ၀ိသဘာဂ- သေဘာမတူေသာ အာရံုအားျဖင့္၊ <br />(၈) စကားကားကိုို ေအာက္ေမ့ေစေသာ အားျဖင့္၊ <br />(၉) အမွတ္လကၡဏာ အားျဖင့္၊<br />(၁၀) လက္ေရး အားျဖင့္၊ <br />(၁၁) ေရတြက္ေသာအားျဖင့္၊ <br />(၁၂) ေဆာင္ရြက္ေသာအားျဖင့္၊ <br />(၁၃) ဘာ၀နာ အားျဖင့္၊ <br />(၁၄) ပုရပိုဒ္ေပတို႕၌ ေရးမွတ္သျဖင့္၊ <br />(၁၅) အနီး၌ ႏွံထားေသာ အားျဖင့္၊<br />(၁၆) အစဥ္ခံစားဘူးေသာ အားျဖင့္၊ သတိသည္ျဖစ္၏။<br /><br /><b>သတၳက ေလးမ်ိဳး ၇-ပါး။ ။</b> ေလသင္ဓုန္းမ်ိဳးလည္းဟူ၊ ၎င္းသရုပ္ (ေလမ်ိဳး ၈၀ «ခ» ပိုဒ္၌) ရႈပါေလ။<br /><br /><b>သဒၵါက်မ္းဂန္၊ မ်ိဳး ၃-တန္၊ ပုဂံ ေခါင္ထိပ္ေဗြ။ ။ </b>ပါဠိ သဒၵါက်မ္းႀကီးမ်ားတြင္ မိမိသုတ္ႏွင့္ မိမိစီရင္ ေရးၪပထားခဲ့ေသာ က်မ္းႀကီး ၃-က်မ္းအနက္ပုဂံေခတ္ နရပတိစည္သူ<br />မင္းၾတားႀကီး လက္ထက္ သကၠရာဇ္ ၅၁၆-ခုႏွစ္တြင္ အရွင္အဂၢ၀ံသဆရာေတာ္ စီစဥ္ေရးျပဳေတာ္မူခဲ့ေသာ သဒၵနီတိက်မ္းသည္ ေခါင္ထိပ္ဆံုးဟု သီဟိုဠ္က်မ္းတတ္အေက်ာ္ ဆရာေတာ္ႀကီး မ်ားခ်ီးက်ဴး ျမြက္ၾကားေတာ္ မူခဲ့ၾကသည္ဟု ေရွးထံုး စကားစဥ္ ရွိ၏။ <br />(၁) ဣႏၵိယျပည္မွ ရွင္ကစၥည္းမေထရ္ ေရးျပဳခဲ့ေသာ "ကစၥည္းသဒၵါက်မ္း" ယခုျမန္မာျပည္ ရဟန္း သာမေဏတို႕ မူလသင္ရိုး လက္စြဲသဒၵါက်မ္းပင္ျဖစ္၏၊ <br />(၂) သီဟိုဠ္ကြၽန္းမွ အရွင္ေမာဂၢလန္ေထရ္ ေရးျပဳေသာ"ေမာဂၢလာန ဗ်ာကရဏက်မ္း"၊ <br />(၃) ျမန္မာျပည္ ပုဂံမွ အရွင္အဂၢ၀ံသဆရာေတာ္ ေရးသားျပဳစုခဲ့ေသာ"သဒၵနီတိက်မ္းႀကီး" <br />၎င္းက်မ္းစာသက္မွာ ဤသုေတသနသရုပ္ျပ အဘိဓာန္က်မ္းကိုစတင္ရိုက္ႏွိပ္ေသာ ၁၃၁၆-ခုႏွစ္၌ အႏွစ္ (၈၀၀) တင္းတင္းျပည့္ခဲ့ေလၿပီ။<br /><b><br />သဒၵါလကၤာရ မ်ိဳး ၁၀-ပါး။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ကို(ဂုဏ္ ၁၀-ပါး)မွာၾကည့္ပါ။<br /><br /><b>သဒၥမၼတရား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး၊ ထင္ရွား မိန္႕ေတာ္မူ။ ။</b> သူေတာ္ေကာင္း တရား ၃-ပါးဟု ဆိုလိုသည္၊ ၎င္းကိုပင္ အခ်ိဳ႕ေနရာ၌ သာသနာ ၃-ပါးဟုေရးသားၾကသည္လည္း ရွိ၏၊ သို႕ေသာ္ အမွန္ကား ေနာက္ ၂-ပါးကိုသာသနာဟု မယူဆထိုက္ေခ်၊ ပရိယတၱိသာလွ်င္ အဆံုးအမ စကားေတာ္ အစစ္ သာသနာျဖစ္ေခ်သည္။ <br />(၁) ပရိယတၱိ သဒၶမၼ- ျမတ္စြာဘုရား၏ အဆံုးအမ စကားေတာ္မ်ား၊ <br />(၂) ပဋိပတၱိိ သဒၶမၼ- ဆံုးမခ်က္အတိုင္းလိုက္နာ က်င့္ႀကံမႈမ်ား၊ <br />(၃) ပဋိေ၀ဓ သဒၶမၼ- လိုက္နာက်င့္ႀကံမႈမ်ားအတြက္ရရွိေသာ လုပ္ခအက်ိဳး မဂ္ ဖိုလ္ နိဗၺာန္မ်ိဳး။<br /><br /><b>သဒၶါအျပား၊ မ်ိဳး ၂-ပါး၊ ခြဲျခား စိတ္ျဖာသိ။ ။ </b>မိမိတို႕ဘာသာç ၀ါဒဆိုင္ရာသက္၀င္ယံုၾကည္မႈမ်ိဳး ၂-ပါး။ <br />(၁) သဒၶါတု- ေက်ာက္ခဲကို ဓာတ္ေတာ္စစ္ဟု ယံုၾကည္ေနျခင္း၊ ဘုရား, တရား, သံဃာ အစစ္ မဟုတ္သည္တို႕ကို အစစ္မွတ္ထင္ကာ လြန္စြာ ယံုၾကည္ေနျခင္းမ်ိဳး၊ မိစၦာဓိေမာကၡေခၚ သဒၶါအတုျဖစ္၏၊ <br />(၂) သဒၶါစစ္- ရတနာသံုးတန္ ကံ, ကံ၏အက်ိဳးကိုယံုၾကည္ျခင္း။<br /><br /><b>သဒၶါမ်ိဳး ၄-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> မဇၩိမပဏၰာသ ။ပါ။ ၂၉၈ ။႒။ ၂၂၅။ယံုၾကည္ေလးစားမႈ အျပားေလးပါး။ <br />(၁) ပသာဒ သဒၶါ- ၾကည္ၫိုသင့္,ထိုက္,အပ္,ေသာ ဂုဏ္ကိုျမင္ရ ၾကားရလွ်င္ ၾကည္ၫိုတတ္ေသာသဒၶါမ်ိဳး၊<br />သို႕ေသာ္ဥာဏ၀ိပၸယုတ္ သဒၶါမ်ိဳးျဖစ္၍ မခိုက္ၿမဲတတ္ေခ်၊ <br />(၂) ႀသကပၸနသဒၶါ- ဗုဒၶ၏ အရဟံစေသာ ဂုဏ္ေတာ္၊ ဓမၼ၏သြာကၡာေတာ စေသာဂုဏ္ေတာ္၊ <br />သံဃာ၏ သုပၸဋိပၸႏၷ စေသာ ဂုဏ္ေတာ္မ်ားကို သိျမင္ၾကား၍ ၾကည္ၫိုေသာ သဒၶါမ်ိဳး၊ <br />၎င္းကား ဥာဏသမၸယုတ္သဒၶါမ်ိဳးျဖစ္၍ ယခုဘ၀အတြက္တာ ခိုင္ၿမဲလ်က္ ေသလွ်င္ ေပ်ာက္သည္၊<br />(၃) အာဂမ သဒၶါ- ဗုဒၶေလာင္းလ်ာတို႕၏ နိယတဗ်ာဒိတ္ကိုရၿပီးရာ ဒါန သီလမႈ၌ အစဥ္ပါလာေသာ သဒၶါမ်ိဳး၊ <br />(၄) အဓိဂမ သဒၶါ- နိဗၺာန္ကို မဂ္ဥာဏ္ ဖိုလ္ဥာဏ္ျဖင့္ ကိုယ္တိုင္ျမင္ၿပီးေသာ အရိယာတို႕၏ သဒၶါမ်ိဳး။<br /><br /><b>သေႏၲာသတရား ၁၂-ပါး။ ။</b> နိဒါန၀ဂၢသံယုတ္ ။ပါ။ ၃၉၉ ။႒။ ၁၅၀-၌အက်ယ္ရႈပါ။သႏၲဳ႒ီေခၚ ရရသမွ်ႏွင့္ ေရာင့္ရဲတင္းတိမ္မႈ သေဘာတရား ဆယ့္ႏွစ္ပါးကို ေခၚသည္၊ ဤ၌ “ဆြမ္း, သကၤန္း, ေက်ာင္း, ေဆး”ေလးပါးကို တည္၊ <br />ေအာက္ပါ သေႏၲာသ ၃-ပါးႏွင့္ ေျမႇာက္ေသာ္ ၁၂-ပါးျဖစ္၏။<br />(၁) ယထာလာဘ သေႏၲာသ- ေကာင္းဆိုးႏွစ္ပါး မခြဲျခားဘဲ ရလာသမွ်ျဖင့္သာ ေရာင့္ရဲ၍ေနမႈ၊ <br />(၂) ယထာဗလ သေႏၲာသ- ေကာင္းဆိုးထူပါး ခြဲျခားေ၀ဘန္လ်က္ မိမိႏွင့္သင့္ေလ်ာ္ရံုမွ်သာ လဲလွယ္ဖလွယ္၍ သံုးေဆာင္ျခင္း၊ <br />(၃) ယထာသာရုပၸ သေႏၲာသ- ေကာင္းမြန္အဖိုးတန္ေသာ ပစၥည္းမ်ားကို သူတပါးအား ေပးလႉလ်က္ မိမိမူကား သူတပါး<br />မႀကိဳက္ေသာ ပစၥည္းမ်ားကိုသာ ရွာေဖြသံုးေဆာင္ျခင္း။<br /><br /><b>သန္႕ရွင္းေရးတရား ၃-ပါး။ ။ </b>၎င္း သရုပ္ကို (ေသာေဓယ်တရား ၃-ပါး)၌ ဆိုအံ့။<br /><br /><b>သပၸါယအျပား မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။ </b>ရဟန္း, ရွင္, လူတို႕ မိမိႏွင့္ မွ်တခ်မ္းသာမႈသေဘာတရား ေလးပါး။ <br />(၁)ေဘာဇန သပၸါယ- စားေသာက္မႈ၌သင့္ေလ်ာ္ ေလ်ာက္ပတ္ျခင္း၊ <br />(၂) အာ၀ါသ သပၸါယ- ေနထိုင္ရာ အိုး အိမ္ ေက်ာင္းတို႕ ေလ်ာက္ပတ္မႈ၊ <br />(၃) ပုဂၢလ သပၸါယ-ေပါင္းသင္းဆက္ဆံမႈ၌ ညီၫြတ္သင့္တင့္ေရး၊ <br />(၄) ဥတု သပၸါယ- က်န္းမာေရး၌ သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္မႈ။<br /><br /><b>သပၸါယအျပား ၇-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> ဥပရိပဏၰာသ ။႒။ ၁၁၅။<br />အာ၀ါေသာ, ေဂါစေရာ ဘႆံ၊ ပုဂၢေလာ, အထ ေဘာဇနံ။<br />ဥတု ဣရိယပေထာ ေစ၀၊ သပၸါေယာ ေသ၀ိတေဗၺာ တိ။<br /><br /><b>သပိတ္အျပား၊ မ်ိဳး ၂-ပါး၊ ဘုရားခြင့္ျပဳခ်က္။ ။</b> <br />(၁) မတၱိကာ ပတၱ- ေျမသပိတ္္မ်ိဳး၊ <br />(၂) အယ ပတၱ- သံသပိတ္မ်ိဳး၊<br />ရဟန္းေတာ္မ်ား အတြက္ ထိုသပိတ္ ၂-မ်ိဳးသာ အပ္၏။<br /><br /><b>သပိတ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</b> ရဟန္း သာမေဏတို႕ သံုးေဆာင္ရန္ ဘုရားခြင့္ျပဳေတာ္မူေသာ သပိတ္ သံုးမ်ိဳး၊ အက်ယ္ကို ၀ိနည္း ပတၱ၀ဂ္၌ ရႈပါ။ <br />(၁) ဥကၠ႒သပိတ္- မေျပာ့မမာ အေလာေတာ္ ခ်က္ၿပီး ထမင္းသံုးျပည့္တခြက္ ၀င္ေသာ သပိတ္၊ <br />(၂) မဇၩိမသပိတ္- ၎င္းထမင္းမ်ိဳး သံုးခြက္ႏွင့္တစလယ္၀င္ေသာ သပိတ္၊ <br />(၃) ၾသမကသပိတ္- ၎င္းထမင္းမ်ိဳး သံုးခြက္ႏွင့္တလမယ္ ၀င္ေသာ သပိတ္။<br /><br /><b>သပိတ္ ၉-လံုး။ ။ </b>ပါရာဇိက ။ပါ။၃၅၃။႒။ဒု-အုပ္။၂၈၁။အထက္ပါသံုးမ်ိဳးကို ကိုးမ်ိဳးျပားပံု။<br />«က» ။ <br />(၁) ဥကၠ႒သပိတ္-အထက္ႏွင့္ တူ၏၊ <br />(၂) ဥကၠ႒ဳကၠ႒သပိတ္-ဥကၠ႒ သပိတ္ထက္ႀကီးသည္၊ (၎င္းသည္ အဓိ႒ာန္၀ိကပၸနာ မအပ္။) <br />(၃) ဥကၠ႒ ၾသမက သပိတ္- ဥကၠ႒သပိတ္ေအာက္ငယ္၍ မဇၩိမသပိတ္ထက္ ႀကီးသည္။<br />«ခ»။ <br />(၄) မဇၩိမသပိတ္- အထက္ႏွင့္တူ၏၊ <br />(၅) မဇၩိမုကၠ႒ သပိတ္-မဇၩိမ သပိတ္ထက္ႀကီး၍ ဥကၠ႒ သပိတ္ေအာက္ ငယ္သည္၊ <br />(၆) မဇၩိေမာမက သပိတ္-မဇၩိမသပိတ္ေအာက္ ငယ္၍ ၾသမက သပိတ္ထက္ ႀကီးသည္။<br />«ဂ»။ <br />(၇) ၾသမကသပိတ္-အထက္ႏွင့္ တူ၏၊<br />(၈) ၾသမက ဥကၠ႒သပိတ္- ၾသမကသပိတ္ထက္ႀကီး၍ မဇၩိမ သပိတ္ေအာက္ငယ္သည္၊ <br />(၉) ၾသကေကာမက သပိတ္- ၾသမက သပိတ္ေအာက္ငယ္သည္၊ (၎င္းသည္ အဓိ႒ာန္ ၀ိကပၸနာ မအပ္။) <br />အက်ယ္ အဆံုးအျဖတ္ကို ၀ိနည္းေတာ္ ပတၱ၀ဂ္မွာရႈေလ။<br /><br /><b>သပိတ္ေမွာက္ျခင္း၏ အဂၤါ ၈-ပါး (ပတၱနိကၠဳဇၨန ကံ ၈-ပါး)ႏွင့္ သပိတ္လွန္ပံု ။ ။</b><br />ရဟန္းေတာ္မ်ားက ဒါယကာမ်ားအားသပိတ္ေမွာက္ရျခင္း အဂၤါ၈-ပါးဟူ၏။ ၀ိနည္းေတာ္မွ။<br />(၁) ဘိကၡဴနံ အလာဘာယ ပရိသကၠန- ရဟန္းတို႕အား လာဘ္တိတ္၊ လာဘ္မရေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း၊<br />(၂) အနတၱာယ ပရိသကၠန- အက်ိဳးမဲ့ျဖစ္ေအာင္ျပဳျခင္း၊<br />(၃) အ၀ါသာယ ပရိသကၠန- ေနၿမဲေက်ာင္းကန္၌ မေနႏိုင္ေအာင္ျပဳျခင္း၊<br />(၄) အေကၠာသန- ဆဲေရးျခင္း၊<br />(၅) ေဘဒန- ရဟန္းခ်င္းဂိုဏ္းကြဲေအာင္ဩပျခင္း၊<br />(၆) ဗုဒၶ အ၀ဏၰ ဘာသန- ဘုရား၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးမဲ့ကိုေျပာဆိုျခင္း၊<br />(၇) ဓမၼ အ၀ဏၰ ဘာသန- တရား၏ ဂုဏ္မဲ့ကို ေျပာဆိုျခင္း၊<br />(၈) သံဃ အ၀ဏၰ ဘာသန- သံဃာ့ ဂုဏ္ေက်းဇူးမဲ့ကို ေျပာဆိုကဲ့ရဲ႕ျခင္း။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ဤအဂၤါရွစ္ပါးတုိ႔တြင္ တစ္ပါးပါးႏွင့္ျပည့္စုံသူအား သိမ္အတြင္း၌ လည္းေကာင္း၊<br />အိမ္ပသို႔ သြား၍ ျမစ္စသည္တုိ႔၌ လည္းေကာင္း ပတၱနိကၠဳဇၨနကမၼ၀ါစာျဖင့္ သပိတ္ေမွာက္အပ္သည္။<br />ဤသုိ႔ သပိတ္ေမွာက္ၿပီးေသာအခါ ထုိသူ၏ အိမ္၌ လွဴဖြယ္၀တၳဳ တစ္စုံတစ္ခုကုိ မခံယူအပ္။<br />ဤမည္ေသာသူ၏ အိမ္၌ ဆြမ္းမခံၾကပါႏွင့္ ဟု တစ္ပါးေသာ ေက်ာင္းတုိ႔သုိ႔လည္း ေစလႊတ္အပ္၏။<br />ထုိသူ၏ဥစၥာကုိသိ၍ ခံယူသူအား ဒုကၠဋ အာပတ္ သင့္သည္။ အထက္ပါ အဂၤါ ၈-ပါးကို မက်ဴးလြန္<br />ေတာ့ဘဲ သံဃာတို႔အား ရိုေသစြာ သုံးႀကိမ္ေတာင္းပန္ပါက ဉတ္ၱိဒုတိယ ကံျဖင့္ သပိတ္လွန္အပ္၏။<br /><a href="http://sanghaalliance.blogspot.com/2008/07/blogpost_5008.html">http://sanghaalliance.blogspot.com/2008/07/blogpost_5008.html</a><br /><br /><b>သပိတ္ေမွာက္ျခင္း၏ အဂၤါ ၈-ပါး။ ။ </b>ရဟန္ေတာ္မ်ားက ဒါယကာမ်ားအား သပိတ္<br />ေမွာက္ရျခင္း အဂၤါ၈-ပါးဟူ၏။ ၀ိနည္းေတာ္မွ။ <br />(၁) ဘိကၡဴနံ အလာဘာယ ပရိသကၠန- ရဟန္းတို႕အား လာဘ္တိတ္ေအာင္ လာဘ္မရေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း၊ <br />(၂) အနတၱာယ ပရိသကၠန- အက်ိဳးမဲ့ျဖစ္ေအာင္ျပဳျခင္း၊ <br />(၃) အ၀ါသာယ ပရိသကၠန- ေနၿမဲေက်ာင္းကန္၌ မေနႏိုင္ေအာင္ျပဳျခင္း၊ <br />(၄) အေကၠာသန-ဆဲေရးျခင္း၊ <br />(၅) ေဘဒန-ရဟန္းခ်င္းဂိုဏ္းကြဲေအာင္ျပဳျခင္း၊ <br />(၆) ဗုဒၶအ၀ဏၰ ဘာသန- ဘုရား၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးမဲ့ကိုေျပာဆိုျခင္း၊ <br />(၇) ဓမၼ အ၀ဏၰ ဘာသန- တရား၏ ဂုဏ္မဲ့ကို ေျပာဆိုျခင္း၊ <br />(၈) သံဃ အ၀ဏၰ ဘာသန-သံဃာ့ ဂုဏ္ေက်းဇူးမဲ့ကို ေျပာဆိုကဲ့ရဲ႕ျခင္း။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ပတၳနိကၠဳဇၨန ကံေဆာင္ျခင္း အဂၤါ ၈-ပါးျဖစ္သည္။<br /><br /><b>သပၸဳရိသ ဂုဏ္အဂၤါ ၇-ပါး။ ။</b> မဂ္ဖိုိလ္ရေၾကာင္း တရားလမ္းေကာင္းၫႊန္ျပ ေဟာၾကား<br />သူတို႕၏ ဂုဏ္အဂၤါ ၇-ပါး။ <br />(၁) ပိယ ဂုဏ္-သတၱ၀ါမွန္သမွ် ခ်စ္ျမတ္ႏိုးလွျခင္း၊ <br />(၂) ဂုရုဂုဏ္- ကမၻာသားအားလံုးတို႕ေလးစားႏိုင္ေသာ ကိုယ္က်င့္သိကၡာ ရရွိျခင္း၊ <br />(၃) ဘာ၀နီယ ဂုဏ္- ေ၀ဘန္သံုးသပ္ႏိုင္ေသာ ဥာဏ္ရွိရျခင္း၊ <br />(၄) ၀တၱဂုဏ္- ေမးသမွ် ေခ်ပေျဖဆိုႏိုင္မႈ ရွိရျခင္း၊ <br />(၅) ၀စနကၡမ ဂုဏ္- ေမးစမ္းေျပာဆိုသမွ် သည္းခံႏိုင္ရျခင္း၊<br />(၆) ဂမၻီရ ဂုဏ္- နက္နဲခက္ခဲေသာ တရားျမတ္ကို ေဟာၾကားထုတ္ေဖၚျပႏိုင္မႈ ရွိရျခင္း၊ <br />(၇) ေနာစာဌာန ဂုဏ္- မေလ်ာ္ရာဌာန၌ မေဟာျပမတိုက္တြန္းမႈရရွိျခင္း။<br /><br /><b>သပၸဳရိယ ဒါနမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</b> ပဥၥဂၤုတၱရ။ပါ။ ၁၅၂။႒။၅၃-၌ အက်ယ္ရႈပါ။<br />၎င္း သရုပ္(အသပၸဳရိသ ဒါနမ်ိဳး ၅-ပါး)ႏွင့္ ဗ်တိရိက္ ယူပါေလ။<br /><br /><b>သဗၺၫုတဥာဏ္၏ အစြမ္း ၃-ပါး။ ။</b> သဗၺၫုတဥာဏ္ေတာ္၏ အားအစြမ္း၃-ပါး။ <br />(၁) ေဉယ်ဓံတရား ငါးပါးတို႕ကို သေဘာအားေလ်ာ္စြာ သိစြမ္းႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၂) သို႕ သိသည့္အားေလ်ာ္စြာ ထိုေဉယ်ဓံတရားတို႕၏ေဟာအပ္ေသာ အျပားကိူ သိစြမ္းႏိုင္ျခင္း၊ <br />(၃) ေ၀ေနယ်ပုဂၢိဳလ္တို႕၏ အာသယ အဓိမုတၱိ အစရွိသည္ကို ထင္ရွားေအာင္ ျပစြမ္းႏိုင္ျခင္း။ <br /><br /><b>သဗၺစိတၱ သာဓာရဏ ေစတသိက္ ၇-ပါး။ ။</b> စိတ္ ၈၉-ပါးလံုးႏွင့္ ယွဥ္ေသာေစတသိက္မ်ားဟူ၏ <br />(၁) ဖႆ- အာရံု၏အရသာကို ခံစားျခင္းလကၡဏာ၊ <br />(၂) ေ၀ဒနာ- အာရံု၏ အရသာကို ခံစားျခင္းလကၡဏာ၊ <br />(၃) သညာ- အာရံုကိုမွတ္၍ သိျခင္း လကၡဏာ၊ <br />(၄) ေစတနာ- ေစ့ေဆာ္ႏႈိးေဆာ္ျခင္းလကၡဏာ၊ <br />(၅) ဧကဂၢတာ- မိမိအာရံုမွ တပါးသို႕ မေရြ႕ရွားျခင္း, သမၸယုတ္တရားတို႕ကို မပ်ံ႕လြင့္ျခင္းလကၡဏာ ႏွစ္ပါး၊ <br />(၆) ဇိ၀ိတိေႁႏၵ- မိမိႏွင့္အတူျဖစ္ဖက္ ယွဥ္ဖက္တရားတို႕ကို ေစာင့္ေရွာက္ျခင္း လကၡဏာ၊ <br />(၇) မနသိကာရ- ယွဥ္ဖက္တရားစုကို အာရံုသို႕ ေျပးေစျခင္း စုိင္းႏွင္ျခင္းလကၡဏာရွိ၏။<br /><br /><b>သဘင္ပြဲမ်ား၊ ၾကဴးေပ်ာ္သြား၊ ၆-ပါး အျပစ္ရ။ ။ </b>၎င္း သရုပ္ကို (ပြဲလမ္းသဘင္၊ ေပ်ာ္ၾကဴးလွ်င္၊ ၆-အင္ အျပစ္ရ) ဟူေသာ သုေတသန၌ဆိုခဲ့ၿပီ။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3049188886768943578-5048291507764134836?l=thupya2010ya.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-76424867171198048652010-07-31T06:00:00.000-07:002010-07-31T06:00:05.700-07:00<strong>သဂၤဟတရား မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</strong> ဣတိ၀ုတ္ ။ပါ။ ၂၀၉ ။႒။ ၈၉။ မင္းေကာင္း, မင္းျမတ္တို႔ က်င့္ရာေသာတရားေလးပါး။<br />(၁) သႆ ေမဓ- တိုင္းျပည္ႏိုင္ငံေပၚ၌ က်ေရာက္ျဖစ္ထြန္းသမွ်ေသာစီးပြားခ်မ္းသာတို႔မွ မွဴးမတ္ျပည္သူတို႔ ညႇိႏႈိင္းတိုင္ပင္စည္းေ၀းၾကၿပီးလွ်င္ မည့္၍မည္မွ် ေကာက္ခံ ေတာင္းယူရမည္ ဟူေသာျပ႒ာန္းခ်က္ဥပေဒအတိုင္း အပိုအမိုမရွိ မနာၾကည္းမထိခိုက္ရေအာင္ ေကာက္ခံခြဲယူေသာ လယ္ခြန္ေတာ္ႏွင့္ အျခားအခြန္ေတာ္မ်ား။<br /><a name='more'></a>(၂) ပုရိသ ေမဓ- မင္း, မွဴးမတ္, ရဲမက္, လက္နက္ကိုင္ စစ္သား တရားသူႀကီး စသည့္ႏိုင္ငံကို ေစာင့္ေရွာက္ ထိန္းသိမ္းေသာ သူတို႔ကိုႀကီးစဥ္ငယ္လိုက္ အထိုက္အေလ်ာက္ ေကာက္ခံ၍ ရေသာ အခြန္ေတာ္ေငြကို စားသံုး ေလာက္ေအာင္ လခရိကၡာ စားနပ္ေတာ္မ်ားေပးကမ္း ခ်ီးျမႇင့္ရျခင္း။<br />(၃) သမၼာ ပါသ- ကုန္သည္ လယ္လုပ္တို႔ကို အပိတ္အပင္ အတားအဆီးအခ်ဳတ္အခ်ယ္ မရွိ ဖြင့္ေပးရျခင္း, ေစာင္မ သင့္သမွ် ေစာင္မ ၾကည့္ရႈျခင္း, ထို႔ထက္အလြန္လည္း ႀကီးက်ယ္ဖြံ႔ၿဖိဳးႏိုင္ေစရန္ ကူးသန္းလုပ္ေဆာင္ႏိုင္ေစရန္ အတိုးအပြားမရွိ အရင္းအႏွီးအမေတာ္ေငြကို ေပးကမ္းမ,စ ရျခင္း။<br />(၄) ၀ါစာေပယ်- ၿပံဳးရႊင္ျခင္းလွ်င္ ေရွ႔သြားရွိေသာ ခ်စ္စဖြယ္ခ်ိဳျမေသာစကားတို႔ကို သာယာေျခငံစြာ ေျပာဆိုရျခင္း။<br /><br /><strong>သဂၤဟတရား ၄-ပါး၊ တနည္း။ ။ </strong>သုတ္ပါေထယ် ။ပါ။ ၁၂၅ ။႒။ ၁၁၀။မင္းမွတပါးေသာလူတို႔ အေဆြ ခင္ပြန္း အေပါင္းအေဖာ္ ရေၾကာင္းတရား၄-ပါး။ <br />(၁) ဒါန- ေပးကမ္း စြန္႔ႀကဲျခင္း၊ <br />(၂) ေပယ် ၀ဇၨ- ခ်စ္ဖြယ္ေသာစကားကို ဆိုျခင္း၊ <br />(၃) အတၳ စရိယ- သူ႔အက်ိဳးစီးပြားကိုက်င့္ျခင္း၊ <br />(၄) သမာနတၳ တာ- ကိုယ္ႏွင့္ တတန္းစားတည္း ထား၍ေပါင္းသင္းဆက္ဆံသြားမႈ။<br /><span id="fullpost"><br /><strong>သဂၤါယနာ ၆-တန္။ ။ </strong>ဘုရားသခင္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ ပိဋကေတာ္ဓမၼတို႔ကို မေပ်ာက္ပ်က္ မတိမ္ေကာ သြားေစရန္ စုေပါင္း၍ မူမွန္ကိုရြတ္ဆိုေမးျမန္း ေဆြးေႏြးေျဖၾကား ေရးမွတ္အတည္ျပဳျခင္းမ်ိဳး။<br />(၁) ပဌမ သဂၤါယနာ- သုဘရဟန္းႀကီး၏ ဗုဒၶ အ၀ဏၰ စကားကိုေၾကာင္းျပဳ၍ ဘုရားသခင္ ပရိနိဗၺာန္ ၀င္စံၿပီးသည္ေနာက္ ဓာတုဘာဇန ေန႔၌ စည္းေ၀းေရာက္လာေတာ္မူၾကကုန္ေသာ (၇၀၀၀၀၀) ခုႏွစ္သိန္းမွ်ေသာ သံဃာေတာ္အရွင္ျမတ္တို႔၏ ဦးစီးနာယက သံဃာ့ေထရ္ ျဖစ္ေတာ္မူေသာ အရွင္မဟာကႆပ မေထရ္ျမတ္သည္ ခီဏာသ၀ ဆဠာဘိည ရဟႏၲာငါးရာ ေရြးေကာက္ေတာ္မူၿပီးေနာက္ အၿခံအရံသံဃာေတာ္ ၇၀၀၀၀၀-ႏွင့္ ဘိုးေတာ္အဥၨနၿဖိဳၾကြင္း သကၠရာဇ္ ၁၄၈-ခုႏွစ္သာသနာသကၠရာဇ္ ၁-ခုႏွစ္၀ါေခါင္လျပည့္ေက်ာ္ ၁-ရက္ေန႔မွစတင္၍ တေပါင္းလျပည့္ေန႔အထိ ၇-လတိုင္ေအာင္ သုဘေခၚ ေတာထြက္ရဟန္းႀကီးကို အေၾကာင္းျပဳ၍ ရာဇၿဂိဳလ္ျပည္ ေ၀ဘာရေတာင္ယံ သတၱပါဏိဂူလိုဏ္၌ ႏႈတ္ရြတ္ခါ ဘုရင္ အဇာတသတ္မင္းႏွင့္ ပဌမသဂၤါယနာ ထင္ေတာ္မူၾကေလသည္။<br />(၂) ဒုတိယ သဂၤါယနာ- ဘုရင္အဇာတသတ္မင္း ၿဖိဳၾကြင္း သကၠရာဇ္အႏွစ္တရာေရာက္ သာသနာသကၠရာဇ္ (၁၀၀)တရာခုေျမာက္ေသာ္ ၀ဇၨီတိုင္းသား အလဇၨီရဟန္းမ်ား၏ အဓမၼ၀တၳဳဆယ္ပါး မတရားေပၚေပါက္ျပန္၍ (၉၀၀၀၀)ကိုေသာင္းကုန္ေသာ သံဃာ့အစည္းအေ၀းႀကီး၏ ဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ ဘုရင္ ကာလာေသာကမင္းျမတ္ႏွင့္တကြ အရွင္မဟာယသေထရ္ အမွဴးျပဳ ပဋိသမၻိဒါပတၱ ရဟႏၲာ(၇၀၀)ခုႏွစ္ရာ ေရြးေတာ္မူလ်က္ အၿခံအရံ သံဃာေတာ္ ၁-သန္း၂-သိန္းႏွင့္ ေ၀သာလီျပည္၀ါလုကာရံု ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး၌ ႏႈတ္ရြက္ခါ ရွစ္လတိုင္တိုင္ ဒုတိယသဂၤါယနာ တင္ေတာ္မူၾကသည္။<br />(၃) တတိယ သဂၤါယနာ- သာသနာသကၠရာဇ္ ၂၃၅-ခုႏွစ္ ေရာက္ေသာအခါ ပါဋလိျပည္ႀကီး<br />ရွင္ဘုရင္ အေသာကမင္းျမတ္ လက္ထက္ ဗာဟိရက တိတၳိယတို႔သည္ ဗုဒၶသာသနာေတာ္၌ ရဟန္းျပဳကုန္လ်က္ မိမိတို႔မူလအယူ မိစၦာ၀ါဒကိုသာ က်င့္ႀကံသံုးသပ္ ေနၾကျပန္ေသာေၾကာင့္ (၆၀၀၀၀) ေျခာက္ေသာင္းေသာ မဟာသံဃာ့ အစည္းေ၀းသဘင္ႀကီးက ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ကာ အေသာကဘုရင္မင္းတရားႀကီး ကူညီခ်က္အရ အရွင္ေမာဂၢလိပုတၱ တိႆမေထရ္နာယကျပဳ၍ ရဟႏၲာ(၁၀၀၀) တစ္ေထာင္ ေရြးခ်ယ္စီစစ္ၿပီးလွ်င္ အရံသံဃာ ၆-သန္းႏွင့္ ထိုႏွစ္ နယုန္လမွ စ၍ တပို႔တြဲလအထိ ကိုးလတိုင္တိုင္ ပါတလိပုတ္ျပည္ အေသာကာရံုေက်ာင္းေတာ္ႀကီး၌ ႏႈတ္ရြတ္ခါ တတိယ သဂၤါယနာတင္ေတာ္မူၾကသည္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ သီရိစတုရဂၤဗလ ျမန္မာပညာရွိ ဦးေဘ အလိုအားျဖင့္သာသနာေတာ္ ၂၃၄-ခုႏွစ္မွာ တတိယသဂၤါယနာ တင္ေတာ္မူသည္ဟု ယူ၏၊ ပရိုဖက္ဆာ ဆရာလြန္းေခၚ မစၥတာ ေမာင္မႈိင္းအလကၤာေက်ာ္စြာ သခင္ကိုယ္ေတာ္မႈိင္း အလိုအားျဖင့္ ၂၃၅-ဟု ယူ၏၊ ေရး၏၊ စီစစ္ၾကပါကုန္။<br />(၄) စတုတၳ သဂၤါယနာ- သာသနာေတာ္ သကၠရာဇ္ (၄၅၀)ေလးရာ့ငါးဆယ္သို႔ ေရာက္ေသာအခါ လကၤာဒီပ သီဟဠ တည္းဟူေသာ သီဟိုဠ္ေခၚ သိဃုဠ္ ကြၽန္းႀကီးသခင္ ဘုရင္ ၀႗ဂါမဏိ မင္းတရားႀကီး လက္ထက္ ပိဋကသံုးပံုကို အာဂံုေဆာင္ၾကကုန္ေသာ ရဟႏၲာအရွင္ျမတ္တို႔သည္ ေနာင္ အနာဂတ္ကာလ၌ သတၱ၀ါတို႔သည္ သတိပညာ ဆုတ္ယုတ္ကုန္လတံ့၊ ႏႈတ္တက္ အာဂံု မေဆာင္ရြက္ မက်က္မမွတ္ႏုိင္လတံ့တို႔ကို ျမင္ေတာ္မူၾက၍ သာသနာေတာ္၏ အသက္မေပ်ာက္မပ်က္တည္ရွိႏိုင္ ေစရန္ ႀကံစည္ေတြးဆကာ(၅၀၀)ငါးရာေသာ ရဟႏၲာအရွင္ျမတ္တို႔ ေပထက္မွာေရးလ်က္'ေပထကၡာရာ'ေခၚစတုတၳ သဂၤါယနာကို မဟာသံဃရာဇာႀကီးမွဴးလ်က္ သီဟိုဠ္ကြၽန္းမလယဇနပုဒ္ အာေလာကလိုဏ္ဂူ၌ တင္ေတာ္မူၾကျပန္သည္လည္းတႀကိမ္။<br />(၅) ပဥၥမသဂၤါယနာ- ေဂါဇာ သကၠရာဇ္ ၁၂၃၃-ခု၊ သာသနာေတာ္(၂၄၁၅)ခုႏွစ္ ေရာက္ျပန္ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ရတနာပံု ေနျပည္ေတာ္ႀကီးကို စည္ထီး နန္းအိမ္ႏွင့္တကြ ပဌမလက္မြန္ တည္ေထာင္ေတာ္မူခဲ့ေသာ ဘုရင္မင္းတံုးမင္းတရားႀကီးသည္ ဘုရားရွင္ဓမၼစက္ေပရြက္ႏွင့္ မေလ်ာ္ဟု ဆင္ျခင္ၿပီးကာ သာသနာငါးေထာင္(၅၀၀၀)ကုန္ေအာင္တည္ေစႏိုင္ျခင္းငွါ၊ ကိုးျဖာန၀ရတ္ ေက်ာက္ျမတ္အ၀င္ ျဖဴစင္သန္႔ရွင္းေသာ သလင္းေက်ာက္ရတနာ အျပင္၀ယ္အကၡရာေတာ္ ထင္ၿပီးလွ်င္ ေရႊမင္းေရႊစုတ္ႏွင့္ ေရးသားခတ္ႏွိပ္ေတာ္မူ၍ အုဌ္ျပသာဒ္မ်ားအတြင္း သြတ္သြင္းခါထားေတာ္မူၿပီးမွ တံဆိပ္ေတာ္ရ သုဓမၼာဆရာႀကီးရွစ္ပါးကို ေရွးဖ်ားေရွးဦး အမွဴးၪပကာ (၂၄၀၀)ႏွစ္ေထာင္ေလးရာ ကုန္ေသာ သီလ၀န္ဂုဏ၀န္ ကလ်ာဏပုထုဇဥ္ သံဃာေတာ္အရွင္ျမတ္<br />တို႔ႏွင့္ တကြ ပဥၥမသဂၤါယနာ တင္ေတာ္မူခဲ့သည္လည္း တႀကိမ္အားျဖင့္ ေပါင္း၅-ႀကိမ္ျဖစ္သတည္း။<br />(၆) ဆ႒သဂၤါယနာ၊ သစၥာေလးဆူ ေအာင္လံထူလ်က္ ၿပိဳင္သူဖက္ကင္း တရားမင္းျဖစ္ေတာ္မူေသာ ဗုဒၶရွင္ေတာ္ဘုရားသည္၄၅-ႏွစ္(၄၅-၀ါ)အတြင္း ေဟာၾကားေတာ္မူအပ္ေသာ တရားေတာ္တို႔ကို<br />ၾကြသြား နိဗၺာန္ စံ၀င္ေတာ္မူၿပီးေနာက္၊ ၂၄၉၈-ႏွစ္ၾကာေသာအခါ <br />(၁) ျမတ္စြာဘုရား ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့ေသာ နိကာယ္ငါးရပ္တို႔ကိုအထပ္ထပ္ အဆင့္ဆင့္ ေရးကူး၍ လာၾကရာ၌သတိ ခြၽတ္ယြင္းေရးမွားျခင္းဟုဆိုအပ္ေသာ ပမာဒေလခ(ပါဠိပ်က္)မ်ားကိုအထူးသန္႔ရွင္း စင္ၾကယ္ေစလိုေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />(၂) ထိုစင္ၾကယ္ေသာ ပိဋကတ္ေတာ္မ်ားကို စက္တင္ပံုႏွိပ္၍ ကမၻာအရပ္ရပ္သို႔ျပန္႔ႏွံ႔ေစျခင္းအားျဖင့္ အဓြန္႔ရွည္စြာ တည္ေစလိုေသာေၾကာင့္၎င္း၊ <br />(၃) လြတ္လပ္ေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ႏွင့္တကြ ဗုဒၶဘာသာႏိုင္ငံအားလံုးတို႔ကသာသနာေတာ္ကို စုေပါင္းအားေပး ခ်ီးေျမႇာက္လိုေသာေၾကာင့္၎င္း၊ ဤ ဆ႒သံဂါယနာပြဲသဘင္ႀကီးကို တင္ေတာ္မူၾကသည္ဟူ၍ ျမန္မာ, ယိုးဒယား,<br />ကေမၺာဇ, သီဟိုဠ္, ေလာ, ဟူသည့္ ေထရာ၀ါဒ ငါးႏိုင္ငံရွိ သံဃာေတာ္အရွင္ျမတ္တို႔၏ ဆံုးျဖတ္ေတာ္မူခ်က္အရ-<br />ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ေရးကူးရပ္ သီရိမဂၤလာကမၻာဧ ေစတီေတာ္အနီး ဆ႒သံဂီတိမဟာပါသာဏ ဂုဟာေခၚ လိုဏ္ဂူေတာ္ႀကီးအတြင္း ျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ၏ ပစၥယာႏုဂၢဟျဖင့္သာသနာေတာ္၊ ၂၄၉၈၊ျမန္မာ- ၁၃၁၆-ခုႏွစ္၊ ကဆုန္လျပည့္။ အဂၤလိပ္ ၁၉၅၄-ေမလ(၁၇)ရက္ေန႔မွစ၍ ျမန္မာ, သီဟိုဠ္, ယိုးဒယား, (ကေမၺာဇ)ကေမၺာဒီးယား, (ေလာ)လာအို, ငါးႏိုင္ငံတို႔ႏွင့္ ႏွစ္ႏွစ္တိုင္တိုင္ က်င္းပသည့္ဆ႒သံဂါယနာပြဲေတာ္ႀကီးတြင္ ျမန္မာျပည္တြင္းမွ စာေပက်မ္းဂန္တက္ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္ (၂၄၇၃)ပါး။ ကမၻာ့ႏိုင္ငံေတာ္ အရပ္ရပ္မွၾကြလာေတာ္မူၾကေသာ သံဃရာဇာစသည့္ ပိဋကက်မ္းဂန္တတ္အေက်ာ္ အေမာ္ဆရာေတာ္ သံဃာေတာ္ (၁၄၄)ပါး၊ ေပါင္း သံဃာေတာ္(၂၆၁၇)ပါးတို႔သည္ အဘိဓဇမဟာ ရ႒ဂုရုဘြဲ႔တံဆိပ္ေတာ္ရ မႏၲေလးၿမိဳ႔ေညာင္ရမ္းဆရာေတာ္ဘုရားႀကီးအား သံဃေထရ္ မဟာ၀ိနာယက အရာထား၍ ၁၃၁၈-ခုႏွစ္၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔တိုင္ ေအာင္ ၂-ႏွစ္ပတ္လံုးနိကာယ္ငါးရပ္ ပိဋကသံုးပံု ပါဠိေတာ္မ်ားကို သံဂါယနာတင္ေတာ္မူခဲ့ၾကသည္ဟု ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံေတာ္ ဗုဒၶသာသနာအဖြဲ႔ႀကီး၏သံဂါယနာ မွတ္တမ္းမွယူၿပသည္။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ပါဠိေတာ္ သံဂါယနာတင္အၿပီး အ႒ကထာ, ဋီကာ, မ်ားကိုလည္း ၁၃၂၃-ခုႏွစ္၊ တပို႔တြဲလဆန္း ၁၂-ရက္ေန႔အထိအဘိဓဇ မဟာရ႒ဂုရု ဘြဲ႔တံဆိပ္ေတာ္ရ မစိုးရိမ္ဆရာေတာ္ ဦးသူရိယ အမွဴးရွိေသာ သံဃာေတာ္တို႔သည္ သံဂါယနာတင္ေတာ္မူၾကကုန္၏ဟု မွတ္ရာေသးသည္။<br /><strong>ဆ႒သံဂါယနာ - ဧခ်င္း</strong><br /><strong>မင္းခ်င္းတို႔ေလ။ ။</strong> သိရီၾသဘာ၊ ေထာမနာတည္း၊ ေကာဇာတြက္စစ္၊ သကၠရာဇ္ကား၊ ဆဧက္- ႀတိဧက္၊ ေခတ္ေကာင္းျဖစ္ခဲ့၊ ရွင္ခ်စ္ျမတ္စြာ၊ သာသနာမူ၊ ဓ၊ ဇာ၊ ၀၊ ရ၊ ကဆုန္လ၏၊ ပုဏၰာတိထီ၊ ေန႔စႏၵီ၀ယ္၊ နာရီဆယ့္ႏွစ္၊ မြန္းတည့္ျဖစ္၏၊ စြန္းလစ္ဗာရာသ္၊ မိနစ္မွတ္ေလာ၊ ေကာင္းျမတ္ခ်ိန္ခါ၊မဂၤလာ၀ယ္၊ ျမန္မာကရင္၊ ရွမ္း ကခ်င္ႏွင့္၊ ေပၚထင္တူၿပိဳင္၊ မြန္ရခိုင္တည့္၊ ေတာင္ပိုင္ထင္ရွား၊ ခ်င္း ကယားတို႔၊ ကိုယ္စားဥကၠဌ၊ သမၼတဟု၊ ဌာနရာထူး၊ ဦးဘဦးႏွင့္၊ ႀကီးမွဴးၪပလုပ္၊ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ဟု၊ သရုပ္တႏၲဳ၊ စန္းဣႏၵဳသို႔၊ ဦးႏုဘြဲ႔ခ်ီး၊ ေခါင္းေဆာင္ႀကီးတို႔၊ ဦးစီးနာယက၊ ပါ၀င္ၾကသား၊ ဗုဒၶသာသနာ၊ ဘြဲ႔သညာျဖင့္၊ ၾသဘာသံဟီး၊ အဖြဲ႔ႀကီးက၊ ခိုင္ၿဖီးေလး၀၊ ပစၥယျဖင့္၊ ဆ႒မဟာ၊ ဒါယကာဟု၊ သဒၶါစင္ျဖဴ၊ တာ၀န္ယူခဲ့၊ ဇမၺဳရန္ကုန္၊ ၿမိဳ႔ဒဂုန္တြင္၊ ၀သုန္ေမာဠိ၊ အံ့ဘြယ္ ရွိသား၊ သီရိမဂၤလာ၊ ကုန္းေတာ္သာ၀ယ္၊ ကမၻာဧတြင္၊ ေစတီယင္၏၊ ၀န္းက်င္အနီး၊ လိုဏ္ဂူႀကီး၌၊ ဘုန္းမီး ေနလ၊ ျမတ္ဗုဒၶ၏၊ ေထရ၀ါဒ၊ ဂိုဏ္းစံုမွလွ်င္၊ ရ႒ဂုရု၊ ဘြဲ႔ေသတၱဳျဖင့္၊ ဂုဏ္ၪပေဆာင္စြမ္း၊ အေခါင္လႊမ္းသည့္၊ ေညာင္ရမ္းတဆူ၊ ဦးထိပ္မူလ်က္၊<br />၀ိဓူဇာနည္၊ မဟာထည္(ေထရ္)တို႔၊ ငါးျပည္ေထာင္စံု၊ ဓမၼာရံုျဖင့္၊ အာရံုေျဖာင့္ေျဖာင့္၊ ယြင္းမေႏွာင့္ပဲ၊ ႏွစ္ေထာင့္ငါးရာ၊ ျမတ္သံဃာလွ်င္၊ ေရႊဗ်ာဒိတ္&gt;မက္၊ ဓမၼစက္ကို၊ ေငြထကၡရာ၊ စက္အလႊာ၌၊ ေကာင္းစြာပိုင္ပိုင္၊ ၂-ႏွစ္တိုင္ေအာင္၊ သံၪပိင္ညီမွ်၊ ရြတ္တင္ၾကသည္၊ ဆ႒သံဂါယနာတည့္ေလး၊ သူေတာ္ေကာင္းေဖၚေရြ ႔ ႔ ႔ ႔မင္းခ်င္းတို႔ေလ။<br />ေရႊကြန္းထိပ္တင္ေရးသည္။ (မႏၲေလး သာသနာ၀င္က်မ္း၊ မိုးေကာင္း သာသနာ၀င္မွ။)<br /><br /><strong>သၿဂႋဳဟ္ျခင္းမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</strong> လူ, ရွင္, ရဟန္းတို႔ ကြယ္လြန္ အနိစၥေရာက္ေသာအခါ သၿဂႋဳဟ္<br />ရျခင္းမ်ိဳး ၃-ပါး။ <br />(၁) ဘူမိ စ်ာပန- ေျမၿမဳပ္ သၿဂႋဳဟ္ရျခင္း၊ <br />(၂) အဂၢိ စ်ာပန- မီးဖုတ္သၿဂႋဳဟ္ရျခင္း၊<br />(၃) ဥဒက စ်ာပန-ေရေမွ်ာသၿဂႋဳဟ္ရျခင္း၊ (စ်ာပနသာျဖစ္၏ သၿဂႋဳဟ္မဟုတ္ေပ။)<br /><br /><strong>သင့္တင့္ေလ်ာက္ပတ္အရပ္ ၆-ပါး။ ။ </strong>၎င္းကို(ဧကမႏၲာ၊ သင့္ေလ်ာ္ရာ၊ ၆-ျဖာ အရပ္မ်ိဳး)၌ရႈပါ။<br /><br /><strong>သေဘၤာသူႀကီးအဂၤါ ၉-ပါး။ ။</strong> ဤ၌ အဂၤါ ၉-ပါးဟု အတိအက် မယူသင့္၊ ေတြ႔လည္း မေတြ႔ဘူးေသးေပ၊ ထိုေၾကာင့္ ေရွးပညာရွင္တို႔ ဆံုးမသင္ၾကားခ်က္လာ အာစရိယ ၀ါဒျဖင့္သာ ေျဖၾကားလိုက္သည္။ေလရိပ္မိုဃ္းသက္၊ေရတက္၊ေရက် ေတြးဆ နက္တိမ္၊ ေကြ႕လိမ္ခုတ္ေမာင္း၊ ေရေၾကာင္းႏွံ႕စပ္၊ လမ္းျဖတ္လမ္းကူး၊ ကြၽန္းဦးေက်ာက္ေဆာင္၊ သဲေသာင္စည္းငူ၊ ပင္လယ္ဆူႏွင့္၊ ေရျဖဴ ေရနီ၊ တလီ ေရၫို၊ ထိုထို ေရစိမ္း၊ ခပ္သိမ္းေဖြနည္၊ သိနားလည္မွ၊ ထိုဤ ေလွေဖါင္၊ သေဘၤာေဆာင္၌၊ ေကာင္းေအာင္ ဥာဏ္ခ်ိန္၊ မာလိမ္ တသီး၊ ေလွသူႀကီးရာ၊ ခံထိုက္စြာသည္၊ မဟာေရတပ္ ပဲ့နင္းတည္း။<br /><br /><strong>သစ္ႀကီး ၇-ပင္။ ။</strong> ၀ိသုဒၶိမဂ္။ ပ-အုပ္၊ ၂၀၀-ႏွင္ စူဠနိေဒၵသ ။႒။ ၃၉-စသည္တို႔၌ ထင္ရွား၍ တကမၻာပတ္လံုး တည္ေနႏိုင္ေသာ သစ္ပင္ႀကီးမ်ားဟူ၏။ <br />(၁) ပါဋလိ အသုရာနဥၥ- အသူရာျပည္၌ သခြတ္ပင္၊ <br />(၂) သုဗဏၰာနဥၥ သိပၸလိ- ဂဠဳန္ျပည္၌ လက္ပံပင္၊ <br />(၃) ဇမၺဴ ဣဓ မႏုႆာနံ- ေတာင္ကြၽန္း လူ႕ျပည္၌ ဇမၺဴ႕သေျပပင္၊ <br />(၄) ေဒ၀ါနံ ပါရိဆတၱေကာ- တာ၀တႎသာ၌ ပင္လယ္ကသစ္ပင္၊ <br />(၅) ကဒေမၺာ အပရေဂါယာေန- အေနာက္ကြၽန္း၌ ထိန္ပင္၊ <br />(၆) ကပၸရုေကၡာစဥတၱေရ- ေျမာက္ကြၽန္း၌ ပေဒသာပင္၊ <br />(၇) ပုဗၺ၀ိေဒေဟ သီရိေသာ- အေရွ႕ကြၽန္း၌ ကုကၠိဳပင္၊<br />ကပၸ႒ာယီ ဣေမမတာ- ဤသစ္ပင္ႀကီးတို႔ကား ကမၻာတည္သည္ ဟုသိ။<br /><br /><strong>သစၥာအနက္ ၁၆-ခ်က္။ ။ </strong>သေမၼာဟ၀ိေနာဒနီ ။႒။ ၇၈။ သစၥာေလးပါးတြင္ တပါးတပါး၌ မိမိပင္ကိုယ္သေဘာအရ ထင္ရွားအနက္ႏွင့္ အျခားသစၥာသံုးပါးကို ေထာက္တား၍ ထင္ရွားေသာအနက္ဟု ၄-ခ်က္စီ ရႏိုင္ေသာေၾကာင့္ "သစၥာအနက္ ၁၆-ခ်က္"ဟု ေ၀ါဟာရစကား ျဖစ္ပြား၍လာေလသည္။<br />(က) ဒုကၡ သစၥာ၏ အနက္ ၄-ခ်က္။ <br />(၁)ပိဠနေဠာ- မိမိကိန္းရာ၊သတၱ၀ါ၀ယ္၊ သံုးျဖာဒုကၡ၊ ျဖစ္ေပၚၾကလ်က္၊ ဒုကၡျဖတ္ရိတ္၊ ေၾကာင္းနိမိတ္ျဖင့္၊ ႀကိတ္ႀကိတ္နင္းနင္း၊ ႏွိပ္စက္ျခင္း အနက္သေဘာလည္းတပါး၊ <br />(၂) သခၤတေ႒ာ- သုမုဒယဟိတ္၊ ေၾကာင္းမဆိတ္သျဖင့္၊ကံ စိတ္ ဥတု၊ ဟာရစုတို႔၊ အမႈတည္ထြင္၊ ျပဳစီရင္ေသာ အနက္သေဘာလည္း တပါး၊ <br />(၃) သႏၲာပေ႒ာ- မဂ္ျမတ္ေရစင္၊ ႏႈိင္းစာလွ်င္ေသာ္၊ ပူပင္ျပင္းျပ၊ ေလာင္ကြၽမ္းရျခင္း အနက္သေဘာလည္းတပါး၊ <br />(၄) ၀ိပရိဏာပေ႒ာ- နိဗၺာန္နန္းသာ၊ စခန္းကြာေအာင္၊ဇရာ မရဏ၊ ႏွစ္ဌာနျဖင့္၊ ကာလအရွည္၊ မတည္ႏိုင္ဘဲ၊ ယိုင္လဲေဖာက္ျပန္ရျခင္း အနက္သေဘာလည္းတပါး။<br />(ခ) သမုဒယ သစၥာ၏၊ အနက္ ၄-ခ်က္။ <br />(၁) အာယူ ဟနေ႒ာ-ေလာကီအာရံု၊ အဖံုဖံု၀ယ္၊ ခံုမင္ျပန္႕မႈ၊ ဒုကၡထုကို၊ လုရက္ႀကိဳးစားေပါင္း စုျခင္းအနက္ သေဘာလည္း တပါး၊<br />(၂) နိဒါန္နေ႒ာ- ဒုကၡခ်င္းစပ္၊ မကင္းလပ္ေအာင္၊ ႏွင္းအပ္သည့္အေန ျဖစ္ေစျခင္းအနက္သ ေဘာလည္းတပါး၊ <br />(၃) သံေယာဂေ႒ာ- ၀ဋ္ဒုကၡမွ၊ မလြတ္ရေအာင္၊ဖြဲ႔ေႏွာင္ေျမႇးရွက္ျခင္း အနက္သေဘာလည္း တပါး၊ <br />(၄)ပလိေဗာဓေ႒ာ- ၀ဋ္မွထြက္သြား၊ မဂ္ရထားကို၊ ဖ်က္ထားကန္႔ကြက္၊ ေႏွာင့္ရွက္ျခင္း အနက္သေဘာလည္း တပါး။<br />(ဂ) နိေရာဓသစၥာ၏ အနက္ ၄-ခ်က္။<br />(၁) နိႆရဏေ႒ာ- ဒုကၡဖန္ခါ၊သံသရာမွ၊ ခႏၶာဓာတ္သိမ္း၊ လြတ္ၿငိမ္းထြက္ေျမာက္ျခင္း အနက္သေဘာလည္း တပါး၊ <br />(၂) ၀ိေ၀ကေ႒ာ- တဏွာအေပါင္း၊ တြယ္တာေၾကာင္းမွ၊ ေကာင္းေကာင္းလြတ္ကင္း၊ ဆိတ္ၿငိမ္ျခင္း အနက္သေဘာလည္းတပါး၊<br />(၃) အသခၤတေ႒ာ- ကံ စိတ္ ဥ ဟာ၊ ေၾကာင္းမ်ားစြာတို႔၊ ဘဟာတခု၊ မၪပမျပင္၊ မစီရင္လ်င္း၊ အေၾကာင္းကင္းေသာ<br />အနက္သေဘာလည္း တပါး၊<br />(၄)အမတေ႒ာ နကိုယ္အေန၊အိုေသမရွိ၊ ပကတိခိုင္ၿမဲေသာ အနက္သေဘာလည္း တပါး။<br />(ဃ) မဂၢသစၥာ၏ အနက္ ၄-ခ်က္။ <br />(၁) နိယ်ာနေ႒ာ- သံသရာဒုကၡ၊ ရႈပ္သမွ်မွ၊ မုခ်ထြက္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ အနက္သေဘာလည္း တပါး၊<br />(၂) ေဟတြေ႒ာ-နိဗၺာနဓာတ္၊ အၿမိဳက္ရပ္သို႔၊ ဆိုက္ကပ္ရန္အေၾကာင္း အနက္သေဘာလည္း တပါး၊ <br />(၃) ဒႆနေ႒ာ- သစၥာေလးတန္၊ ၿမိဳက္နိဗၺာန္ကို၊ အမွန္ထင္လင္း၊ ျမင္ႏိုင္ျခင္း အနက္သေဘာလည္း တပါး၊ <br />(၄) အဓိပေတယ်ေ႒ာ-ေလးတန္းသစၥာ၊ ျမင္ဘို႔ရာႏွင့္၊ ကိေလသာမီး၊ အပူႀကီးကို၊ အၿပီးၿငိမ္းမႈ၊ ကိစၥစု၀ယ္၊ ခ်ယ္လွယ္လႊမ္းမိုး၊ အုပ္စိုးႏိုင္ျခင္း အနက္သေဘာ လည္းတပါး။<br /><br /><strong>သစၥာတရား ၂-မ်ိဳး။ ။ </strong>သုတ္သီလကၡန္ ။႒။ ၃၁၆။ အမွန္မူဟု ယူဆရမည့္တရား ၂-ပါး။ <br />(၁) သမုတိသစၥာ- ေလာက ေ၀ါဟာရအားျဖင့္ ေခၚေ၀ၚပညတ္ၾကေသာ အမိ, အဖ, ေယာက်္ား, မိန္းမ, လူ, နတ္ စသည္၊<br />(၂) ပရမတၳသစၥာ- မေဖာက္မျပန္ မွန္ကန္ေသာ ပရမတၳသေဘာတရား ဟူသမွ်။<br /><br /><strong>သစၥာတရား မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။ </strong>သစၥယမိုက္၊ ပ-အုပ္ ။ပါ။ ၂၀၅ ။႒။ ၃၁၀-၌အက်ယ္ရႈ။ အမွန္သိအပ္ေသာ တရား ၄-ပါး။ (၁) ဒုကၡသစၥာ- တဏွာေလာဘေၾကာင့္ျဖစ္ေသာ ေတဘုမၼက ၀ဋ္ဆင္းရဲစု အက်ိဳးတရားမ်ား၊<br />(၂) သမုဒယ သစၥာ- ေတဘုမၼက၀ဋ္ဒုကၡတို႔ ျဖစ္ေၾကာင္းျဖစ္ေသာ တဏွာေလာဘ၊ <br />(၃) နိေရာဓသစၥာ- ဆင္းရဲအေပါင္းတို႔၏ ခ်ဳပ္ၿငိမ္းကင္းျပတ္ရာ မဂၢသစၥာ၏ အက်ိဳးျဖစ္ေသာ နိဗၺာန္၊ <br />(၄) မဂၢသစၥာ- နိဗၺာန္သို႔ေရာက္ေၾကာင္း တရားလမ္းေကာင္းျဖစ္ေသာ မဂၢင္ရွစ္ပါး။<br /><br /><strong>သစ္ပင္မ်ိဳး ၄-ပါးႏွင့္ ပရိသတ္ ၄-ပါး။ ။</strong> သစ္ပင္မ်ိဳး ၄-ပါးႏွင့္ ပရိသတ္၄-ပါးကို ဥပမာထား၍ ျပျခင္း။ <br />(၁) ေဖဂၢဳ သာရ ပရိ၀ါေရာ- မိမိကိုယ္တိုင္အႏွစ္မရွိေသာ ေတာစိုး သစ္ပင္ႀကီးသည္ အႏွစ္ရွိေသာ သစ္ပင္အေပါင္းတို႕၏ အလယ္၌ တင့္တယ္ ေနရသလို၊ သီလမရွိေသာပုဂၢိဳလ္အား သီလအက်င့္ရွိေသာ ပရိသတ္က ၀န္းရံေနသကဲ့သို႔ သိ၊ <br />(၂) သာေရာ ေဖဂၢဳ ပရိ၀ါေရာ- အႏွစ္မရွိေသာ လက္ပံပင္ စသည္တို႔ျဖင့္ ၀န္းရံခေနေသာ အႏွစ္ရွိသည့္ ကြၽန္းပင္ႀကီးမ်ိဳးလို၊ <br />(၃) ေဖဂၢဳ ေဖဂၢဳ ပရိ၀ါေရာ- အႏွစ္မဲ့ေသာ လက္ပံပင္ စသည္တို႔ ၀န္းရံခေနေသာ အႏွစ္မရွိသည့္ ပေညာင္ပင္ႀကီးမ်ိဳးလို၊ <br />(၄) သာေရာ သာရ ပရိ၀ါေရာ- ပ်ဥ္းကတိုးပင္ အေပါင္းတို႔ ၀န္းရံေပါက္ေနေသာ ကြၽန္းပင္ႀကီးမ်ိဳးလို သီလအက်င့္ရွိေသာ ပုဂၢိဳလ္အား အက်င့္သီလရွိေသာ ပရိသတ္က ၀န္းရံခေနသကဲ့သို႔ သိ။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3049188886768943578-7642486717119804865?l=thupya2010ya.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-34847706055400900812010-07-31T05:54:00.003-07:002010-07-31T05:57:38.013-07:00<b>သံအမတ္ အဂၤါ ၈-ပါး။ ။ </b>၎င္း သရုပ္ကို (တမန္ေတာ္အဂၤါ ၈-ပါး)၌ျပခဲ့ၿပီ။<br /><b><br />သံဂါယနာ ၆-တန္။ ။ </b>၎င္း သရုပ္အက်ယ္(သဂၤါယနာ ၆-တန္)မွာ ဆိုအံ့။<br /><br /><b><a name='more'></a>သံဃာေတာ္ ၂-မ်ိဳး။ ။ </b>ဇာတ္အားျဖင့္ ကြဲျပားေသာ သံဃာေတာ္မ်ိဳး၂-ပါး။ <br />(၁) အရိယာ သံဃာ၊ သို႔မဟုတ္ ပရမတၳ သံဃာေတာ္ေခၚ အရိယာဇာတ္၀င္ သူေတာ္စင္မ်ား၊ <br />(၂) သမၼဳတိသံဃာ- ထိုအရိယာသံဃာအႏြယ္ေတာ္မွဆင္းသက္ ေပါက္ပြားလာေသာ သံဃာေတာ္ဟုအသိအမွတ္ျပဳခံရသည့္ ပုထုဇဥ္သံဃာေတာ္မ်ား။<br /><span id="fullpost"><br /><b>သံဃာေတာ္ ၂-မ်ိဳး၊ တနည္း။ ။</b> ဥဘေတာ သံဃာေခၚ သံဃာ ၂-မ်ိဳး။ <br />(၁) ဘိကၡဳသံဃာ- ရဟန္းေယာက်္ားမ်ား၊ <br />(၂) ဘိကၡဳနီသံဃာ- ရဟန္မိန္းမမ်ား။<br /><br /><b>သံဃာေတာ္မ်ိဳး ၉-ပါး။ ။</b> အရိယာ သံဃာေတာ္ျမတ္ ရွစ္ပါးႏွင့္ ၎င္းတို႔မွဆက္သြယ္<br />လာေသာ ယခုလက္ရွိ သမၼဳတိ သံဃာေတာ္ကို ေပါင္းေသာ္သံဃာေတာ္မ်ိဳး ၉-ပါး ျဖစ္၏။<br /><br /><b>သံဃာကြဲျပားျခင္း အေၾကာင္း ၁၈-ပါး။ ။</b> သံဃာ ကြဲျပားေအာင္လုပ္ျခင္း သံဃေဘဒက ကံႀကီးမ်ား မထိုက္ရေအာင္ သတိထားစရာ။ အက်ယ္၀ိနည္းမဟာ၀ါ။ပါ။ ၅၀၁။႒။ ၄၃၅-၌ ရႈပါ။<br /><br /><b>သံဃာေတာ္မ်ား၊ ဆြမ္းကပ္ျငား၊ ၅-ပါး အဂၤါသိ။ ။ </b>၎င္းသရုပ္ကို (ဆြမ္းကပ္သူမ်ား၊ သထိထား၊ ၅-ပါး အဂၤါသိ)ဟူေသာ အေမး၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>သံဃာ့ဂုဏ္ေတာ္ ၉-ပါး။ ။</b> သံဃဂုေဏာ အနေႏၲာဟု ထိုထိုပါဠိ လာရွိၾကေသာ္လည္း<br />အမ်ားသိ၍ ထင္ရွားေသာ ဂုဏ္ေတာ္ကိုးပါးကိုသာ ေဖၚျပထားသည္။ <br />(၁)သုပၸဋိပႏၷ ဂုဏ္ေတာ္- သိကၡာသံုးရပ္ အက်င့္ျမတ္ႏွင့္ျပည့္စံုေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၂) ဥဇုပၸဋိပႏၷ ဂုဏ္ေတာ္- သိကၡာသံုးရပ္ လြန္ေျဖာင့္မတ္စြာ က်င့္ႀကံအားထုတ္ေတာ္မူေသာဂုဏ္၊ <br />(၃) ဥာယပၸဋိပႏၷဂုဏ္ေတာ္- နိဗၺာန္သို႔ ရည္မွန္း၍ သံုးလမ္းေသာ သိကၡာတို႔ကို ေဆာက္တည္ေတာ္မူေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၄) သာမိစိပၸဋိပႏၷ ဂုဏ္ေတာ္- လူနတ္ဦးခိုက္ ရိုေသထိုက္ေအာင္ က်င့္ေဆာင္ေတာ္မူေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၅) အာဟုေနယ် ဂုဏ္ေတာ္- ဧည့္သည္ေတာ္မ်ားအား ရည္စူးထားေသာ လွဴဘြယ္၀တၳဳတို႔ကို ခံယူျခင္းငွါ ထိုက္ေသာဂုဏ္၊ <br />(၆) ပါဟုေနယ် ဂုဏ္ေတာ္- လက္ေဆာင္ ေပးရန္ယူလာသည့္မြန္ျမတ္ေသာ ၀တၳဳကိုလည္း ခံယူျခင္းငွါ ထိုက္ေသာ ဂုဏ္၊<br />(၇) ဒကၡိေဏယ် ဂုဏ္ေတာ္- မြန္ျမတ္ႀကီးက်ယ္ေသာ အလွဴေတာ္မ်ားကိုခံယူျခင္းငွါ ထိုက္ေသာ သီလ သမာဓိ ပညာဂုဏ္တို႔ႏွင့္ ျပည့္စံုေတာ္မူျခင္း၊ <br />(၈) အဥၨလီ ကရဏီယ ဂုဏ္ေတာ္- လူနတ္ျဗဟၼာသတၱ၀ါတို႔၏ တုပ္ကြရိုက်ိဳး ရွိခိုးျခင္းကို ခံထိုက္ေသာ ဂုဏ္၊ <br />(၉) အႏုတၱရံ ပုညေကၡတၱေလာကႆ ဂုဏ္ေတာ္- ကုသိုလ္မ်ိဳးမွန္ စိုက္ပ်ိဳးရန္အတြက္ အဖိုးအနဂၣထိုက္တန္ေသာ လယ္ယာေျမေကာင္းႏွင့္ တူေသာ ဂုဏ္။<br /><br /><b>သံဃိကမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> ၀ိနည္းေတာ္လာ အလွဴခံယူသူ ရဟန္းတို႔အတြက္ပိုင္ဆိုင္ သိမ္းယူႏိုင္ခြင့္ကိုစြဲ၍ ခြဲျခားျပသျခင္းျဖစ္သည္။<br />(၁) သမၼဳခီဘူတ သံဃိက- ၿမိဳ႔တြင္း ရြာတြင္း၌ ရွိေနေသာ ရဟန္းတို႔ထံလာေရာက္၍ (သံဃႆ ေဒမ)သံဃာေတာ္အား လွဴပါ၏ဟုဆိုကာေပးလွဴသြားလွ်င္ မ်က္ေမွာက္သံဃာသာ ဆိုင္သည္၊ တၿမိဳ႔လံုးတရြာလံုးရွိ သံဃာအား လိုက္ေ၀ေနစရာမလိုေပ ဟူ၏။<br />(၂) အာရာမ႒သံဃိက- ေက်ာင္းတိုက္တြင္းသို႔ ၀င္ေရာက္၍ ေတြ႔ရွိေသာရဟန္းအား သံဃာေတာ္အား လွဴပါ၏ဟုဆိုလွ်င္ တတိုက္လံုးရွိသံဃာမ်ားႏွင့္ ေ၀ျခမ္းယူရမည္။<br />(၃) စတုဒိသာ သံဃိက- ရဟန္းတပါးတည္း ေနေသာ ေက်ာင္းတိုက္တြင္းသို႔၀င္၍ မ်ားစြာေသာ ပစၥည္းတို႔ကို သံဃာအားလွဴပါ၏ဟုဆို၍ လွဴသြားလွ်င္ ၀ိနည္းတတ္သိသူျဖစ္အံ့၊ ဤေက်ာင္းတိုက္၌ ငါတပါးတည္းသာရွိ၍ ဤသကၤန္းမ်ားစြာတို႔ကို ငါသာပိုင္၏ဟုႏွလံုးသြင္းကာ သိမ္းပိုက္လိုက္လွ်င္ သူသာပိုင္ေတာ့၏၊ အျပစ္မရွိေပ၊ သို႔မဟုတ္ပဲ သံဃိကပစၥည္းဟု ႏွလံုးထားကာ ငါမပိုင္ငါမဆိုင္ဟု ယူေဆာင္လ်က္သြားျငားအံ့ ေရာက္ရာ ေရာက္ရာ အရပ္တိုင္း၌ သံဃိကျဖစ္၍ ဂတဂတ႒ာေန- သံဃိက ျဖစ္ေလသည္။<br />(၄) စတုဒိသာ သံဃိက- အလွဴပစၥည္းသည္ ဂရုဘဏ္ေခၚ ေက်ာင္းစေသာ ပစၥည္းမ်ိဳးျဖစ္အံ့ ထိုပစၥည္းမ်ိဳးကို သံဃာအားေပးလွဴခဲ့လွ်င္ မေ၀ဘန္ေကာင္းေခ်၊ အရပ္ေလးမ်က္ႏွာမွ လာသမွ်ေသာရဟန္းေတာ္မ်ား ပိုင္ဆိုင္ေတာ္မူၾကသည္ဟူ၏။ <br /><br /><b>သံဃိကဒါနမ်ိဳး ၇-ပါး။ ။</b> ဒကၡိဏ ၀ိဘဂၤသုတ္၌ အရွင္အာနႏၵာအား ဘုရားေဟာေတာ္<br />မူေသာ သံဃဒါန ၇-ပါး ဟူလို၊ ဥပရိပဏၰာသ ပါဠိေတာ္ႏွင့္သရတၳသဂၤဟ အ႒ကထာ။ <br />(၁) ဘုရားအမွဴးရွိေသာ ဘိကၡဳသံဃာ၊ ဘိကၡဳနီသံဃာ၌ လွဴျခင္း၊ <br />(၂) ဘိကၡဳသံဃာ ဘိကၡဳနီသံဃာ၌ လွဴျခင္း၊ <br />(၃) ဘိကၡဳသံဃာ၌ လွဴျခင္း၊ <br />(၄) ဘိကၡဳနီသံဃာ၌ လွဴျခင္း၊ <br />(၅) ဤမွ်ေလာက္ေသာ ရဟန္းေယာက်္ား ရဟန္းမိန္းမတို႔ကို အကြၽႏု္ပ္အားသံဃာထဲမွ ခြဲေပးပါဟု ေလွ်ာက္ထား၍ လွဴျခင္း၊ <br />(၆) ဤမွ်ေလာက္ေသာ ရဟန္းေယာက်္ားတို႔ကို အကြၽႏု္ပ္အား သံဃာထဲမွ ခြဲေပးပါဟုေလွ်ာက္ထား၍ လွဴျခင္း၊ <br />(၇) ဤမွ်ေလာက္ေသာ ရဟန္းမိန္းမတို႔ကိုအကြၽႏု္ပ္အား သံဃာထဲမွ ခြဲေပးပါဟု ေလွ်ာက္ထား၍ လွဴျခင္း။<br /><br /><b>သံတမန္၏ အဂၤါ ၆-ပါး။ ။</b> တိုင္းတပါး၌ ဘုရင့္ကိုယ္စား ခန္႔ထားအပ္ေသာ သံႀကီး တမန္ႀကီးတို႔၌အသင့္ ရွိထားရမည့္ အဂၤါ ၆-ပါး။<br />(၁) ပည၀ါ-ပညာညဏ္ရွိျခင္း၊ <br />(၂) ၀ါက်ေဆက-စကားတတ္ရျခင္း၊<br />(၃) သူရ-ရဲရင့္သတၱိရွိရျခင္း၊<br />(၄) ပရစိတၱဇာန- သူတပါးစိတ္ထားကို သိတတ္ရျခင္း၊ <br />(၅) ဒႏၲ-ယဥ္ေက်း သိမ္ေမြ႔ရျခင္း၊ <br />(၆) ပဋိ၀ါက်- သူဆိုတင္ေသာစကားကို ျပန္လည္ေခ်ဆိုႏိုင္ရျခင္း။<br /><br /><b>သံတမန္ အဂၤါ ၈-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> ၎င္း သရုပ္ကို (တမန္ေတာ္ အဂၤါ၈-ပါး)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>သံတမန္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </b>အေရးေပၚ ေစလႊတ္အပ္ေသာ သံတမန္မ်ိဳး ၅-ပါး။<br />(၁) ေစတမန္- ဘုရင္မင္းတို႔ မွာတိုင္း ဆိုသူ၊ <br />(၂) တန္ေဆး- မင္းႏွစ္ပါးတို႔ကို သင့္ေအာင္ ဆိုသူ၊ <br />(၃) သံု႔ေသး- စကား အသြား အလာကိုေထာက္၍ မယုတ္မလြန္ဆိုသူ၊ <br />(၄) သံ- လိုေသာအခ်က္ကို ေတာင္းလာသူ၊ <br />(၅) မင္းေစ- မွာတိုင္းဆို၍ ေစဖက္ရမွ သြားေသာသူ။<br /><br /><b>သံဒိ႒ိက နိဗၺာန္မ်ိဳး ၁၉-ပါး။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ကို (ဒိ႒ဓမၼနိဗၺာန္)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>သံဖိုေခၚျငား၊ ဂီတသြား၊ ထင္ရွား ၁၈-ျဖာ။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ အဓိပၸါယ္(နိမ့္သံ ၁၈-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>သံေဘာဂမ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</b> ရဟန္းရွင္လူတို႔ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံမႈမ်ိဳး ၂-ပါး။<br />(၁) ပစၥယ သံေဘာဂ- ပစၥည္းဥစၥာ အသံုးအေဆာင္ အားျဖင့္ တဦးႏွင့္တဦး လဲလွယ္ ဖလယ္ျခင္း, တဦး ပစၥည္းကို တဦး သံုးေဆာင္ျခင္း,အတူတူသံုးေဆာင္ျခင္း စသည္ျဖင့္ ဆက္ဆံမႈ၊မိတ္ဆက္သဘင္ ဆင္ယင္မႈစသည္မ်ိဳး၊ <br />(၂)ဓမၼ သံေဘာဂ- ရဟန္းသံဃာေတာ္တို႔ ဥပုသ္ ပ၀ါရဏာအတူျပဳျခင္း, ရဟန္းခံစသည္၌ သိမ္အတူ ၀င္ျခင္း, ပရိတ္ အတူ ရြတ္ျခင္းစသည္ျဖင့္ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံမႈ။လူတို႔ ပရိတ္တရား အတူနာယူျခင္း, ဘုရားဖူး အတူသြားျခင္း စသည္မ်ိဳး။<br /><br /><b>သံမ ကဗ်ာ၊ ၁၈-ျဖာ၊ ဂီတာ အဘယ္နည္း?။ ။ </b>၎င္း သရုပ္ အဓိပၸါယ္ (ဘယ္သံ ၁၈-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>သံမွန္ရပ္ျဖတ္၊ ရြတ္ဆိုအပ္၊ ၁၀-ရပ္ကဗ်ာ အဘယ္နည္း?။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ကို (တိုင္သံ ၁၀-ပါး)၌ ရႈပါ။<br /><br /><b>သံယုတၱနိကာယ္ ၅-က်မ္း။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ကို (နိကာယ္ ၅-ရပ္ «ဂ» ပိုဒ္မွာ) ၾကည့္ပါ။<br /><br /><b>သံေယာဇဥ္ ၂-မ်ိဳး။ ။</b> သံေယာဇဥ္ ၁၀-ပါးကို ဤသို့ ေအာက္ ကာမ၊ အထက္ ရူပ အားျဖင့္ ၂-ပါး ခြဲယူၾကေသး၏။<br />(၁) ၾသရမၻာဂိယ သံေယာဇဥ္- ေအာက္ကာမဘံု အတြက္ ျဖစ္ေသာ သံေယာဇဥ္ ငါးပါး၊ <br />ကာမရာဂ, ပဋိဃ, သီလဗၺတ, ဒိ႒ိ, ၀ိစိကိစၦာ၊ <br />(၂) ဥဒၶံဘာဂိယ သံေယာဇဥ္- အထက္ ျဗဟၼာဘံု အတြက္ ျဖစ္ေသာ သံေယာဇဥ္ ငါးပါး၊ <br />ရူပရာဂ, အရူပရာဂ, မာန, ဥဒၶစၥ, အ၀ိဇၨာ။ <br /><br /><b>သံေယာဇဥ္ ၁၀-ပါး။ ။ </b>ဓမၼသဂၤဏီ။ပါ။ ၂၂၄။႒။ ၄၀၃-၌ အက်ယ္ရႈပါ။ သတၱ၀ါအေပါင္းတို႕<br />အား ထိုထိုဘ၀မွ မလြတ္ရေအာင္ တုပ္ေႏွာင္ဖြဲ႕ခ်ည္ထားတတ္ေသာ တရားဆယ္ပါး။ <br />(၁) ကာမရာဂ သံေယာဇဥ္- ကာမတဏွာ ေလာဘ။ <br />ရူပရာဂ သံေယာဇဥ္- ရူပတဏွာ။ <br />အရူပရာဂ သံေယာဇဥ္- အရူပတဏွာ။ <br />ပဋိဃ သံေယာဇဥ္- ေဒါသေစတသိက္။ <br />ဒိဠိ သံေယာဇဥ္- ဒိ႒ိေစတသိက္။ <br />မာန သံေယာဇဥ္- မာနေစတသိက္။ <br />သီလဗၺတ ပရာမာသ သံေယာဇဥ္- ဒိ႒ိေစတသိက္။ <br />၀ိစိကိစၦာ သံေယာဇဥ္- ၀ိစိကိစၦာေစတသိက္။ <br />ဥဒၶစၥ သံေယာဇဥ္- ဥဒၶစၥ ေစတသိက္။ <br />အ၀ိဇၨာ သံေယာဇဥ္- ေမာဟေစတသိက္ (၁၀)။<br /><br /><b>သံရိုးပိုင္းျခား၊ သီဆိုျငား၊ ၃-ပါး ၀ါဂီနစ္။ ။</b> ျမန္မာတို့၏ ဂီတနယ္၌ <br />(ႀကိဳးသီခ်င္း, ဘြဲ႕သီခ်င္း, သီခ်င္းခံ) ၎င္း ၃-မ်ိဳးကို 'သံရိုးပိုင္း'ဟု ျခားနား ေခၚဆိုၾက၏။<br /><br /><b>သံလတ္ေခၚျငား၊ ဆိုေတးသြား၊ ၁၀-ပါး အဘယ္နည္း?။ ။ </b>၎င္းသရုပ္ (တိုင္သံ ၁၀-ပါး) ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>သံေလခိတဗၺတရား ၄၄-ပါး။ ။</b> ကိုယ့္သႏၲာန္မွ ပယ္ရွားစြန္႕ျဖတ္အပ္ေသာ အကုသိုလ္တရားစုမ်ား ေလးဆယ့္ေလးပါး၊ ဤ၌ ခက္မည္ထင္ေသာ အရာကိုသာ ေျဖရွင္းသြားမည္။ <br />(၁) ၀ိဟႎ သက- ညႇဥ္းဆဲႏွိပ္စက္မႈ၊ ပါဏာတိပါတ၊ အဒိႏၷာဒါန၊ အျဗဟၼစရိယ၊ မုသာ၀ါဒ၊ <br />ပိသုန၀ါစာ၊ ဖရုသ၀ါစာ၊ သမၹပၸလာပ၊ အဘိဇၩာ၊ ဗ်ာပါဒ (၁၀)၊ <br />မိစၦာဒိ႒ိ- အယူမွားကို ယူေနျခင္း၊ မိစၦာသကၤပၸ- မေကာင္းေသာ အႀကံဟူသမွ်၊ မိစၦာ၀ါစာ၊ မိစၦာကမၼႏၲ၊ မိစၦာအာဇီ၀၊ <br />မိစၦာ၀ါယာမ၊ မိစၦာဥာဏီ- မေကာင္းမႈကို ေကာင္းမႈထင္မွတ္ေနျခင္း ေမာဟ၊ <br />မိစၦာ၀ိမုတၱိ- သံသရာမွ လြတ္ေၾကာင္း မဟုတ္ေသာတရားစု၊ ထိနမိဒၶ ပရိယ႒ိတ၊ ဥဒၶစၥ၊ (၂၀)၊ <br />၀ိစိကိစၦာ၊ ေကာဓ- အမ်က္ထြက္ျခင္း၊ ဥပနာဟ- ရန္ၿငိဳးဖြဲ႕ျခင္း၊ မကၡိ- ေက်းဇူးမသိတတ္မႈ၊ <br />ပဠာသိ- ဂုဏ္ၿပိဳင္မႈ၊ ဣႆာ၊ မစၦရိယ၊ မာယာ၊ သာေဌယ်- စဥ္းလဲျခင္း၊ ထဒၶ- ခက္ထန္မႈ၊ (၃၀)၊ <br />အတိမာန- အလြန္မာနႀကီးျခင္း၊ ဒုဗၺစ- ဆိုဆံုးမ ခက္မႈ၊ ပါပမိတၱ၊ ပမတၱ- ေကာင္းမႈ၌ ေမ့ေပါ့ျခင္း၊ အသဒၶ၊ <br />အဟိရီက၊ အေနာတၱပၸ၊ အပၸသုတ၊ ကုသိတ- အပ်င္းထူျခင္း၊ မု႒ႆတိ- သတိပ်က္မႈ၊ (၄၀)၊ <br />ဒုပၸညာ၊ သႏၵိ႒ိ ပရာမာသီ- အမွားယူမႈ၊ အာဒါနဂၢါဟီ- အမွားကို စြဲေနမႈ၊ <br />ဒုပၸဋိနိႆဂၢိ- မွားေၾကာင္းေဟာျပေသာ္လည္း မစြန္႕ႏိုင္မႈ၊ (၄၄)။<br /><br /><b>သံ၀႗ကပ္မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</b> ကမၻာေခၚကပၸါကို ဖ်က္ဆီးျခင္း ၃-မ်ိဳး၊ စတုကဂၤုတၱရ။႒။ ၃၄၀-၌ အက်ယ္ရႈ။<br />(၁) အာေပါသံ၀႗ကပ္- ေရျဖင့္ဖ်က္ဆီးျခင္း၊<br />(၂) ေတေဇာသံ၀႗ကပ္- မီးျဖင့္ဖ်က္ဆီးျခင္း၊ <br />(၃) ၀ါေယာသံ၀႗ကပ္- ေလတိုက္၍ ဖ်က္ဆီးျခင္းခံရေသာ ကမၻာ။<br /><br /><b>သံ၀ရ၀ိနည္းမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</b> ေစာင့္စည္း ထိန္းသိမ္းမႈ တရား ၅-ပါး၊ သံ၀ရ၀ိနေယာပိ ဟိ၊ <br />(၁) သီလ သံ၀ေရာ၊ <br />(၂) သတိ သံ၀ေရာ၊ <br />(၃) ဥာဏသံ၀ေရာ၊ <br />(၄) ခႏၲီ သံ၀ေရာ၊<br />(၅) ၀ီရိယ သံ၀ေရာတိ <br />ပဥၥ၀ိေဓာ၊ သုတၱနိပါတ အ႒ကာထာ ဥရဂ၀ဂၢ။ အနက္အဓိပၸါယ္လြယ္ၿပီ။<br /><br /><b>သံေ၀ဂတရားမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> သံသရာမွ ထိတ္လန္႔ ေၾကာက္ရြံ႔ျခင္းမ်ိဳး၄-ပါး။ <br />(၁) စိတၱဳၾတာသ သံေ၀ဂ- ေၾကာက္မက္ဖြယ္ အာရံုႏွင့္ ေတြ႔ႀကံဳေသာအခါ စိတ္၏ ထိတ္လန္႔ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) ဥာဏ သံေ၀ဂ- ပဋိသေႏၶေနရျခင္းစသည္တို႔ကို ဥာဏ္အားျဖင့္ရႈ၍ ထိတ္လန္႔ျခင္း၊ <br />(၃) ၾသတၱပၸသံေ၀ဂ- မေကာင္းမႈမွ ေၾကာက္ ထိတ္လန္႔ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၄) ဓမၼ သေ၀ဂ- ရုပ္နာမ္ဓမၼ သခၤါရတို႔မွ ထိတ္လန္႔ျခင္းမ်ိဳး။<br /><br /><b>သံေ၀ဂ၀တၳဳမ်ိဳး ၈-ပါး။ ။</b> မူလပဏၰာသ ။႒။ ပ-အုပ္။ ၃၀၂။ ထိတ္လန္႔ဖြယ္ရာ ၀တၳဳမ်ား။ <br />(၁) ပဋိသေႏၶေနရျခင္း ဆင္းရဲ၊ <br />(၂) အိုရျခင္းဆင္းရဲ၊<br />(၃) နာရျခင္း ဆင္းရဲ၊ <br />(၄) ေသရျခင္း ဆင္းရဲ၊ <br />(၅) ငရဲဘံု၌ခံရျခင္း ဆင္းရဲျခင္း၊<br />(၆) ၿပိတၱာဘံု၌ ခံရျခင္း ဆင္းရဲ၊ <br />(၇) အသူရကာယ္ဘံု၌ခံရျခင္း ဆင္းရဲ၊ <br />(၈) တိရစၦာန္ဘံု၌ ခံရျခင္းဆင္းရဲ။<br /><br /><b>သံေ၀ဂ ၀တၳဳမ်ိဳး ၈-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> သုတ္မဟာ၀ါ အ႒ကထာ။ <br />(၁) ပဋိသေႏၶ ေနရျခင္း ဆင္းရဲ၊ <br />(၂) အိုရျခင္း ဆင္းရဲ၊ <br />(၃) နာျခင္းဆင္းရဲ၊<br />(၄) ေသရျခင္း ဆင္းရဲ၊<br />(၅) အပါယ္၄-ဘံု၌ခံရျခင္း ဆင္းရဲ၊<br />(၆) အတိတ္ဘ၀၌ ခံခဲ့ရေသာဆင္းရဲ၊ <br />(၇) အနာဂတ္ ဘ၀၌ ခံရလတၱံေသာ ဆင္းရဲ၊<br />(၈) ယခုမ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ အာဟာရကို ရွာမွီးရေသာ ဆင္းရဲ။<br /><br /><b>သံေ၀ဇနိယ ဌာနႀကီး ၄-ပါး။ ။</b> <br />ျမတ္စြာဘုရားသခင္ ဖြားျမင္ေတာ္မူရာဌာန။ <br />ဘုရားျဖစ္ရာ မဟာေဗာဓိပင္ဌာန။<br />တရားဦး ဓမၼစၾကာ ေဟာရာမိဂဒါ၀ုန္ ဌာန။<br />ပရိနိဗၺာန္စံရာ ကုသိနာရံု ဌာန။<br />ဤ ၄-ဌာနကား ဘုရားဖူးလာသူ အမ်ိဳးသားတို႔ ဓမၼသံေ၀ဂျဖစ္ခါ နတ္ရြာသုဂတိသို႔ လားေရာက္ေစတတ္ေသာ ဌာနထူးမ်ား ဟူ၏။<br /><br /><b>သံသဂၢမ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</b> မူလပဏၰာသ ။ပါ။ ၁၁၉ ။႒။ ဒု-အုပ္၊ ၅၀-၌အက်ယ္ရႈပါ။ <br />ေပါင္းေဖာ္ ေရာရွက္စံုမက္ ခ်စ္ႀကိဳက္ ေနျခင္းမ်ိဳးငါးပါး။ ၎င္းတို႔ကို စြဲလမ္း၍ သီလ ညစ္ႏြမ္းျခင္းမ်ား ျဖစ္တတ္သည္။ <br />(၁) ကာယ သံသဂၢ- ကာယပသာဒခ်င္း ထိေတြ႔မႈ၊ <br />(၂) သ၀နသံသဂၢ- သာယာေသာ အသံကိုၾကားမႈ၊ <br />(၃) ဒႆန သံသဂၢ- ေတြ႔ျမင္ၾကည့္ရႈရမႈ၊ <br />(၄) သမုလႅပန သံသဂၢ- မ်က္ႏွာခ်င္းၿပိဳင္ ရင္ခ်င္းဆိုင္၍ ၿမိဳင္ၿမိဳင္ႀကီး ေျပာဆိုရမႈ၊ <br />(၅) ပရိေဘာဂ သံသဂၢ- သူ၏ အသံုးအေဆာင္ပစၥည္းကို ကိုင္တြယ္သံုးေဆာင္ရမႈ။<br /><br /><b>သံသရာခ်ဲ႔ တရား ၃-ပါး။ ။</b>"ပပဥၥတရား ၃-ပါး" ကိုပင္ ပရိယာယ္တမ်ိဳးျဖင့္ ေခၚဆိုၾကသည္၊ သရုပ္ အတူတူမွတ္ေလ။<br /><br /><b>« သ »</b><br /><br /><b>သကၠရာဇ္ ဦးေခါင္းပိုက္ နတ္သၼီး ၇-ေဖာ္။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ကား (ျဗဟၼာမင္းဦးေခါင္းပိုက္ နတ္သၼီး ၇-ပါး)ႏွင့္တူ၏။<br /><br /><b>သကၠရာဇ္မ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</b> မိုးညႇင္းမင္းတရား ၿဖိဳသြားသကၠရာဇ္ မၿပိဳျဖစ္ေနရကား ေနာက္သား ေနာင္လာတို႔အတြက္ အရွည္ သကၠရာဇ္ကတမ်ိဳး၊အတို သကၠရာဇ္က တဖံု၊ ႏွစ္စံုျဖစ္ေန၏။ <br />(၁) ဒီဃ သကၠရာဇ္- ယခုေရာက္ဆဲ သကၠရာဇ္ကိုေခၚသည္၊ပံု-ဤက်မ္းေရးျပဳသည့္ ၁၃၁၆-ခုႏွစ္မ်ိဳး၊<br />(၂) ရႆ သကၠရာဇ္- ေရာက္ဆဲ ေကာဇာသကၠရာဇ္ထဲ၌"အဌ္ေနာ သတ္"ေခၚ (၇၉၈) ႏုတ္၍ <br />က်န္ေသာသခၤ်ာကို ရႆဟု ေခၚသည္၊ ပံု-ဒီဃ ၁၃၁၆ - ၇၉၈ = ၅၁၈ ရႆ ခုႏွစ္ ျဖစ္၏။<br /><br /><b>သကၠရာဇ္မ်ိဳး ၂-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> <br />(၁) ေကာဇာသကၠရာဇ္၊ သို႔မဟုတ္ 'ေဂါဇာသကၠရာဇ္' ယခုေရာက္ဆဲ သကၠရာဇ္ရွည္ကိုယူ၊ <br />(၂) သာသနာသကၠရာဇ္-ေကာဇာသကၠရာဇ္ကိုတည္၊ ၁၁၈၂-ခုေႏွာ၊ သာသနာ သကၠရာဇ္ ျဖစ္၏၊ <br />ပံု ၁၃၁၆ ခု + ၁၁၈၂ = ၂၄၉၈ သည္ သာသနာသကၠရာဇ္ ျဖစ္၏၊ က်က္မွတ္ရန္ ဥပေဒသကား"သကၠေကာဇာ၊ တည္ၿပီးခါ၀ယ္၊တစ္တစ္ရွစ္ႏွစ္ (၁,၁,၈,၂) ေႏွာတံုလစ္က၊တိတ္ျဖစ္သာသနာ၊ မွတ္ၾကရာ၏"ဟုပညာရွိမ်ား ညႊန္ၾကားထား၏။<br /><br /><b>သကၠရာဇ္ၿဖိဳရာ အဂၤါ ၃-ပါး။ ။ </b>သကၠရာဇ္ၿဖိဳျခင္း ဟူသည္ကား ဂဏန္းသခၤ်ာ အေရအတြက္ေတြ မ်ားလာသည္ကို လြယ္ကူစြာ သိမွတ္ႏိုင္ေစရန္ရည္သန္၍ အသစ္အတို ျပဳျခင္းပင္ ျဖစ္၏၊ သို႔ေသာ္ ေအာက္ပါ အဂၤါ၃-ပါးႏွင့္ ညီၫြတ္မွ ၿဖိဳအပ္သည္၊ၿဖိဳေကာင္းသည္ဟု ပညာရွိတို႔ တြက္ကိန္းပံုစံ ထားၾကကုန္၏၊ ကံနီ အတြင္း၀န္မင္းကမူ ကိန္းခမ္းညီးေအာင္ၿဖိဳျခင္းသာ လိုရင္းပဓာနမွတ္ဟု ဆိုေလသည္။ <br />(၁) ေရာက္ဆဲသကၠရာဇ္တည ္၇-ခုႏွင့္စား၊ အၾကြင္းမဲ့ျပတ္၊ <br />(၂) ေရာက္ဆဲ သကၠရာဇ္တည္ ၁၉-ခုစား၊ အၾကြင္းမရွိျပတ္၊ <br />(၃) ေရာက္ဆဲသကၠရာဇ္တည္ ၉၅-ခုစား၊ အၾကြင္းမရွိျပတ္။<br /><br /><b>သကၠရာဇ္ၿဖိဳမင္း၊ ၇-စင္း၊ ဘယ္မင္းဘယ္ခါ ၿဖိဳသနည္း?။ ။</b> ဤ၌ သကၠရာဇ္ကို ၿဖိဳသြားၾကေသာမင္းႏွင့္ ကိန္းခမ္း ရေသ့ရဟန္း စသည္တို႔၏ အမည္မ်ားကို ရာဇ၀င္ မဟာ၀င္ သာသနာ၀င္ ဆရာစဥ္တို႔ မွတ္တမ္းမွ သုေတသနၪပ၍ ေတြ႔ရွိသမွ်ျဖင့္ ထုတ္ျပေျဖၾကား သြားသည္၊ အမွားပါ၀င္က အမွန္ကို လ်င္စြာ ရွာၾကပါကုန္။<br />(၁) အာကာရ႒မင္းႀကီး လက္ထက္ ကမၻာဦးကာလမွစ၍ "မဟာသုဒၶ၀ယပၸ" ဟူေသာ ပိဋကသခၤ်ာႏွင့္ အညီ သကၠရာဇ္(၁၁၄၉၇၈၅) ခုႏွစ္တို႔ကိုၿဖိဳခဲ့သည္။ ထိုေနာက္-<br />(၂) ကုသမင္းႀကီးလက္ထက္မွာ "နာတိမဇၨလဒၶံ၀ိယ" ဟူေသာ ပိဋကသခၤ်ာကိန္းခမ္းႏွင့္အညီ သကၠရာဇ္ (၁၄၉၃၈၅၀၆)ေသာ ခုႏွစ္တို႔ကိုၿဖိဳခဲ့ေလသည္။ ၎င္းေနာက္-<br />(၃) ဘိုးေတာ္အဥၥနမင္းႀကီးသည္ ေဒ၀ီလရေသ့ႏွင့္တိုင္ပင္ကာ "မာဃစေႏၵ၊ သို႔မဟုတ္ ဏ၀စေႏၵ"ဟူေသာ ပိဋကသခၤ်ာကိန္းခမ္းႏွင့္အညီ သကၠရာဇ္ (၈၆၄၅) ခုႏွစ္တို႔ကို ၿဖိဳခဲ့ေလသည္။ ထိုေနာက္ျမတ္စြာဘုရားသခင္ ပရိနိဗၺာန္ စံ၀င္ေတာ္မူၿပီးေသာအခါ သာသနာႏွင့္ေဂါဇာႏွစ္ ညီေစရန္- <br />(၄) အဇာတသတ္ မင္းႀကီးႏွင့္ ရွင္မဟာကႆပေထရ္ တိုင္ပင္ကာ"ေဒ၀ီယ"ဟူေသာ ပိဋကသခၤ်ာကိန္းႏွင့္အညီ သကၠရာဇ္ (၁၄၈)ခုႏွစ္တို႔ကို ၿဖိဳလိုက္ျပန္ေလသည္။ထိုေနာက္ ၆၂၄-ခုႏွစ္သို႔ေရာက္ေသာအခါ-<br />(၅) သုမုႏၵရီမင္းႀကီးသည္ သီရိေခတၱရာျပည္ႀကီး၌ "ေဒါေဒါရသ"ကိန္းခမ္းအရ ၂-ခုၾကြင္းထား၍ သကၠရာဇ္(၆၂၂)ႏွစ္တို႔ကိုၿဖိဳလိုက္ျပန္ ေလသည္။ ထိုေနာက္ ၅၆၂-ခုႏွစ္သို႔ေရာက္ျပန္ေသာအခါ-<br />(၆) ပုပၸါးေစာရဟံ မင္းႀကီးသည္ ပုဂံျပည္၌"အလံဗိက" ကိန္းႀကံဳ၍ "ခဆ ပဥၥန္း"ေခၚ ႏွစ္ေပါင္း (၅၆၀)တို႔ကို ၂-ခုၾကြင္းထားလ်က္ၿဖိဳလိုက္ျပန္ေလသည္။ ထိုမွေနာက္ သကၠရာဇ္ (၈၀၀) ခုႏွစ္သို႔ေရာက္ေသာ အခါ-<br />(၇) မိုးညႇင္း မင္းတရားႀကီးသည္၊ "အ႒န၀ သတၱကိန္း"သို႔မဟုတ္ "ဗသွ်ဳဆိဒၵမုနိကိန္း"အရ (၇၉၈) ခုႏွစ္တို႔ကို ၿဖိဳျပန္ေသာ္လည္း ကိန္းခမ္း မေရာက္၍ မၿပိဳမေၾကဟု ပညာရွိတို႔ ဆိုၾကကုန္၏၊ ထိုေနာက္ကား သကၠရာဇ္ၿဖိဳမင္း မရွိ မေပၚေသးေပး။<br /><br /><b>သကၠာယဒိ႒ိ ၂၀။ ။ </b>ထင္ရွားရွိေနေသာ ခႏၶာ ၅-ပါးကို ငါç ငါ့ဥစၥာဟုစြဲယူေနျခင္းမ်ိဳး ၂၀-ဟူ၏၊ အက်ယ္ကိုမူ မူလပဏာၰသ ။ပါ။ ၃၇၃-၃၇၄။႒။ ဒု-အုပ္။ ၃၅၈-၃၅၉။ ခႏၶ၀ဂၢသံယုတ္ ။႒။ ၂၂၉-တို႔၌႐ႈပါေလ။ဤ၌ ျမန္မာလိုအလြယ္ဆံုးနည္းျဖင့္ ျပသြားမည္။ <br />႐ူပကၡႏၶာ၌ (၁) ရုပ္သည္ပင္လွ်င္ ငါ၊(၂)ငါ သည္ပင္လွ်င္ ရုပ္၊ (၃) ရုပ္၌ ငါရွိသည္၊ (၄) ငါ၌ ရုပ္ရွိသည္၊ <br />က်န္ခႏၶာတို႔၌လည္း ဤနည္းအတိုင္း ၄-ပါးစီယူပါ ၂၀ ျဖစ္၏။ <br />ပံု-ေ၀ဒနာသည္ပင္လွ်င္ ငါ၊ ငါသည္ပင္လွ်င္ေ၀ဒနာ၊ ေ၀ဒနာ၌ ငါ,ရွိသည္၊ ငါ၌ေ၀ဒနာရွိသည္ ဟူ၏၊ <br />သညာ, သခၤါရ, ၀ိညာဥ္တို႔၌လည္း ဤနည္းအတိုင္းပင္ ယူပါေလ။<br /><br /><b>သက္တန္႔အျပား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး၊ သိၾကား လႊတ္သည့္ေလး။ ။</b> ဣႏၵဓႏု ေခၚ မိုးေကာင္း<br />ကင္မွ ထြက္ေပၚ ေသာေလးကိုင္းသဏၭာန္ သက္တန္႔၏ အမည္၃-ပါး၊ ဣႏၵ-သိၾကား၊ ဓႏု-ေလး။ <br />(၁) စို႔- နံနက္ခင္း၌ ေနမင္း အေရွ႔အရပ္တြင္ ရွိေနစဥ္ အေနာက္အရပ္၌ ေပၚထြက္ ေပါက္ရွိေနေသာသက္တန္႔ကို စို႔ထြက္သည္ဟု ေခၚၾက၏၊ <br />(၂) ႀကိတ္- မြန္းတည့္သကဲ့သို႔ မိုးေကာင္းကင္အလယ္၌ တည္ေသာ သက္တန္႔ကိုႀကိတ္၊သို႔မဟုတ္ ၾကတ္ထြက္သည္ဟု ေခၚၾက၏၊ <br />(၃) သက္တန္႔çစက္တန္႔- ညခ်မ္းအခါ အေနာက္အရပ္မွာ ေနရွိေနခိုက္ အေရွ႕အရပ္၌ အေရာင္ေပၚသည္ကို သက္တန္႔ေပၚသည္၊ စက္တန္႔ထြက္သည္ဟု ေခၚၾကျပန္၏။<br /><br /><b>သက္ေတာ္ရွည္ရာေသာ ကုသိုလ္မ်ိဳး ၆-ပါး။ ။</b> အသက္ရွည္လိုသူတို႔ လိုက္နာၪပက်င့္ရန္ ဤေျခာက္ပါးေသာ ကုသိုလ္အထူးကို အားထုတ္၍ သီဟိုဠ္ကြၽန္း၌ ၀သဘမင္းကို ၁၂-ႏွစ္ အသက္ ေနစစ္ရွိသည္ဟု ေဗဒင္ပညာရွိနိမိတ္ဖတ္သူတို႔ ေဟာလ်က္ ၄၂-ႏွစ္ တိုင္္ေအာင္ ေနရဘူးေၾကာင္းမ်ားႏွင့္ မဟာ၀င္က်မ္းမွာ လာသည္။ <br />(၁) ပရိသ၀န ဒါန- ေရစစ္အလွဴ၊ <br />(၂) ဂိလာန ၀တၳဳ ဒါန- သူနာတို႕ အဖို႔ ေဆးစေသာ အာဟာရအလွဴ၊<br />(၃) အာ၀ါသ ဒါန- ေက်ာင္း, စရပ္အလွဴ၊<br />(၄) ဇိဏၰက ပဋိသခၤါရဏ- ေဟာင္းႏြမ္း ပ်က္စီးေသာ ေက်ာင္း, စရပ္, ေစတီ စသည္ကို ျပင္ဆင္ေသာ ေကာင္းမႈ၊ <br />(၅) နိစၥ ဂရုဓမၼ သီလ- ငါးပါးသီလ အၿမဲေဆာက္တည္ေသာ ေကာင္းမႈ၊ <br />(၆) ဥေပါသထ သီလ- ရံခါ ဥပုသ္ေစာင့္သံုးေသာေကာင္းမႈ။<br /><br /><b>သက္သံအျပား၊ ၁၈-ပါး၊ ထင္ရွား ကဗ်ာ၀င္။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ (ဘယ္သံ၁၈-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>သကဒါဂါမ္ ၁၂-ေယာက္။ ။ </b>သုတၱနိပါတ္ အ႒ကထာ။ ပ-အုပ္။ ၂၈၂။ <br />ကာမ, ရူပ, အရူပဘံု၌ ျဖစ္ေသာ သကဒါဂါမ္ ၃-ေယာက္ကို တည္၊ <br />ပဋိပဒါ ၄-ပါးႏွင့္ ေျမႇာက္ ၁၂-ေယာက္ ျဖစ္၏။<br /><br /><b>သကဒါဂါမ္ မ်ိဳး ၆-ပါး။ ။</b> ကာမဘံု၌ တႀကိမ္သာ ပဋိသေႏၶေနရသူ သို႔မဟုတ္ မိမိ မဂ္ ရရာဘံု၌ တႀကိမ္သာ ပဋိသေႏၶေနရသူ ၆-ေယာက္။ <br />(၁) ဣဓပတြာ ဣဓ ပရိနိဗၺာယီ- ဤလူ႕ျပည္၌ သကဒါဂါမ္ အျဖစ္သို႕ေရာက္၍ ဘ၀မျခားဘဲ ရဟႏၲာျဖစ္လ်က္ ပရိနိဗၺာန္ စံသူ၊ <br />(၂) ဣဓပတြာ တတၳပရိနိဗၺာယီ- လူ႔ျပည္၌သကဒါဂါမ္ျဖစ္, ဒုတိယဘ၀နတ္ျပည္၌ ပဋိသေႏၶေနç ထို၌ပင္ ပရိနိဗၺာန္စံ၊ <br />(၃) တတၱပတြာ တတၳ ပရိနိဗၺာယီ- ထိုနတ္ျပည္၌ သကဒါဂါမ္ျဖစ္၊ ထို၌ပင္ ရဟႏၲာျဖစ္ ပရိနိဗၺာန္စံ၊ <br />(၄) တတၳပတြာဣဓ ပရိနိဗၺာယီ- နတ္ျပည္၌ သကဒါဂါမ္ျဖစ္, လူ႕ျပည္၌ ဒုတိယဘ၀ပဋိသေႏၶေန ရဟႏၲာျဖစ္ ပရိနိဗၺာန္စံ၊ <br />(၅) ဣဓပတြာ တတၳ နိဗၺတၱိတြာဣဓ ပရိနိဗၺာယီ- လူ႔ျပည္၌ သကဒါဂါမ္ျဖစ္, ဒုတိယဘ၀ နတ္ျပည္၌သေႏၶေနၿပီးလွ်င္ တတိယဘ၀ လူ႔ျပည္၌ျဖစ္ ပရိနိဗၺာန္စံ၊ '၎င္းကားပဋိသေႏၶ ၂-ခါေန၏'၊<br />(၆) တတၳပတြာ ဣဓ နိဗၺတၱိတြာ တတၳ ပရိနိဗၺာယီ- နတ္ျပည္၌ သကဒါဂါမ္ျဖစ္, ဒုတိယဘ၀ လူ႕ျပည္မွာ ပဋိသေႏၶေန, တတိယဘ၀ထိုနတ္ျပည္၌ျဖစ္ ပရိနိဗၺာန္စံ၊ '၎င္းလည္း ၂-ခါ ပဋိသေႏၶေနပင္'။ <br /><br /><b>သကၤန္းအျပား၊ မ်ိဳး ၂-ပါး၊ အပ္ျငား ရဟန္းေတာ္။ ။</b> ရဟန္းေတာ္မ်ား၀တ္ရံုႏိုင္သည့္ သကၤန္းမ်ိဳး ၂-ပါး။<br />(၁) ဂဟပတိ စီ၀ရ- လူ နတ္ စေသာဒါယကာတို႔ ေပးလွဴေသာ သကၤန္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) ပံသုကူလ စီ၀ရ- ပံ့သကူေကာက္၍ ခ်ဳပ္လုပ္ေသာ သကၤန္မ်ိဳး။<br /><br /><b>သကၤန္း ၃-ထည္။ ။</b> တိစီ၀ရိက္ေခၚ သံုးထည္ေသာ သကၤန္း။ <br />(၁) သံဃာဋိ- ႏွစ္ထပ္ သကၤန္းႀကီး၊ ၎င္းကိုပင္ ဒုကုဋ္ သကၤန္းႀကီး ေခၚေသး၏၊<br />(၂) ပါရုပန- ကိုယ္၀တ္ ဧကစီ၊ <br />(၃) အႏၲရ ၀ါသက- ခါး၀တ္သင္းပိုင္၊ ၎င္း ဧကစီႏွင့္သင္းပိုင္ ၂-ထည္ကို ဒြိစံုဟုေခၚသည္။<br /><br /><b>သကၤန္း ၉-ထည္။ ။</b> ရဟန္းေတာ္တို႔၏ အသံုးအေဆာင္ အ၀တ္ အထည္၉-မ်ိဳး။ <br />(၁) အႏၲရ ၀ါသက- ခါး၀တ္ သင္းပိုင္၊ <br />(၂) ဥတၱရာ သဂၤ- ကိုယ္ရံု ဧကစီ၊<br />(၃) သံဃာဋိ- ဒုကုဋ္ ႏွစ္ထပ္သကၤန္း၊ <br />(၄) ပစၥတၳရဏ- အိပ္ရာခင္းအေပၚလႊမ္း၊ <br />(၅) မုခ ပုဉၦန ေစာဠ- မ်က္ႏွာသုတ္ပု၀ါ၊ <br />(၆) ပရိကၡရာ ေစာဠ- ေရစစ္ ပု၀ါ၊ လက္သုတ္ပု၀ါ ျခင္ေထာင္စေသာအတိုအထြာ ပရိကၡရာ အထည္မ်ိဳး၊ <br />(၇) နိသီဒန- နိသီဒိုင္ ခင္းႏွီး၊ <br />(၈)၀ႆိကသာဋိက- မိုဃ္းေရခံပုဆိုး၊ <br />(၉) က႑ဳပၸဋိစၦာဒိ- အမာလႊမ္း သကၤန္း။<br /><br /><b>သကၤန္းခ်ဳပ္ရာ၊ ခြင့္ျပဳမွာ၊ ၆-ျဖာခ်ည္မ်ိဳး အဘယ္နည္း?။ ။</b> ရဟန္းေတာ္မ်ား<br />သကၤန္းအျဖစ္ အပ္ေသာ ခ်ည္မ်ိဳး ၆-ပါးကိုသာ ဘုရားမိန္႕မွာခြင့္ျပဳခဲ့၏။ <br />(၁) ေခါမံ- ေခါမ မည္ေသာ ခံုေလွ်ာ္ခ်ည္ သကၤန္း၊<br />(၂) ကပၸါသိကံ-၀ါခ်ည္ သကၤန္း၊ <br />(၃) ေကာေသယ်ံ- ပိုးခ်ည္သကၤန္း၊<br />(၄) ကမၺလံ- သိုးေမြးခ်ည္ သကၠလပ္ သကၤန္း၊ <br />(၅) သာဏံ-ပိုက္ဆံေလ်ာ္ခ်ည္ (သွ်ံသား) ရွံသား သကၤန္း၊ <br />(၆)ဘဂႍ- အထက္ပါ ခ်ည္ငါးပါးျဖင့္ ၿပီးေသာသကၤန္း။<br /><br /><b>သကၤန္းလွဴရက်ိဳး ၈-ပါး။ ။</b> ၎င္း အက်ယ္ အပဒါန္။ပါ။ ပ-အုပ္။ ၃၅၈-၌ရႈပါ။ <br />(၁) ေရႊအဆင္းကဲ့သို႔လွပျခင္း၊ <br />(၂) အညစ္အေၾကး ကင္းစင္ျခင္း၊<br />(၃) ၿပိဳးၿပိဳးျပက္ျပက္ အေရာင္ အ၀ါထြက္ျခင္း၊ <br />(၄) တန္ခိုးအာႏုေဘာ္ႀကီးျခင္း၊ <br />(၅) ကိုယ္လက္အဂၤါ ေျပေခ်ာ လွပျခင္း၊ <br />(၆) အဆင္းအေရာင္ အလွပဆံုးျဖစ္ေသာ အ၀တ္အထည္တို႔ကိုသာ ဆင္ျမန္းရျခင္း၊ <br />(၇) အေကာင္းဆံုးပိုးဖဲ ကတၱီပါ အ၀တ္အထည္တို႔ကိုသာ ဆင္၀တ္ရျခင္း၊<br />(၈) တိုင္းႀကီး ျပည္ႀကီးတို႔မွ ျဖစ္ေသာ မြန္ျမတ္ႏုညံ့သည့္ အထည္အ၀တ္တို႔ကိုသာ ရႏိုင္၍ ဆင္ယင္သံုးေဆာင္ရျခင္း။<br /><br /><b>သကၤပၸမ်ိဳး ၃-ပါး။ ။ </b><br />ကာမ သကၤပၸ, ဗ်ာပါဒ သကၤပၸ, ၀ိဟႎသ သကၤပၸ, အဓိပၸါယ္ "၀ိတက္ ၃-ပါး"ႏွင့္တူ၏။<br /><br /><b>သႀကၤန္ တြင္းမွာ၊ ေရွာင္ၾကဥ္ရာ၊ ၁၀-ျဖာ တရားစု။ ။</b> ေရွးပညာရွင္တို႔သြန္သင္ဆံုးမခ်က္ အဆင့္စကား ဆယ္ပါး၊ ၎င္းတို႔ကိုေရွာင္ရွားျခင္းျဖင့္က်က္သေရခ်မ္းသာ မဂၤလာမ်ား တိုးပြားသည္။ <br />(၁) ရုဒ- ငိုေၾကြးျခင္း၊ပူေဆြးျခင္း၊<br />(၂) ေမထုန္န- ေမထုန္သံ၀ါသျပဳမႈ၊ <br />(၃) မံသ- အသားဟင္းလ်ာ စားေသာက္ျခင္း၊ <br />(၄) သူရာ- ေသရည္ေသာက္စားမူးရစ္ျခင္း၊<br />(၅) ေကာဓ - အမ်က္ေဒါသ ထြက္ျခင္း, သတ္ပုတ္ျခင္း၊ <br />(၆) ရုဓိရ- ေသြးေဖါက္, ေသြးထုတ္ျခင္း၊ <br />(၇) ေတလိက- ဆီလိမ္း, ေဆးလိမ္းျခင္း၊ <br />(၈) ရုကၡေစၦဒ- သစ္ပင္ျဖတ္ျခင္း ထင္းခုတ္ခြဲျခင္း၊ <br />(၉) ကိဏ- ၀ယ္ယူျခင္း၊ က်ီသြင္းျခင္း၊ <br />(၁၀) ၀ိကၠဏ- ေရာင္းျခင္း၊ ဆိုင္ထြက္ျခင္း။<br /><br /><b>သႀကၤန္မ်ိဳး ၁၂-ပါး။ ။ </b><br />ေရာက္ဆဲသကၠရာဇ္ကိုတည္၊ ၂-ခုႏုတ္၊ ၁၂-ခုႏွင့္စား။ <br />၁-ၾကြင္းမူ ေဇယ်သႀကၤန္၊ ၂-ၾကြင္းမူ ၀ိသာခါ သႀကၤန္၊ ၃-ၾကြင္းမူ ေဇ႒သႀကၤန္၊ <br />၄-ၾကြင္းမူ အာသဠႇီသႀကၤန္၊ ၅-ၾကြင္းမူ သရ၀ဏ္သႀကၤန္၊ ၆-ၾကြင္းမူ အျဒသႀကၤန္း၊ <br />၇-ၾကြင္းမူ အႆယုတၱ သႀကၤန္၊ ၈-ၾကြင္းမူ ၾကတၱိကာသႀကၤန္၊ ၉-ၾကြင္းမူ မိဂသီသႀကၤန္၊ <br />၁၀-ၾကြင္းမူ ဖုသွ်သၾကၤန္း၊ ၁၁-ၾကြင္းမူ မာဃသၾကၤန္း၊ ၁၂-ၾကြင္းမူ ဖဂၢဳဏသႀကၤန္ဟု <br />သႀကၤန္လက္ရိုးက်မ္းတို႔၌ လာရွိ၏၊ အျခား သႀကၤန္ႏွစ္ အမည္မ်ိဳးလည္း မ်ားစြာရွိေသး၏။<br /><br /><b>သခၤါရတရား ၃-ပါး။ ။ </b>ယမိုက္ ။ပါ။ ဒု-အုပ္၊ ၁။ ပဥၥပႀကိဳဏ္ ။႒။၃၁၃။ ေလာကနယ္ပယ္<br />အတြက္ ခ်ယ္လယ္ျပဳျပင္ စီရင္ေပးေနေသာတရား ၃-ပါး။ <br />(၁) ပုညာဘိသခၤါရ- မဟာကုသိုလ္, ရူပကုသိုလ္ေစတနာစု၊<br />လူ႔ဘံု, နတ္ဘံု, ရူပျဗဟၼာ့ဘံု အတြက္ ျပဳျပင္ေပးသည္၊ <br />(၂) အပုညာဘိသခၤါရ- အကုသိုလ္စိတ္ ၁၂-ခု၌ ယွဥ္ေသာ ေစတနာစု၊ <br />အပါယ္ ၄-ဘံုအတြက္ ျပဳျပင္ေပးသည္။ <br />(၃) အာနဥၨာဘိသခၤါရ- အ႐ူပကုသိုလ္ ၄-ခု၌ယွဥ္ေသာေစတနာစု၊ <br />အရူပျဗဟၼာ့ဘံုအတြက္ ျပဳျပင္စီစဥ္ေပးသည္။<br /><br /><b>သခၤါရ တရားႀကီး ၄-ပါး။ ။</b> ေရ, ေျမ, ေတာ, ေတာင္, သမုဒၵရာႏွင့္တကြ သတၱ၀ါ ဟူသမွ်တို႔ကို ဖန္ဆင္း စီမံ၍ ေပးေနေသာ အျပဳတရားႀကီးေလးပါး။ <br />(၁) ကံ- ေကာင္းျပဳ, မေကာင္းျပဳ ဟူသမွ်၊ <br />(၂) စိတ္္- အာရံုျပဳတတ္, သိတတ္ေသာ တရားစု၊ <br />(၃) ဥတု- ပူမႈ, ေအးမႈတရားစု၊<br />(၄) အာဟာရ- အာဟာရ ၄-ပါး တရားစု။<br /><br /><b>သခၤ်ာမ်ိဳးျပား၊ ၇-ပါး၊ ေရးသား စာဆိုေတာ္။ ။</b> ပါဠိစာဆို ျမန္မာစာဆိုတို႔ေအာက္ပါသခၤ်ာ ၇-ပါးျဖင့္ ထိုက္သလို ေရးစပ္သြားၾက၏။<br />(၁) မိႆကသခၤ်ာ- ေရာေပါင္းယူရေသာ သခၤ်ာမ်ိဳး။ <br />ပံု- စတုစ, ဒသစ, (စတုဒၵသ)ေလးခုတလီ, ဆယ္ခုတျခား, (ဆယ့္ေလးပါး)ကို စသည္သိ၊ <br />(၂) ဂုဏိတသခၤ်ာ- ေျမႇာက္၍ ယူရေသာ သခၤ်ာမ်ိဳး။ <br />ပံု- သတႆ, ဒြိကံ, (ဒြိသတံ)တရာယူမႈ, ႏွစ္ခုတမ်ိဳး, (ႏွစ္ရာဘိုးကို)စသည္သိ၊ <br />(၃) သမၺႏၶသခၤ်ာ- စပ္၍ယူရေသာ သခၤ်ာမ်ိဳး။ <br />ပံု- ဧက, ဒြီ, တိ, စတုပဥၥ, (တေသာင္း ႏွစ္ေထာင္သံုးရာ ေလးဆယ့္ငါး)စသည္သိ၊ <br />(၄) သေကၤတ သခၤ်ာ တစံုတခုနည္းမွတ္ျပဳ၍ယူေသာ သခၤ်ာမ်ိဳး။ <br />ပံု- ရာမ,ဆိုလွ်င္ ၃-ခုဟုသိ၊ စကၡဳဆိုလွ်င္ ၂-ခုဟုသိ၊ ေန, လဆိုလွ်င္ တခုစီဟု သိ၊ <br />သီတာ, ဗသွ်ဳ, ကာသိ, နဟုတ, လကၡံ, စသည္တို႔တည္း၊ <br />(၅) အေနက သခၤ်ာ- အမ်ားေဟာ သခၤ်ာမ်ိဳး။ <br />ပံု- သတေတေဇာ, သဟႆ ရံသိ, အရာ မကေသာ တန္ခိုး, အေထာင္ မကေသာေရာင္ျခည္ေတာ္ စသည္တို႔တည္း၊<br />(၆) ပဋိက သခၤ်ာ- အကၡရာအမွတ္ျဖင့္စပ္ဆိုေရတြက္ျခင္းမ်ိဳး။<br />ပံု-က ၁-ခု၊ စ ၆-ခု၊ ဏ ၅-ခု စသည္ သိေလ၊<br />(၇) အဓိကသခၤ်ာ- အပိုအမို ေရဆိုေသာ သခၤ်ာမ်ိဳး။ <br />ပံု- ငါးရာ့ငါးဆယ္၊ ဇာတ္ေတာ္၀ယ္တည့္။ ၅၄၇-ဇာတ္သာ ရွိသည္။<br /><br /><b>သခၤ်ာေရနည္း၊ နိသ်ည္း၊ ထံုးမွီး ၃-ပါးလာ။ ။</b> အေရအတြက္ကို ယူရာ၌နည္း ၃-ပါးႏွင့္ ညႇိႏႈိင္း၍ ယူရသည္။<br />(၁) ဦနသခၤ်ာ - ေလ်ာ့ေနေသာ္လည္းျဖည့္စြက္၍ ယူရသည္။ <br />ပံု - ငါးရာ့ငါးဆယ္ ဇာတ္ေတာ္ကဲ့သို႔၊ <br />(၂) အဓိကသခၤ်ာ - ဆိုသည္ထက္ ပို၍ယူရေသာ သခၤ်ာမ်ိဳး၊ <br />ေရာင္ျခည္တေထာင္ျမတ္ဘုန္းေခါင္ကဲ့သို႔၊ <br />(၃) သမာန သခၤ်ာ - အညီမွ်ဆိုတိုင္းသာ ယူရေသာသခၤ်ာမ်ိဳး။ ပံု-ကိုးခန္းပ်ိဳ႔တို႔လို။<br /><br /><b>သေခၤ် ၄-ရပ္ ေခၚဆိုအပ္၊ ပညတ္နာမည္ေဖၚ။ ။</b> ဤ၌ ေလးသေခၤ်ႏွင့္ကပၸါတသိန္း'သေခၤ်<br />ေလးရပ္ အသိန္းကပ္' စေသာေ၀ါဟာရစကားရပ္တို႔အရ သေခၤ်ေလးရပ္၏ အမည္မ်ား ဟူ၏။<br />(၁) ေသလ အသေခၤ် - ဒီပကၤရာ ျမတ္စြာဘုရားႏွင့္ ေကာ႑ည ဘုရားတို႔အၾကား၀ယ္ မေရမတြက္ႏိုင္ မ်ားစြာေသာသုညကပၸါတို႔၏ ျဖစ္ေထြ ဗုဒၶႏၲရ အခ်ိန္ကာလ။<br />(၂) ဘာသ အသေခၤ် - ေကာ႑ညဘုရားႏွင့္ မဂၤလဘုရားတို႔ အၾကား၀ယ္ရွည္လ်ားေသာ သုညကပၸါတို႔၏ ျဖစ္ေထြ။<br />(၃) ဇယ အသေခၤ် - ေသာဘိတဘုရားႏွင့္ အေနာမဒႆီဘုရား ႏွစ္ဆူတို႔အၾကား၀ယ္ မေရမတြက္ႏိုင္ မ်ားစြာေသာ သုညကပၸါတို႔၏ရွည္လ်ားေသာ အခ်ိန္ကာလ။<br />(၄) ရုစိ အသေခၤ် - နာရဒဘုရားႏွင့္ ပဒုမုတၱရ ဘုရားရွင္ ႏွစ္ဆူတို႔ အၾကား၀ယ္ ရွည္လ်ားစြာေသာ သုညကပၸါတို႔၏အခ်ိန္ကာလ။<br /><br /><b>သေခၤ်မ်ိဳးျပား၊ ၇-ပါး၊ သိထားၾကေစရာ။ ။</b> စိႏၲိတံ သတၱသေခၤ်ယံ-အရ၊ သေခၤ် ၇-ပါး။ ထိုအတြင္း၌ ဘုရားေပါင္း ၁၂၅၀၀၀-ကို ဖူးေတြ႔ခဲ့ရ၍စိတ္ျဖင့္ ဘုရားအျဖစ္ကို ဆုပန္ခဲ့သည္ ဟူ၏။ <br />(၁) နႏၵ အသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၂) သုနႏၵအသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၃) ပထ၀ီ အသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၄) မ႑ အသေခၤ်၊ <br />(၅) ဓရဏီအသေခ်ၤ၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၆) သာဂရ အသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၇) ပု႑ရိကအသေခၤ်။ <br /><br /><b>သေခၤ်အျပား၊ မ်ိဳး ၉-ပါး၊ ပိုင္းျခား တနည္းလာ။ ။ </b>န၀သေခၤ်ယ ၀ါစကံ-အရ သေခၤ်အမည္မ်ိဳး ၉-ပါး၊ ထိုအတြင္း၌ ဘုရားေပါင္း ၃၈၇၀၀၀ တို႔ထံ ဆည္းကပ္ခစားၿပီး ႏႈတ္ျဖင့္ဆုေတာင္းဘူးၿပီး ဟူ၏။ <br />(၁) သဗၺဘဒၵအသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၂) သဗၺဖုလႅ အသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၃) သဗၺရတန အသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၄) ဥသဘကၡႏၶ အသေခၤ်၊ <br />(၅) ခႏၶဳတၱမ အသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၆) မာဏိတအသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၇) ဘဒၵ အသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၈) ပဒုမ အသေခၤ်၊&nbsp;</span><br /><span id="fullpost">(၉) သဗၺဘလႅ အသေခၤ်။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3049188886768943578-3484770605540090081?l=thupya2010ya.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-5423192451015155752010-07-30T02:51:00.001-07:002010-07-30T02:52:37.654-07:00<b>၀ိကာရရုပ္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</b> အထူးထူး အျပားျပား ျခားနားေသာ အမူအရာရွိသည့္ရုပ္ ၅-ပါး၊ ၎င္းကို (ရုပ္၂၈-ပါး)၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b><a name='more'></a>၀ိကာလေဘာဇန ဆကၠ သီလ။ ။ </b>၎င္းသရုပ္(ေျခာက္ပါးသီလ)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>၀ိကာလေဘာဇန သိကၡာပုဒ္၏ အဂၤါ ၄-ပါး။ ။ </b>၎င္း ေလးပါးႏွင့္ညီက ထိုသိကၡာပုဒ္ ပ်က္၏။ <br />(၁) မြန္းတည့္ သည္မွ အာရုဏ္တက္ အတြင္း၀ိကာလခ်ိန္လည္း ျဖစ္ေစ၊ <br />(၂) ခဲဘြယ္မ်ိဳး ၁၂-ပါး၊ေဘာဇဥ္မ်ိဳး ၅-ပါးတို႔တြင္ တပါးပါေသာ ယာ၀ကာလိကလည္း ျဖစ္ေစ၊ <br />(၃) ထိုယာ၀ကာလိက ၀တၳဳတို႔ကို စားမ်ိဳသည္လည္းျဖစ္ေစ၊ <br />(၄) မရူးသူလည္းျဖစ္ေစ။<br /><span id="fullpost"><br /><b>၀ိဇၨာ ၃-ပါး။ ။ </b>ဣတိ၀ုတ္ ။ပါ။ ၂၆၁ ။႒။ ၂၉၆။သံယုတ္ ။႒။ ပ-အုပ္။ ၁၉၅- တို႔၌ ရူပါ။ ပု, ဒိ, အာ, ေခၚ ပုေဗၺနိ၀ါသ ဥာဏ္ေတာ္၊ ဒိဗၺစကၡဳဥာဏ္ေတာ္၊ အာသ၀ကၡယ ဥာဏ္ေတာ္၊ ၎င္း သံုးပါးကို ေခၚဆိုသည္။<br /><br /><b>၀ိဇၨာ ၈-ပါး။ ။</b> ဣတိ၀ုတ္ ။ပါ။ ၂၁၆ ။႒။ ၂၉၆။အထူးသျဖင့္ သိေၾကာင္းျဖစ္ေသာ အလင္းေရာင္ ဥာဏ္အျပား ၈-ပါး။ <br />(၁) ပုေဗၺ နိ၀ါသဥာဏ္- ေရွးေရွးေသာဘ၀ ခႏၶာအစဥ္ကို ျမင္ႏိုင္ေသာဥာဏ္၊ <br />(၂) ဒိဗၺ စကၡဳဥာဏ္- နီး, ေ၀း, ေသး, ႀကီးေသာ ရူပါရံုဟူသမွ် အကုန္ ျမင္စြမ္းႏိုင္ေသာ ဥာဏ္၊<br />(၃) အာသ၀ကၡယ ဥာဏ္- တေထာင့္ငါးရာ ကိေလသာကို ပယ္ခြါသတ္ျဖတ္တတ္ေသာ အရဟတၱမဂ္ ဥာဏ္၊ <br />(၄) ဣဒၶိ၀ိဓ ဥာဏ္- ထူးေထြအံ့ဆန္းေသာတန္ခိုးေတာ္ အရပ္ရပ္ကို ဖန္ဆင္းႏိုင္ေသာ ဥာဏ္၊ <br />(၅) ဒိဗၺေသာတဥာဏ္- ေ၀း, နီး, တိုး, က်ယ္ေသာ အသံဟူသမွ်ကို ၾကားစြမ္းႏိုင္ေသာဥာဏ္၊<br />(၆) ေစေတာ ပရိယ ဥာဏ္- စိတ္အစဥ္ကို လိုက္၍သိေသာ ဥာဏ္၊<br />(၇) မေနာ မယိဒၶိ ဥာဏ္-စိတ္ႀကံတိုင္း ကိုယ္ၿပီးေသာ တန္ခိုးေတာ္ရွိသည့္ ဥာဏ္၊ <br />(၈) ၀ိပႆနာ ဥာဏ္-၀ိပႆနာ ဥာဏ္စဥ္ အရပ္ရပ္။<br /><br /><b>၀ိဇၨာဓိုရ္မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။</b> ေက်းဇူးရွင္ လယ္တီဆရာေတာ္ ဘုရားႀကီးႏွင့္ေသကၡ်ေတာင္ ဦးတိေလာက အရွင္ျမတ္တို႔ စီရင္ေရးသားေသာ ၀ိဇၨာမဂၢဒီပနီက်မ္းမွ။ <br />(၁) ေ၀ဒ ၀ိဇၨာဓိုရ္- ဣသွ်ဳ, ယဇု, သာမ, အာတပၸန ေခၚေဗဒင္ေလးမ်ိဳး တတ္သူ၊ <br />(၂) မႏၲ ၀ိဇၨာဓိုရ္- လကၡဏာက်မ္း, နိမိတ္က်မ္း, ဂါထာ မႏၲရား, ေဆး၀ါး ဓာတ္က်မ္းစသည့္ စက္မႈ, လက္မႈ, ေလာကီပညာ အတတ္အမ်ိဳးမ်ိဳး တတ္သူ၊ <br />(၃) ဂႏၲာရီ ၀ိဇၨာဓိုရ္- ဓနသိဒၶိ, အာယုသိဒၶိ, စိႏၲာမယသိဒၶိ, ပထ၀ီသိဒၶိ, အာကာသသိဒၶိ, ဥဒကသိဒၶိမ်ိဳးကို ေပါက္၍ နတ္ သိၾကားတို႔ေလာက္ အစြမ္းရွိေသာ ေဆး၀ိဇၶာ, အင္း၀ိဇၨာ, ျပဒါး၀ိဇၨာ, သံ၀ိဇၨာ, ဟူသမွ်၊<br />(၄) ေလာကိယ ၀ိဇၨာဓိုရ္- ေလာကီအဘိညာဥ္ ငါးပါးကို ရေတာ္မူၾကေသာ စ်ာန္ပ်ံ ပုဂၢိဳလ္အေပါင္း၊ <br />(၅) အရိယ ၀ိဇၨာဓိုရ္- အနိစၥ ဒုကၡ အနတၱ ရုပ္, နာမ္ ဓမၼသခၤါရတို႔ကို အဟုတ္အမွန္ သိေတာ္မူၾကေသာ အရိယာ ပုဂၢိဳလ္ရွစ္ေယာက္။<br /><b><br />၀ိဇၨာဓိုရ္မ်ိဳး ၅-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> <br />(၁) ျပဒါး၀ိဇၨာ၊ <br />(၂) သံ၀ိဇၨာ၊ <br />(၃) ေဆး၀ိဇၨာ၊ <br />(၄) အင္း၀ိဇၨာ၊ <br />(၅) မႏၲန္၀ိဇၨာ၊ <br />ထို႔ေၾကာင့္ ဦးပုညအဂၢိရတ္ ေမတၱာစာ၌၊"ပါဠိအ႒ကထာ ဋီကာက်မ္းေပါင္း စာေဟာင္းစာတမ္း ထံုးတမ္းရာဇ၀င္တို႔ကို ဆင္ျခင္ေထာက္စာ၍ ၀ိဇၨာဓိုရ္ျဖစ္ဟန္မွာ၊ ျပဒါး, သံ, ေဆးစား, အင္း, မႏၲန္, အတတ္မ်ားေၾကာင့္ ေကာင္းကင္သြားေရႊေငြ အေထြေထြ တန္ခိုးမ်ိဳးတို႔ကို အစိုးရလတ္၍ လူ႔ရပ္နတ္ျပည္လွည့္လည္ သြားလာေသာ ၀ိဇၨာမိုရ္ငါးရပ္ရွိသည္ဟု ဆိုထားေသး၏။<br /><br /><b>၀ိဇၨာမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> ေလာကီ ေလာကုတၱရာတို႔ကို သိေၾကာင္း၊ သို႔မဟုတ္ သိတတ္ေသာ တရား၄-ပါး ဟူ၏။<br />(၁) ေလာကိယ ၀ိဇၨာ- ျဗဟၼဇာလသုတ္ မဟာသီလခန္းတြင္ လာေသာအဂၤ ၀ိဇၨာ, နိမိတၱက ၀ိဇၨာ, ဥပၸါတ ၀ိဇၨာ, သုပိန ၀ိဇၨာ, လကၡဏ ၀ိဇၨာ, စသည့္ မ်ားစြာေသာ ေလာကီအတတ္စု။<br />(၂) ျဗဟၼဏ ၀ိဇၨာ- တိဏၰံ ေဒ၀ါနံ ပါရဂူ, ဟူေသာ ပါဠိေတာ္အရ ေတ၀ိဇၨပုဏၰားတို႔၏ အတတ္ျဖစ္ေသာ ေဗဒင္သံုးပံု။<br />(၃) ဣသိ ၀ိဇၨာ- သာသနာပ အခါ၌ ရေသ့ ေယာဂီတို႔ လက္သံုးအေကာင္းဆံုးေခၚရသည့္ စ်ာန္တရားစုႏွင့္ ဒိဗၺစကၡဳ, ဒိဗၺေသာတ, ေစေတာပရိယ, ပုေဗၺနိ၀ါသ, ဣဒၶိ၀ိဓ, ေခၚ ေလာကီ အဘိညာဥ္ငါးရပ္ အတတ္စု။<br />(၄) ဗုဒၶ ၀ိဇၨာ- ဥာဏ္ပညာ၏ အရာဌာန သာသနလက္သံုး ျဖစ္ေသာ၀ိဇၨာရွစ္ပါး တရားစု။<br /><br /><b>၀ိဇၨာအတတ္ ၁၈-ရပ္။ ။</b> ၎င္း တဆယ့္ရွစ္ရပ္ေသာ အတတ္တို႔ကို ႏႈတ္ျဖင့္ရြတ္ဖတ္<br />သရဇၩာယ္ရေသာေၾကာင့္ အ႒ာရသ ၀ိဇၨာဟု ေလာကီက်မ္းတို႔၌၎င္း၊ ဗိသဏုပုရာဏ္၌၎င္း လာ၏။ <br />(၁) ကပၸ- မႏၲန္ မန္းမႈတ္နည္းအတတ္က်မ္း၊<br />(၂) ဗ်ာကရဏ- သံေန သံထား သဒၵါပုဒ္မ်ားကိုျပေသာ အတတ္က်မ္း၊ <br />(၃) ေဇာတိသတၳ- ၿဂိဳဟ္နကၡတ္တို႔၏ သရုပ္သဏၭန္ႏွင့္ ေကာင္းဆိုးကို ေဟာဆိုနည္း က်မ္းအတတ္၊ <br />(၄) သိကၡာ- သရ ဗ်ည္း ဌာန္ ကရိုဏ္း ပယတ္တို႔ကို ရြတ္ဆိုပံုႏွင့္ ျပေသာ က်မ္း။ <br />(၅) နိရုတၱိ- ၀ဏၰလာပံု ပစၥည္းသက္ပံု ၀ိၿဂိဳဟ္ျပဳပံုတို႔ကို ဆိုေသာ က်မ္းအတတ္၊ <br />(၆) ဆေႏၵာ ၀ိစိတိ- ဆန္းက်မ္း အတတ္၊ <br />(၇) သာမ ေဗဒင္၊ <br />(၈) ယဇု ေဗဒင္၊ <br />(၉) ဣရု ေဗဒင္၊ <br />(၁၀) အာထဗၺဏ ေဗဒင္တို႔ကိုေဟာဆိုသရဇၩာယ္ေသာ အတတ္၊ <br />(၁၁) မီမံသာ- ကံ၏ အေၾကာင္းအရာ ျဗဟၼာ၏ အေၾကာင္းအရာကို စီစစ္ေဟာဆို ဆံုးျဖတ္ေသာ က်မ္းအတတ္၊<br />(၁၂) ႏ်ာယ- တက္က်မ္းမ်ိဳးစံု အတတ္၊ <br />(၁၃) ဓမၼသတၳ-တရားဥပေဒဓမၼသတ္ က်မ္းအတတ္၊ <br />(၁၄) ပုရာဏ- ေရွးေဟာင္း အေၾကာင္းစကားတို႔ကို ဆိုေသာ က်မ္းအတတ္၊ <br />(၁၅) အာယုေဗဒ- ေဆးက်မ္းေဟာအတတ္၊ <br />(၁၆) ဓႏုေဗၺဒ- မႏၲန္မန္းမႈတ္၍ ျပဳအပ္ေသာ ေလးပစ္အတတ္၊ <br />(၁၇) ဂႏၶဗၺေဗဒ- သီဆိုက်ဴးရင့္ ကခုန္မႈ အတတ္၊ <br />(၁၈) အတၳသတၱ- အက်ိဳးစီးပြားမ်ားေစမည့္ ယဥ္ေက်းစြာ ေျပာဆိုပံု နည္းမ်ိဳးႏွင့္ စကားရည္လုပံု နည္းတို႔ကို ျပေသာ က်မ္းအတတ္။<br /><br /><b>၀ိညတ္မ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</b> သိေစတတ္ေသာ အမူအရာ ၂-ပါး။ <br />(၁) ကာယ၀ိညတ္- ကိုယ္အမူအရာျဖင့္ မ်က္စိမွိတ္ျခင္း, ေခါင္းညိတ္ျခင္း, လက္ျပျခင္း,စသည္မ်ိဳး၊ <br />(၂) ၀စီ ၀ိညတ္- ႏႈတ္ျဖင့္ ေျပာဆိုျခင္းမ်ိဳး။<br /><br /><b>၀ိညာဥ္ ၆-ပါး။ ။ </b>သိတတ္ေသာ တရားသေဘာစု ၆-ပါး။ <br />(၁) စကၡဳ၀ိညာဥ္- ျမင္သိစိတ္၊ <br />(၂) ေသာတ၀ိညာဥ္- ၾကားသိစိတ္၊ <br />(၃) ဃာန၀ိညာဥ္- နံသိစိတ္၊ <br />(၄) ဇိ၀ွါ ၀ိညာဥ္- လ်က္သိစိတ္၊ <br />(၅) ကာယ ၀ိညာဥ္- ထိသိစိတ္၊ <br />(၆) မေနာ ၀ိညာဥ္- ေတြးသိစိတ္။<br /><br /><b>၀ိညာဥ္ဏ႒ိတိ ၇-ပါး။ ။ </b>စူဠနိေဒၵသ။ပါ။၁၆၃ ။႒။ ၄၆။ သတၱဂၤုတၱရ။ပါ။၄၇၂။႒။၁၆၃။ သုတ္မဟာ၀ါ ။ပါ ၅၈ ။႒။ ၉၉-တို႔၌ အက်ယ္ရႈပါ။ ၀ိညာဥ္၏ တည္ျခင္း ၇-မ်ိဳး။ <br />(၁) နာနတၱ ကာယ နာနတၱ သညီ- ကိုယ္အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေသာ သညီအမ်ိဳးမ်ိဳးရွိေသာ လူႏွင့္ နတ္အခ်ိဳ႔, ၀ိနိပါတိက အသူရာအခ်ိဳ႔၊ <br />(၂) နာနတၱ ကာယ ဧကတၱသညီ- ကိုယ္အမ်ိဳးမ်ိဳး သညီကား တခုတည္းသာရွိေသာ ပဌမစ်ာန္ ၃-ဘံု ျဗဟၼာမ်ား၊<br />(၃) ဧကတၱကာယ နာနတၱသညီ- တူေသာ ကိုယ္ရွိ၍ သညီအားျဖင့္ ျပားကုန္ေသာပရိတၱာဘာ, အပၸမာဏာ, အာဘႆရာ ျဗဟၼာမ်ား၊<br />(၄) ဧကတၱ ကာယ ဧကတၱ သညီ- တူေသာကိုယ္ တူေသာ သညီ ရွိၾကကုန္ေသာ ပရိတၱာသုဘ, အပၸမာဏ သုဘာ, သုဘကိဏွာ, ျဗဟၼာမ်ား၊ <br />(၅) အာကာသာ နဥၥာယတနဘံု ျဗဟၼာမ်ား၊ <br />(၆) ၀ိညာဏဥၥာယတနဘံုျဗဟၼာမ်ား၊<br />(၇) အာကိဥၥညာယတနဘံု ျဗဟၼာမ်ား။<br /><br /><b>၀ိညာဏဓာတ္ ၆-ပါး။ ။</b> ၀ိညာဥ္ ၆-ပါးကိုပင္ ဓာတ္ေနရာ၌ '၀ိညာဏဓာတ္၆-ပါး'ဟု ေခၚေ၀ၚ၏၊ အနက္အဓိပၸါယ္ အတူတူပင္။<br /><br /><b>၀ိတက္ဆိုး ၃-ပါး။ ။</b> မူလပဏၰာသ ။ပါ။ ၁၆၁ ။႒။ ပ-အုပ္၊ ၃၈၃။မေကာင္း ႀကံစည္ျခင္း ၃-ပါး။<br />(၁) ကာမ ၀ိတက္- ကာမဂုဏ္ကို ႀကံစည္ျခင္း၊ <br />(၂) ဗ်ာပါဒ၀ိတတ္- သူတပါးအား ေသေၾကာင္း ပ်က္စီးေၾကာင္းကို ႀကံစည္ျခင္း၊ <br />(၃) ၀ိဟႎသ၀ိတက္- သူတပါးကို ညႇင္းဆဲႏွိပ္စက္ျခင္းငွါႀကံစည္ျခင္း။<br /><br /><b>၀ိတက္မ်ိဳး ၃-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> နိကၡမ၀ိတက္, အဗ်ာပါဒ၀ိတက္, အ၀ိဟႎသ၀ိတက္တို႔ကို ေခၚသည္၊ ၎င္း သရုပ္အဓိပၸါယ္မူက်ယ္ (သမၼာသကၤပၸမ်ိဳး၃-ပါး)၌ ဆိုအံ့။<br /><br /><b>၀ိထိ ၃-ပါး၊ ေနလမ်ား၊ လမ္းသြား ေဗဒင္လာ။ ။</b> ေနမင္း၏ သြားလမ္းကိုအတြင္း ၀ိထိ,<br />အလယ္၀ိထိ, အျပင္၀ိထိ ၃-ပိုင္းညႇိ၍ လမ္း ၃-ပါးျဖင့္ပိုင္းျခားျပျခင္းမ်ိဳး၊ ဇိနာလကၤာရဋီကာႏွင့္ သာရတၳသဂၤဟ အ႒ကထာ။<br />(၁) ဗာဟီရ ၀ိထိ- အျပင္လမ္း၊ တန္ေဆာင္မုန္းလဆန္း ၁၅-ရက္ေန႔ညဥ့္၂-ခ်က္တီးခ်ိန္ မွစ၍ ထြက္သြားရာ ျပာသိုလျပည့္ေန႔ညဥ္႔ ၂-ခ်က္တီးခ်ိန္၌ ဗာဟီရ၀ိထိ၏ လမ္းဆံုးအစြန္သို႔ ေရာက္ေလသည္၊ ထိုအခ်ိန္မွတဖန္ ျပန္လွည့္၀င္လာရာ တေပါင္းလဆန္း၁၅-ရက္ေန႔ ညဥ့္၂-ခ်က္တီးခ်ိန္၌ ဗာဟီရ၀ိထိခရီး၏ မူလအစသို႔ ျပန္ေရာက္ရကား အသြား အျပန္ ၄-လျဖင့္ ဗာဟီရ၀ိထိကုန္ဆံုး၏။<br />(၂) မေဇၩ၀ိထိ- အလယ္လမ္း၊ တေပါင္းလဆန္း ၁၅-ရက္ေန႔ ညဥ္႔ ၂-ခ်က္တိးခ်ိန္မွစ၍ မေဇၩ၀ိထိေခၚ အလယ္ပိုင္းလမ္းသို႔ ၀င္လာရာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ ညဥ့္ ၂-ခ်က္တီးခ်ိန္၌ အလယ္ပိုင္းလမ္းဆံုးသို႔ ေရာက္၏၊ ထိုမွ ဆက္ၿပီး အေႏၲာ၀ိထိထဲသို႔၀င္သြားရာ သြား, ျပန္ ၄-လမွ်ၾကာၿပီးေသာ္ ေတာ္သလင္းလဆန္း ၁၅-ရက္ေန႔ ညဥ္႔ ၂-ခ်က္တီးခ်ိန္မွစ၍ မေဇၩ၀ိထိထဲသို႔ တဖန္ျပန္အထြက္ လမ္းခရီးျဖင့္ သြားေလရာတန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔ ညဥ့္ ၂-ခ်က္တီးခ်ိန္၌ မေဇၩ၀ိထိ အလယ္ပိုင္းလမ္းဆံုးသို႔ ေရာက္ေလသည္။<br />(၃) အေႏၲာ၀ိထိ- အတြင္းလမ္း၊ကဆုန္လဆန္း ၁၅-ရက္ေန႔ ညဥ္႔၂-ခ်က္တီးေက်ာ္မွစ၍ အေႏၲာ၀ိထိေခၚ အတြင္းဘက္လမ္းသို႔ စ၀င္သြားရာ ၀ါဆိုလျပည့္ေန႔ ညဥ့္ ၂-ခ်က္တီးခ်ိန္၌ အတြင္းလမ္းဆံု အစြန္းသို႔ေရာက္၏၊ ထိုအခ်ိန္မွ တဖန္ ျပန္ထြက္လာရာ ေတာ္သလင္းလဆန္း ၁၅-ရက္ေန႔ ညဥ့္ ၂-ခ်က္တီးခ်ိန္၌ အေႏၲာ၀ီထိခရီး၏ အဆံုးသို႔ေရာက္ရကား အ၀င္အထြက္ ၄-လမွ်ျဖင့္ အေႏၲာ၀ိထိ ကုန္ဆံုး၏။<br /><br /><b>၀ိနည္း ၄-ပါး၊ လူအမ်ား၊ လိုက္စား ယဥ္ေက်းစြာ။ ။</b> ယဥ္ေက်းမႈအတြက္ ဆံုးမခ်က္အျပား ၄-ပါး။<br />(၁) ဂီဟိ ၀ိနယ-'အာဂါရ ၀ိနယ' လူတိုင္းလိုက္နာ က်င့္သံုးရေသာ ယဥ္ေက်းမႈတရားစု ဥပေဒ လူ႔၀ိနည္း၊ <br />(၂) သမဏ ၀ိနယ- 'အနာဂါရိယ ၀ိနယ'ရဟန္း သာမေဏတို႔ လိုက္နာက်င့္သံုးရေသာ ၀ိနည္းပညတ္ေတာ္မ်ား၊ <br />(၃) သံေ၀ရ ၀ိနယ-'အနာဂါရိယ ၀ိနယ' ရဟန္းရွင္လူတို႔ လိုက္နာက်င့္သံုုးရေသာ သံ၀ရ၀ိနည္း ၅-ပါး၊<br />(၄) ပဟာန ၀ိနယ- အကုသလဓမၼတို႔ကို ပယ္ေသာ ပဟာန၀ိနည္း၅-ပါး။<br /><br /><b>၀ိနည္း ၅-က်မ္း။ ။</b> ဗုဒၶဘာသာ ရဟန္းေတာ္မ်ား လိုက္နာက်င့္သံုး ေဆာက္တည္ရေသာ သာသနာ၀ိညာဥ္ အာယုေခၚ ဥပေဒက်မ္းႀကီး ၅-ရပ္၊ <br />(၁) ပါရာဇိကဏ္ က်မ္း၊ <br />(၂) ပါစိတ္က်မ္း၊ <br />(၃) မဟာ၀ါက်မ္း၊<br />(၄) စူဠ၀ါက်မ္း၊<br />(၅) ပရိ၀ါ က်မ္း။<br /><br /><b>၀ိနည္းကံ မ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> ၀ိနည္းပိဋကေတာ္လာ ရဟန္းေတာ္မ်ား လိုက္နာၪပမူရမည့္ ၀ိနယကမၼမ်ိဳး၄-ပါး၊ ၀ိနည္း ပညတ္ေတာ္၌လာသည့္ ပကာသနီယ, ပဋိသာရနီယ, ဥေကၡပနီယ, စသည့္ ကံဟူသမွ်သည္ ဤကံမ်ိဳး၄-ပါးထဲသို႔သာ ၀င္ၾကသည္။<br />၁။ အပေလာကနကံ- ညီညြတ္ေသာ သံဃာ၏ ခြင့္ျပဳခ်က္အရသံုးႀကိမ္ သံဃာအား ပန္ၾကား၍ ျပဳအပ္ေသာ ကိစၥဟူသမွ်ကို ေခၚဆိုသည္။<br />၂။ ဉတၱိကံ- ဉတ္တႀကိမ္ ရြတ္ဖတ္ၿပီး ျပဳလုပ္ေသာ ဥပုသ္, ပ၀ါရဏာ, စသည့္ ကိစၥမ်ား။<br />၃။ ဉတၱိ ဒုတိယကံ- ဉတ္တႀကိမ္၊ ကမၼ၀ါစာတႀကိမ္ဖတ္၍ ျပဳလုပ္ရသည့္ ကထိန္, သိမ္သမုတ္, စသည့္ကံမ်ိဳး။<br />၄။ ဉတၱိစတုတၳကံ- ဉတ္တႀကိမ္၊ ကမၼ၀ါစာ သံုးႀကိမ္ဖတ္၍ျပဳလုပ္ရေသာ ရဟန္းခံျခင္း, စသည့္ ကံမ်ိဳး။<br /><br /><b>၀ိနည္းမိုရ္မ်ား၊ က်င့္၀တ္ထား၊ တရား ၆၄။ ။</b> ၎င္း သရုပ္ကို(အႏု၀ဇၨကက်င့္၀တ္ <br />၆၄-ပါး)၌ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>၀ိပၸတၱိစက္၊ ၄-ပါးကြက္၊ ေရွာက္လ်က္ ေျပး၍သြား။ ။</b> 'သမၸတၱိစက္ ၄-ပါး' ၏<br />ဆန္႔က်င္ဘက္ကိုယူပါေလ၊ တနည္း'စက္ ၄-ပါး'၏ သရုပ္ႏွင့္ ဆန္႔က်င္ဘက္ကို ယူပါေလ။<br /><br /><b>၀ိပတၱိတရား ၄-ပါး။ ။</b> သေမၼာဟ၀ိေနာဒနီ အ႒ကထာ ၄၂၁။ ပ်က္စီးျခင္းသို႔ ေရာက္ျခင္း ၄-ပါး။ <br />(၁) ဂတိ ၀ိပုတၱိ- အပါယ္ေလးဘံု၌ျဖစ္ရျခင္း၊ <br />(၂) ဥပဓိ ၀ိပၸတၱိ- ယုတ္ညံ့ခြၽတ္ယြင္းေသာ အတၱေဘာကိုရျခင္း၊ <br />(၃) ကာလ ၀ိပၸတၱိ- မေကာင္းယုတ္မာေသာ မင္းတို႔၏ လက္ထက္အခါ၌ ကာလ ေဖါက္ျပန္ျခင္း၊ <br />(၄) ပေယာဂ ၀ိပၸတၱိ- မေကာင္းမႈတို႔ႏွင့္ အသက္ေမြးျခင္း။<br /><br /><b>၀ိပရိေယသန တရားႀကီး ၄-ပါး။ ။</b> ေဖာက္ျပန္၍ ရွာမွီးက်င့္သံုးေသာတရားႀကီး ေလးပါး၊ ခုဒၵက ၀ိဘင္းပါဠိေတာ္မွ။ <br />(၁) သုဘ- အသုဘတရားစုကို သုဘဟု ထင္ကာ ရွာမွီးတြယ္တာ က်င့္သံုးမႈ၊ <br />(၂) သုခ- ဒုကၡတရားစုကို သုခဟုထင္ကာ ရွာမွီးထပ္မက္က်င့္သံုးမႈ၊ <br />(၃) နိစၥ- အနိစၥတရားစုကို နိစၥဟုထင္ကာ ရွာမွီးႏွစ္သက္ မပစ္ရက္ႏိုင္မႈ၊ <br />(၄) အတၱ- အနတၱ တရားစုကို အတၱဟုစြဲကာ သဲသဲမဲမဲ ခိုင္ၿမဲစြာ ယူေနမႈ။<br /><br /><b>၀ိပၸလႅာသ တရား ၃-ပါး။ ။</b> သိ, မွတ္, ယူ, မွား ေဖါက္ျပန္မႈတရား ၃-ပါး။<br />(၁) စိတၱ ၀ိပၸလႅာသ- အသိမွားကို သိထားျခင္း, အသိေဖါက္ျပန္မႈ၊ <br />(၂) သညာ ၀ိပၸလႅာသ- အမွတ္မွားကို မွတ္ထားျခင္း, အမွတ္ေဖါက္ျပန္မႈ၊ <br />(၃) ဒိ႒ိ ၀ိပၸလႅာသ- အယူမွားကိုယူထားျခင္း, အယူေဖါက္ျပန္မႈ။<br /><br /><b>၀ိပၸလႅာသ တရား ၁၂-ပါး။ ။</b> ၀ိသုဒၶိမဂ္။ ဒု-အုပ္။ ၃၂၄။ ဤ၌ ၃-ပါး၄-လီေပါင္းေသာ္ ၁၂-ပါးျဖစ္၏။<br />(က) အနိစၥ ျဖစ္ေသာ ရုပ္နာမ္၌ၿမဲသည္ဟု (၁) အသိမွား၊ (၂)အမွတ္မွား၊ (၃) အယူမွား၊ <br />(ခ) ဒုကၡရုပ္နာမ္၌ ခ်မ္းသာဟု (၁)အသိမွား၊ (၂)အမွတ္မွား၊ (၃) အယူမွား၊<br />(ဂ) အနတၱ ရုပ္နာမ္၌၊ ငါေကာင္ဟု (၁) အသိမွား၊ (၂) အမွတ္မွား၊(၃)အယူမွား၊ <br />(ဃ) အသုဘ ျဖစ္ေသာ ရုပ္တရား၌၊ တင့္တယ္ဟု(၁) အသိမွား၊ (၂)အမွတ္မွား၊ (၃) အယူမွား။<br /><br /><b>၀ိပႆနာ၏အညစ္အေၾကးတရား ၁၀-ပါး။ ။ </b>၎င္းသရုပ္ကို (ဥပကၠိေလသတရား ၁၀-ပါး)<br />၌ရႈပါ။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ၎င္းကိုပင္ (၀ိပႆနာဥာဏ္၏အႏၲရာယ္ဆယ္ပါး)ဟူ၍လည္း ေခၚသည္ဟု မွတ္ရာ၏။<br /><br /><b>၀ိပႆနာဥာဏ္ ၁၀-ပါး။ ။</b> အထူးထူး အျပားျပား ရႈဆင္ျခင္ရေသာေယာဂီပုဂၢိဳလ္<br />တို႔၏ ဥာဏ္အျမင္ ဆယ္ပါး။<br />(၁) သမၼသနဥာဏ္- ရုပ္နာမ္တရားစုကို လကၡဏာ ၃-ပါးတင္၍ ဆင္ျခင္သံုးသပ္ေသာ ဥာဏ္၊ <br />(၂) ဥဒယဗၺယဥာဏ္- ရုပ္နာမ္တရားတို႔၏ ျဖစ္ပံု ပ်က္ပံုကို ရႈေသာ ဥာဏ္၊ <br />(၃) ဘဂၤဥာဏ္ ရုပ္နာမ္တရားစု၏ အပ်က္ကို ရႈေသာ ဥာဏ္၊<br />(၄) ဘယဥာဏ္- ရုပ္နာမ္တို႔၏ ေၾကာက္မက္ဖြယ္ေဘးကိုရႈေသာ ဥာဏ္၊ <br />(၅) အာဒီနာ၀ဥာဏ္- ရုပ္နာမ္တို႔၏ အျပစ္ကိုရႈေသာဥာဏ္၊ <br />(၆) နိဗၺိဒါ ဥာဏ္- ရုပ္နာမ္တို႔၌ ၿငီးေငြ႔ေသာ ဥာဏ္၊ <br />(၇) မုစၥိတုကမ်တာ ဥာဏ္- သခၤါရတို႔မွ လြတ္ေျမာက္လိုေသာဥာဏ္၊ <br />(၈) ပဋိသခၤါ ဥာဏ္- ထိုသခၤါရတို႔၌ အနိစၥ, ဒုကၡ, အနတၱ ဟု ထပ္မံ၍ရႈေသာ ဥာဏ္၊ <br />(၉) သခၤါရုေပကၡာ ဥာဏ္-သခၤါရတို႔၌ လ်စ္လ်ဴရႈႏိုင္ေသာ ဥာဏ္၊ <br />(၁၀) အႏုေလာမ ဥာဏ္- ျပဆိုၿပီးဥာဏ္စဥ္ရွစ္ပါးမွ မဂ္ဖိုလ္တရားတို႔ကိုေပါင္းကူးပမာ ေလ်ာ္စြာ ရႈေသာ ဥာဏ္။<br /><br /><b>၀ိႆနာဥာဏ္ ၁၆-ပါး၊ တနည္း။ ။ </b>၀ိပႆနာ အလုပ္စခန္း၌ ရသေလာက္သိမ္းက်ံဳး<br />ေရတြက္ထားေသာ ဥာဏ္စဥ္ဟူ၏။ <br />(၁) နာမရူပပရိေစၦဒဥာဏ္၊ <br />(၂) ပစၥယပရိဂၢဟဥာဏ္၊ <br />(၃) သမၼသနဥာဏ္၊ <br />(၄) ဥဒယ၀ယဥာဏ္၊ <br />(၅) ဘဂၤဥာဏ္၊ <br />(၆) ဘယဥာဏ္၊ <br />(၇) အာဒီန၀ဥာဏ္၊ <br />(၈) နိဗၺိဒါဥာဏ္၊ <br />(၉) မုစၥိတု ကမ်တာဥာဏ္၊ <br />(၁၀) ပဋိသခၤါဥာဏ္၊<br />(၁၁) သခၤါရုေပကၡာဥာဏ္၊ <br />(၁၂) အႏုေလာမဥာဏ္၊ <br />(၁၃) ေဂါတၱရဘူဥာဏ္၊ <br />(၁၄) မဂ္ဥာဏ္၊ <br />(၁၅) ဖိုလ္ဥာဏ္၊ <br />(၁၆) ပစၥေ၀ကၡဏာဥာဏ္။<br /><br /><b>၀ိပါတ္ေတာ္ ၁၂-ပါး။ ။</b> အပါဒါန္ ။ပါ။ ပ-အုပ္။၃၄၆။ ျမတ္စြာဘုရား၌ထင္ရွားေသာ ၀ိပါက္ေတာ္မ်ား။<br />(၁) ပဌမ ၀ိပါတ္ေတာ္။ <br />(ေမး) ဥရုေ၀ဠ၊ ေတာ၀ၿမိဳင္ခြင္၊ ေျခာက္ႏွစ္ပတ္လံုး က်င့္သံုးအရွင္၊ အားကုန္ခန္းလို႔။ ၫႈိးႏြမ္းၿငိဳျငင္၊ <br />ပင္ပန္းေရး၊ ၀ဋ္ေၾကြး ဘယ္ေၾကာင့္တင္။ <br />(ေျဖ) ကႆပဖ်ား၊ ထင္ရွားပြင့္ေသာ္၊ ေဇာတိပါလ၊ နာမအေက်ာ္၊ ပုဏၰားမာန္တက္၊ ႏႈတ္ျမြက္အာေဘာ္၊ ၀စီျပင္း ေရွးရင္း ၀ိပါတ္ေတာ္။<br />(၂) ဒုတိယ၀ိပါတ္ေတာ္။ <br />(ေမး) စိဥၥမာဏ၊ မိန္းမေစကြၽန္၊ ကိုယ္၀န္ရွိေသာ၊ ဆိုေျပာအလြန္၊ လက္သယ္ထားလို႔၊ ဘုရားကိုၫႊန္၊ စြပ္စြဲခဲ့အဘယ့္ ၀ိပါက္၀န္။ <br />(ေျဖ) ေသာက္စားလြန္က်ဴး၊ ယစ္မူးေပ်ာ္ရႊင္၊ ေသေသာက္သမား၊ ျဖစ္ျငားယခင္၊ ရဟႏၲာျမတ္၊ ဆြမ္းရပ္သည္ျမင္၊ အက်င့္ယုတ္ ဖြင့္ထုတ္ စြပ္စြဲအင္။<br />(၃) တတိယ ၀ိပါက္ေတာ္။ <br />(ေမး) တိတၳိ ေစခိုင္း၊ မိုက္ရိုင္း ဒုႆီ၊ ထင္ေရာင္ ထင္မွား၊ ၪပျငား သုႏၵရီ၊ လူရွင္အေပါင္း၊ ယံုေၾကာင္းေပြလီ၊ ရွင္ေတာ္ထြတ္၊ ဘယ္၀ဋ္ ေရွးကမွီ။ <br />(ေျဖ) မုနာဠိဟု၊ မည္ရွိေလာင္းေတာ္၊ ေမာက္ၾကြား ေမွာက္မွား၊ ေသာက္စားအေပ်ာ္၊ ရွင္ပေစၥက၊ဗုဒၥျမင္ေသာ္၊ ဒုႆီဘဲ၊ စြပ္စြဲ ၀ဋ္ေၾကြးေပၚ။<br />(၄) စတုတၳ ၀ိပါက္ေတာ္။ <br />(ေမး) သုႏၵရီမိုက္၊ သတ္လိုက္ ေသရာ၊ တိတၳိအသင္း၊ သတင္းလႊင့္ကာ၊ တပည့္မ်ားႏွင့္၊ဘုရားကိုသာ၊ <br />လူအမ်ား၊ ယံုမွား ဘယ္တြက္တာ။ <br />(ေျဖ) ေလာင္းေတာ္ရေသ့၊ ေပ်ာ္ေမြ႔စံရာ၊ ရေသ့တဦး၊ စ်ာန္ျမဴးကြန္႔လာ၊ျငဴစူစိတ္ေဇာ၊ မေနာဣသာ၊ က်င့္ယုတ္ႀကီး၊ ႏႈတ္သီး ခြၽန္သည့္တာ။<br />(၅) ပဥၥမ ၀ိပါက္ေတာ္။ <br />(ေမး) ေ၀ဘာေတာင္ေစာင္း၊ ေက်ာက္ေမာင္းဆင္ကာ၊ ေဒ၀ဒတ္ယုတ္၊ ခလုပ္အသာ၊ သူျဖဳတ္ခ်လို႔၊ ဗုဒၶေျခမွာ၊ ေက်ာက္လႊာၿငိ၊ ဒဏ္ထိ၊ ဘယ္၀ဋ္ပါ။ <br />(ေျဖ) သူၾကြယ္မ်ိဳးဇာတ္၊ ျဖစ္လတ္တံုေခ်၊ ညီကို လွည့္စား၊ေခၚသြားသေလ၊ ေက်ာက္ႏွင့္ဖိညႇပ္၊ ထုသတ္ႀကိတ္ေခ်၊ ေက်ာက္၀ိပါတ္၊ အဆက္ပါခဲ့ေပ။<br />(၆) ဆ႒မ ၀ိပါက္ေတာ္။ <br />(ေမး) ေက်ာက္လႊာထိပါး၊ ျမတ္ဖ်ားထြတ္တင္၊ တည္ေန၀ပ္ကိန္း၊ ေသြးစိမ္းအရွင္၊ ေျခမေတာ္ထဲ၊ ကိုက္ခဲနာက်င္၊ ၀ိပါက္ရင္း၊ အလင္း ျပေစခ်င္။ <br />(ေျဖ) သူငယ္ျဖစ္ခိုက္၊ လမ္း၌ေပ်ာ္ရႊင္၊ ရွင္ပေစၥက၊ ေ၀းမွအျမင္၊ခဲႏွင့္ပစ္လိုက္၊ ထိခိုက္ေျခတြင္၊ ေသြးယိုဆင္း၊ ေရွးရင္း ၀ိပါက္ပင္။<br />(၇) သတၱမ ၀ိပါက္ေတာ္။ <br />(ေမး) ဆြမ္းခံၾကြျမန္း၊ ထိပ္ပန္းဘုန္းၾကြယ္၊ မုန္က်ဆင္ႀကီး၊ ခရီးအလယ္၊ ေဒ၀ဒတ္မိုက္၊ လႊတ္လိုက္ျပန္တယ္၊ ရင္ဆိုင္ေတြ႔၊ ဆင္ေ၀ွ႔ ဘယ္၀ဋ္ႏြယ္။ <br />(ေျဖ)ဆင္ထိန္းဆင္ေက်ာင္း၊ အေလာင္းျဖစ္တံု၊ရွင္ပေစၥက၊လမ္းမအဆံု၊ ေဒါသထားလို႔၊ ျပစ္မွားသုန္မႈန္၊ ဆင္ႏွင့္တိုက္၊ ၀ဋ္လိုက္ ေစဘို႔ႀကံဳ။<br />(၈) အ႒မ ၀ိပါက္ေတာ္။ <br />(ေမး) ေက်ာက္လႊာခတ္လို႔၊ ေသြးဓာတ္ဆူပူ၊ေျခမေတာ္ဦး၊ ထြတ္ဖူးတဆူ၊ေသြးၫိုကိန္းလို႔၊က်ိန္း၀ပ္ေတာ္မူ၊ <br />ဇီ၀က၊ ခြဲရ ဘယ္၀ဋ္ဟူ။ <br />(ေျဖ) ပေဒသရာဇ္၊ မင္းျဖစ္စဥ္၀ယ္၊ မူးယစ္ေသာက္စား၊ ေဖာက္ျပားမဖြယ္၊ လူရွင္လတ္လတ္၊ထိုးသတ္ ျပန္တယ္၊ <br />ဓား၀ိပါက္၊ အဆက္ သူကႏြယ္။<br />(၉) န၀မ ၀ိပါက္ေတာ္။ <br />(ေမး) သံုးလူထြတ္ဖူး၊ ၿမိဳက္မွဴးေသွ်ာင္ေက၊ရံဖန္ခါလဲ၊ ေခါင္းခဲပေလ၊ ေ၀ဒနာ၀ဋ္၊ မလြတ္တံုေခ်၊ ဘယ္၀ိပါက္၊ အဆက္ ပါခဲ့ေပ။ <br />(ေျဖ) ေရွးခါကပ္ေဟာင္း၊ မေကာင္းကံေဆာ္၊ တံငါမ်ိဳးဇာတ္၊ ျဖစ္လတ္သေရာ္၊ငါးတို႔ဦးေခါင္း၊ ထုေထာင္းျမင္ေသာ္၊ ၀မ္းေျမာက္မိ၊ လိုက္ဘိ ၀ိပါက္ေတာ္။<br />(၁၀) ဒသမ ၀ိပါက္ေတာ္။ <br />(ေမး) ၀ါေတာ္ကပ္ေတာ့၊ မာရ္နတ္ႏႈိးေဆာ္၊ ေ၀ရဥၨာတိုင္း၊ သမိုင္းအေက်ာ္၊ မုေယာဆြမ္းမို႔၊ၾကမ္းၾကမ္း ေထာ္ေထာ္၊ ဘုဥ္းေပးရ၊ ေရွးက ဘယ္၀ဋ္ေနာ္။ <br />(ေျဖ) မထင္မရွား၊ မ်ိဳးသားျဖစ္တံု၊ ရဟန္းေတာ္မ်ား၊ ဆြမ္းစားခိုက္ႀကံဳ၊ ဆြမ္းၾကမ္းစားဟု၊ ျပစ္မွားဆိုပံု၊ ၀စီထြက္၊ ၀ိပါက္ ေတာ္တဲ့ ယံု။<br />(၁၁) ဧကာဒသမ ၀ိပါက္ေတာ္။ <br />(ေမး)အထြတ္ဆံုးဟု၊ သံုးလူ႔မ်က္မွန္၊ခါးေတာ္ကိုက္ခဲ၊ အသဲအသန္၊ ေ၀ဒနာမ်ား၊ ခံစားရံဖန္၊ <br />ဘယ္အေၾကာင္း၊ ကံေဟာင္းထုတ္လို႔ျပန္။ <br />(ေျဖ) လက္ေ၀ွ႔သတ္ေကာင္း၊ အေလာင္း ျဖစ္ေသာ္၊ ၿပိဳင္ပြဲဆိုင္ပြဲ၊ ႏိုင္ၿမဲ အေက်ာ္၊ ႏိုင္လွ်င္ ခါး႐ိုး ႐ိုက္ခ်ိဳးေျမေပၚ၊အသတ္ေကာင္း၊ ဇာတ္ေဟာင္း၀ိပါက္ေတာ္။<br />(၁၂) ဒြါဒသမ ၀ိပါက္ေတာ္။ <br />(ေမး)ဆဒၵန္ဆယ္စီး၊ အားႀကီးလ်င္ျမန္၊၀မ္းေတာ္သြန္ျငား၊ ေရႊအားမသန္၊ ေခြယိုင္ႏြဲ႔လို႔၊ျမန္းခဲ့နိဗၺာန္၊ ေျဖေစေၾကာင္း၊ ကံေဟာင္း သိဘို႔ရန္။ <br />(ေျဖ) ေရာဂါကုစား၊သမားÓဏ္က်ယ္၊ ရွင္သူေဌးသား၊ ေဆး၀ါးကုတယ္၊ ခçမေပးလို႔၊ဟိုေရွးဘုန္းၾကြယ္၊ ၀မ္းလားေဆး၊ တိုက္ေကြၽး ၀ဋ္ေဟာင္းလယ္။<br />သတိေပး ဥေယ်ာဇဥ္ ျမန္မာဂါထာ။ <br />(က) ၀ိပါက္ေရာက္ေရး၊ ေၾကာက္ေသြးတုန္ဘြယ္၊ ဘုရားေသာ္လဲ၊ ေရွာင္လႊဲမလြယ္၊ ေတြ႔ႀကံဳၿမဲမို႔၊ တ၀ဲ လယ္လယ္၊ မလြတ္ေသး၊ ၀ဋ္ေၾကြး ခက္လွတယ္။<br />(ခ) ၾကင္နာေထာက္ထား၊ သနားေျမႇာ္ေခၚ၊ ကုသိုလ္ပြားမႈ၊ အားၪပၾကေနာ္၊ ႏွိပ္စက္ညႇဥ္းပန္း၊ သရမ္းပ်က္ေခ်ာ္၊ ေရွာင္ၾကဥ္ေရး၊ ၀ဋ္ေၾကြး စင္ဘို႔ေျမႇာ္။<br /><br /><b>၀ိဘတ္ ၉-သြယ္၊ ျမန္မာ၀ယ္၊ နက္က်ယ္ ေ၀ဘန္ထား။ ။</b> ျမန္မာသဒၵါနည္းအရ အနက္သေဘာျဒဗ္ကို အက်ယ္ေ၀ဘန္၍ ျပေပးတတ္ေသာ ၀ိဘတ္မ်ိဳး ၉-ပါး ဟူ၏။<br />(၁) ကတၱား၀ိဘတ္- သည္, ကား, မွ, က, ၄-လံုး၊ ၎င္းတို႔သည္ ႀကိယာကိုၿပီးေစတက္ေသာ အနက္သေဘာကိုေ၀ဘန္၍ ျပတတ္၏။<br />(၂) ကံ၀ိဘတ္-ကို, သို႔, ၂-လံုး၊ ၎င္းတို႔သည္ ႀကိယာျဖင့္ ေရာက္အပ္ ႀကိယာကို ခံယူအပ္ေသာ အနက္သေဘာကို၀ဘန္၍ ျပတတ္၏။<br />(၃) ကရိုဏ္း၀ိဘတ္- ျဖင့္, ႏွင့္, ၂ လံုး၊၎င္းတို႔သည္ ႀကိယာကို အထူးသျဖင့္ၿပီးေစတတ္ေသာ အနက္သေဘာကို ေ၀ဘန္၍ ျပတတ္၏။<br />(၄) သမၸဒါန္၀ိဘတ္- အား, ဘို႔, ငွါ, ၃-လံုး၊၎င္းတို႔သည္ ပိုင္းျခားျခင္းသေဘာကို ေ၀ဘန္၍ ျပတတ္၏။<br />(၅) အပါဒါန္၀ိဘတ္-မွ, ေအာက္, ထက္, က, ၄-လံုး၊၎င္းတို႕သည္ ပိုင္းျခားျခင္း အနက္သေဘာကို ေ၀ဘန္၍ ျပတတ္၏။<br />(၆) သာမိ၀ိဘတ္- ၏, တလံုး၊ ၎င္းသည္စိုးပိုင္ယွဥ္စပ္ျခင္း အနက္သေဘာကို ေ၀ဘန္၍ ျပတတ္၏။<br />(၇) ၾသကာသ၀ိဘတ္- ၌, မွာ, တြင္, ၀ယ္, ၄-လံုး၊ ၎င္းတို႔သည္ တည္ရာဌာန ဟူေသာ အနက္သေဘာကို ေ၀ဘန္၍ျပတတ္၏။<br />(၈) အာလုပ္၀ိဘတ္- အို, ဗ်ိဳ႔, ဗ်, ေဟ, ေ၀, ဟ, ဟယ္, အခ်င္း, အမင္း, အေမာင္, ၎င္းတို႔သည္ ေခၚျခင္း ထူးျခင္း အနက္သေဘာကို ေ၀ဘန္၍ ျပတတ္၏။<br />(၉) ဟိတ္၀ိဘတ္- ေၾကာင့္, လို႔, မို႔, ၃-လံုး၊ ၎င္းတို႔သည္ အေၾကာင္းရင္းလက္သည္ဟူေသာ အနက္သေဘာကို ေဆာင္၍ျပတတ္သည္ ဟူ၏။<br /><br /><b>၀ိမုတၱိတရား ၅-ပါး။ ။</b> ဥပရိပဏၰာသ ။ပါ။ ၁၆၀ ။႒။ ၁၂၀။ ကိေလသာမွလြတ္ေျမာက္ျခင္းတရား ငါးပါး။<br />(၁) တဒဂၤ ၀ိမုတၱိ- ကာမကုသိုလ္စု၊ <br />(၂) ၀ိကၡမၻန ၀ိမုတၱိ- စ်ာန္ကုသိုလ္စု၊ <br />(၃) သမုေစၦဒ ၀ိမုတၱိ- မဂ္ကုသိုလ္စု၊<br />(၄) ပဋိပႆမၻန ၀ိမုတၱိ- ဖိုလ္တရားမ်ား၊ <br />(၅) နိႆရဏ ၀ိမုတၱိ- နိဗၺာန္တရားျမတ္။<br /><br /><b>၀ိေမာကၡတရား ၃-ပါး။ ။</b> သံေယာဇဥ္ စသည္တို႔မွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေသာ ပညာတရား ၃-ပါး။ <br />(၁) သုညတ ၀ိေမာကၡ- အတၱမွ ဆိတ္သံုးလ်က္ သံေယာဇဥ္ စသည္တို႔မွ လြတ္ႏိုင္ေသာ ပညာ၊ <br />(၂) အ နိမိတၱ ၀ိေမာကၡ- နိစၥဟူေသာ အေၾကာင္းစသည္မရွိဘဲ သံေယာဇဥ္ စသည္မွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေသာ ပညာ၊ <br />(၃) အပၸဏိဟိတ ၀ိေမာကၡ- တဏွာဟူသည့္ ကပ္ၿငိမွီတြယ္ရာ မရွိေသာ သံေယာဇဥ္ စသည္တို႔မွ လြတ္ေျမာက္ႏိုင္သည့္ ပညာ။<br /><br /><b>၀ိေမာကၡတရား ၈-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> နီ၀ရဏတရားတို႔မွ ထြက္ေျမာက္ေသာတရားရွစ္ပါး ဟူ၏၊ လိုရင္းအဓိပၸါယ္ခ်ဳပ္ကား စ်ာန္တရားတို႔ျဖင့္ အာရံုေျပာင္းမႈပင္ ျဖစ္၏၊အက်ယ္ကို အ႒ကနိပါတ္အဂၤုတၱိဳရ္ ဒုတိယ ပဏၰာသက ဒုတိယ၊ ဘူမိစာဂ၀ဂ္ ၀ိေမာကၡသုတ္၌ ၾကည့္ေလ။<br /><br /><b>၀ိေမာကၡ မုခ တရား ၃-ပါး။ ။</b> ကိေလသာမွ လြတ္ရာ နိဗၺာန္သို႔၀င္ရန္ မုခ္ဦးမုခ္၀ ျပာသာဒ္ႀကီး ၃-ေဆာင္ဟူ၏။ (၁) အနိစၥႏုပႆနာတရား၊<br />(၂) ဒုကၡာႏုပႆနာတရား၊ <br />(၃) အနတၱာႏုပႆနာတရား။<br /><br /><b>၀ိရတီအျပား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</b> မူလပဏၰာသ ။ပါ။ ၅၈ ။႒။ ပ-အုပ္ ၂၀၇။အကုသလ ဒုစရိတအမႈတို႔ကိုမၪပမက်င့္ ဖဲၾကဥ္ေရွာင္ရွားမႈ ၃-ပါး။ <br />(၁) သမာဒါန ၀ိရတီ-သိကၡာပုဒ္ကို ခံယူေဆာင္တည္၍ လြန္က်ဴးဘြယ္အခ်က္တို႔မွ ေရွာင္ၾကဥ္မႈ၊<br />(၂) သမၸတၱ ၀ိရတီ-သိကၡာပုဒ္ကို ခံယူေဆာက္တည္မထားဘဲ လြန္က်ဴးဘြယ္အာရံုေတြ႔မွ ေရွာင္ၾကဥ္မႈ၊ <br />(၃) သမုေစၦဒ၀ိရတီ-ဒုစရိုက္ ဒုရာဇီ၀မႈကို ဘာတခုမွ် မၪပလုပ္ေတာ့ဘဲ အၾကြင္းမဲ့ေရွာင္ၾကဥ္ေသာ ေလာကုတၱရာ၀ိရတီကို ေခၚသည္။ မွတ္ခ်က္။ ။ ၃-အမွတ္၀ိရတီကို"ေသတုဃာတ ၀ိရတီ"ဟူေသာ အမည္ျဖင့္လည္း သီလကၡန္ ကုဋဒႏၲသုတ္၌ လာေသး၏၊အနက္သေဘာအတူတူပင္။<br /><br /><b>၀ိရတီ ေစတသိက္ ၃-ပါး။ ။ </b>မေကာင္းေသာ ကာယç ၀စီç မေနာçတို႔မွေရွာင္ၾကဥ္ျခင္း တရားမ်ား ဟူ၏။<br />(၁) သမၼာ၀ါစာ- မိစၦာ၀ါစာေခၚ ၀စီဒုစရိုက္မွ ေရွာင္ရွားျခင္းလကၡဏာ၊ <br />(၂) သမၼာကမၼႏၲ- ကာယဒုစရိုက္ကို မက်ဴးလြန္ျခင္းလကၡဏာ၊ <br />(၃) သမၼာအာဇီ၀- မိစၦာဇီ၀ေခၚ ကာယဒုစရိုက္ ၃-ပါး၊ ၀စီဒုစရိုက္ ၄-ပါးတို႔မွ ေရွာင္ရွားျခင္းလကၡဏာ။<br /><br /><b>၀ိရာဂတရား မ်ိဳး ၃-ပါး။ ။</b> ကိေလသာတို႔မွ ကင္းျခင္းတရား ၃-ပါး ဟူ၏။<br />(၁) တဒဂၤ ၀ိရာဂ- ေခတၱခဏမွ် ရာဂကင္းျခင္း၊ <br />(၂) သမုေစၦဒ ၀ိရာဂ- ျပတ္စဲသည္တိုင္ ရာဂကင္းျခင္း၊ <br />(၃) နိႆရဏ ၀ိရာဂ- နိဗၺာန္သို႔ထြက္ေျမာက္သည္တိုင္ ရာဂကင္းျခင္း။<br /><br /><b>၀ိလာသတရား၊ မ်ိဳး ၄-ပါး၊ ထင္ရွား ျမတ္ဗုဒၶါ။ ။</b> ဘုရားရွင္၏ ၀ိလာသ အစိေႏၲယ် ေလးပါးကို ဆိုသည္၊ ဇိနာလကၤာရမွ။ <br />(၁) ရူပ ၀ိလာသ- ရူပကာယေတာ္၏၊<br />(၂) ဥာဏ ၀ိလာသ- ဥာဏ္ေတာ္၏၊<br />(၃) ၀ါစာ ၀ိလာသ- စကားေတာ္၏၊ <br />(၄) ဣဒၶိ၀ိလာသ- တန္ခိုးေတာ္၏။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ မႀကံစည္ႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ေလ်ာက္ပတ္ တင့္တယ္ျခင္းရွိသည္ကို ဆိုသည္၊ အက်ယ္ ၎င္း၌ ရႈေလ။<br /><br /><b>၀ိ၀ါဒျဖစ္ေၾကာင္းတရား ၆-ပါး။ ။</b> ၎င္း သရုပ္အက်ယ္ (ျငင္းခံုျခင္းအေၾကာင္း ၆-ပါး)ဟူေသာ စကားရပ္၌ ျပခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>၀ိ၀ါဒ၀တၳဳမ်ိဳး ၁၈-ပါး။ ။</b> ရဟန္းေတာ္မ်ား တရားေတြ႔ ရန္ျဖစ္မႈမ်ိဳး၊ ၎င္းသရုပ္ကို(အဓိကရုဏ္း ၄ပါး)ဟူေသာ သရုပ္၏ ' ၀ိ၀ါဒါ ဓိကရုဏ္း' ၌ရႈပါေလ။<br /><br /><b>၀ိေ၀ကတရား ၃-ပါး။ ။</b> မူလပဏၰာသ ။ပါ။ ၁၉၉ ။႒။ ဒု-အုပ္။ ၄၉-၌အက်ယ္ရႈပါ။ <br />(၁) ကာယ ၀ိေ၀က ကိုယ္၏ ဆိတ္ၿငိမ္ျခင္းဟု ဆိုအပ္ေသာ အေပါင္းအသင္း တပည့္သားေျမး ကာပဂုဏ္တရားတို႔မွ ကင္းကြာစြာ ေနျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) စိတၱ ၀ိေ၀က-စိတ္၏ ဆိတ္ၿငိမ္ျခင္းဟု ဆိုအပ္ေသာသမာပတ္ရွစ္ပါး ၀င္စားျခင္း၊ သမာဓိအလုပ္တရား ကမၼ႒ာန္းအားထုတ္ ေနျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) ဥပဓိ ၀ိေ၀က- သႏၲိသုခေအးျမ, ဆိတ္ၿငိမ္ရာ နိဗၺာန္တရားျမတ္ကို ဖိုလ္စိတ္ျဖင့္ ၀င္စားကာ အာရံုျပဳေနျခင္းမ်ိဳး။<br /><br /><b>၀ိေ၀ကတရား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး။ ေျဖၾကား တနည္းလာ။ ။</b> ပဋိသမၻိဒါမဂ္ ဒု-အုပ္၊ ပည၀ဂၢ ၃၀၆-၌ ရႈပါ။ ကိေလသာတို႔မွ ဆိတ္သုဥ္းျခင္း တရားမ်ိဳး ၃-ပါး။ <br />(၁) တဒဂၤ ၀ိေ၀က၊ <br />(၂) သမုေစၦဒ ၀ိေ၀က၊ <br />(၃) နိႆရဏ ၀ိေ၀က၊ အဓိပၸါယ္ (ပဟာန္ငါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>၀ိေ၀ကတရား မ်ိဳး ၅-ပါး၊ တနည္း။ ။</b> <br />(၁) တဒဂၤ၀ိေ၀က၊ <br />(၂) ၀ိကၡမၻန၀ိေ၀က၊ <br />(၃) သမုေစၦဒ ၀ိေ၀က၊ <br />(၄) ပဋိပႆဒၶိ ၀ိေ၀က၊ <br />(၅) နိႆရဏ၀ိေ၀က။ အဓိပၸါယ္ (ပဟာန္ ၅-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>၀ိသဇၨနီသံ၊ ကဗ်ာ့မွန္၊ ယူရန္ ၁၈-ပါး။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ (နိမ့္သံအျပား ၁၈-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>၀ိသုဒၶိ ၇-ပါး။ ။ </b>ပဋိသမၻိဒါမဂ္။ပါ။ ၂၇ ။႒။ ပ-အုပ္။ ၁၁၉။ စင္ၾကယ္ျမင့္ျမတ္မႈ ၇-ပါး။ <br />(၁) သီလ၀ိသုဒၶိ- သီလ၏ စင္ၾကယ္မႈ၊ <br />(၂) စိတၱ၀ိသုဒၶိ- စိတ္၏ စင္ၾကယ္ တည္ၾကည္မႈ၊ <br />(၃) ဒိ႒ိ ၀ိသုဒၶိ- အယူအျမင္၏ စင္ၾကယ္မႈ၊<br />(၄) ကခၤါ ၀ိတရဏ ၀ိသုဒၶိ- ယံုမွားျခင္းမွ စင္ၾကယ္မႈ၊ <br />(၅) မဂၢါမဂၢဥာဏဒႆန ၀ိသုဒၶိ- မဂ္ဟုတ္ မဟုတ္၌ ဥာဏ္အျမင္ စင္ၾကယ္မႈ၊<br />(၆) ပဋိပဒါ ဥာဏ ဒႆန ၀ိသုဒၶိ- မဂ္သို႔ ေရာက္ေၾကာင္း အက်င့္ေကာင္း၌ ဥာဏ္အျမင္ စင္ၾကယ္မႈ၊ <br />(၇) ဥာဏ ဒႆန ၀ိသုဒၶိ- သစၥာေလးခ်က္ ၁၆-နက္ကို ထက္ျမက္ စင္ၾကယ္စြာ သိေသာ ဥာဏ္။<br /><br /><b>၀ိဟာရတရား မ်ိဳး ၃-ပါး၊ တနည္း ၄-ပါး။ ။ </b>သုတ္ပါေထယ်။ပါ။၁၈၄။႒။ ၁၈၈။ <br />(၁) ဒိဗၺ ၀ိဟာရ- သမာပတ္ ၈-ပါးျဖင့္ ေနထိုင္ျခင္းမ်ိဳး၊<br />(၂) ျဗဟၼ ၀ိဟာရ- ျဗဟၼစိုရ္ တရား ၄-ပါးျဖင့္ ေနထိုင္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) အရိယာ၀ိဟာရ- ဖလသမာပတ္ျဖင့္ ေနထိုင္ျခင္းမ်ိဳး၊ <br />၎င္းသံုးမ်ိဳးတြင္ ဣရိယာပထ ၀ိဟာရ- ရြာသူတို႔၏ ေနထိုင္ျခင္းမ်ိဳး တပါးထည့္က ၄-ပါး ျဖစ္၏။<br /><br /><b>« ၀ီ »</b><br /><br /><b>၀ီရိယ၏ အဂၤါ ၄-ပါး။ ။</b> မဇၩိမပဏၰာသ ။ပါ။ ၁၆၄ ။႒။ ၁၃၅။ ၀ီရိယပါရမီကို တကယ္ တည္ၾကည္စြာ အားထုတ္သူတို႔သည္ ၎င္းအဂၤါေလးပါးရွိေသာ အားအစြမ္းႏွင့္ ျပည့္စံုရမည္ ဟူလို။ <br />(၁) အေရသာ ၾကြင္းျခင္းသို႔၊<br />(၂)အေၾကာသာ ၾကြင္းက်န္ျခင္းသို႔၊ <br />(၃) အရိုးသာ ၾကြင္းက်န္ျခင္းသို႔၊ <br />(၄) အသား အေသြး ေျခာက္ကပ္ျခင္းသို႔ ေရာက္သည္တိုင္ေအာင္လံု႔လရွိျခင္း။<br /><br /><b>၀ီရိယတရား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး၊ ခြဲျခား ေ၀ဘန္သိ။ ။</b> ၎င္း ၃-ပါးႏွင့္ ျပည့္စံုမွသာ<br />မည္သည့္ အလုပ္ကိစၥမဆို ၿပီးဆံုးေအာင္ျမင္ႏိုင္၏။ <br />(၁) အာရမၻ ၀ီရိယ- လုပ္ငန္းကိစၥ၌ ပဌမ စတင္ႀကိဳးစားမႈ၊ <br />(၂) နိကၠမ ၀ီရိယ- စတင္ၿပီးလုပ္ငန္းမႈမူၾကမ္း၌ မပ်င္းမရိ ဆက္လက္ႀကိဳးပမ္းမႈ၊ <br />(၃) ပရကၠမ ၀ီရိယ- လုပ္ငန္းစဥ္ မူေခ်ာ၌ တဆင့္ထက္ တဆင့္ ရင့္သန္စြဲၿမဲစိတ္ဇြဲေကာင္းမႈ။<br /><br /><b>« ၀ု »</b><br /><br /><b>၀ုစ္မ်ိဳး ၂-ပါး။ ။</b> စကားေျပာရာ၌ အနည္း အမ်ား ပိုင္းျခားမႈ ဥပေဒသ ၂-ပါး။ <br />(၁) ဧက၀ုစ္- တခုကိုသံုးရာ၌ 'သည္, ကို, ႏွင့္, ျဖင့္, ေၾကာင့္, အား, မွ, ၌,' စသည္ အဆံုးထား၍ သံုးရသည္၊ <br />ပံု- လူတေယာက္သည္သြား၏၊ သူ႔ကို ေျပာလိုက္၊ သူႏွင့္ လာသည္ စသည္တို႔ ျဖစ္ကုန္၏၊ <br />(၂) ဗဟု၀ုစ္- ၂-ခုကစ၍ အထက္ကို သံုးရာ၌ 'ၾက, ကုန္, တို႔'ဟူေသာ စကားလံုးမ်ားျဖင့္ အဆံုးထား၍ သံုးရသည္၊ <br />ပံု- လူႏွစ္ေယာက္တို႔သည္သြားၾက၏။ သူတို႔ကို စသည္တို႔ ျဖစ္ကုန္၏။<br /><br /><b>၀ုဒၶ ၂-ပါး၊ ရွိခိုးျငား၊ ၄-ပါး အက်ိဳးရ။ ။</b> ဤ၌ ၀ုၯု, ၀ုၯုိ, ၀ုဒၶ, အနက္တူပင္၊ အၿမဲ ရွိခိုး ရိုေသထိုက္သူမ်ိဳး ၂-ပါး ဟူ၏၊ အာယု, ၀ဏၰ, သုခ, ဗလ, အက်ိဳးေလးပါး ရသည္။ <br />(၁) ဂုဏ, ၀ုၯုိ- မိမိထက္ သီလဂုဏ္, သမာဓိဂုဏ္, ပညာဂုဏ္, စသည္တို႔ ႀကီးပြားရင့္မာသူ၊ <br />(၂) ၀ယ ၀ုၯုိ- မိမိထက္ သက္ရြယ္ႀကီးရင့္ေသာသူ။<br /><br /><b>« ေ၀ »</b><br /><br /><b>ေ၀ဒနာ ျဖစ္ေပၚလာျခင္း အေၾကာင္းရင္း ၈-ပါး။ ။</b> ေ၀ဒနာခံစားရျခင္းအေၾကာင္းရင္း<br />တရားတို႔ ျဖစ္ေပၚလာပံုမ်ိဳး ရွစ္ပါးဟူလို၊ မိလိႏၵပဥႇာ။ပါ။ ၁၃၇-၌အက်ယ္ရႈပါ။ <br />(၁) ၀ါတ သမု႒ာန- ေလဓာတ္ပ်က္ေသာေၾကာင့္ျဖစ္ျခင္း၊ <br />(၂) ပိတၱ သမု႒ာန- သည္းေျခ ပ်က္ေသာေၾကာင့္၊<br />(၃) ေသမွ သမု႒ာန- သလိပ္ေၾကာင့္၊ <br />(၄) သႏၷိပါတ- ေလ, သည္းေျခ, သလိပ္, သံုးပါး အစုအေ၀းပ်က္ျခင္းေၾကာင့္၊ <br />(၅) ဥတု ပရိနာမဇ- ဥတုေဖာက္ျပန္မႈေၾကာင့္၊<br />(၆) ၀ိသမ ပရိဟာရဇ- မသင့္ေသာအစာအာဟာရေၾကာင့္၊ <br />(၇) ၾသပကၠမိက- သူတပါးတို႔၏ လုပ္ႀကံမႈ လံု႔လေၾကာင့္၊<br />(၈) ကမၼ ၀ိပါကဇ- မိမိျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ မေကာင္းမႈကံေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚခံစားရေသာ အက်ိဳး၀ိပါတ္မ်ိဳး။<br />မွတ္ခ်က္။ ။ ေရာဂါ ေ၀ဒနာ ရရွိခံစားရတိုင္းလည္း ကံ-ကိုျခည္းမခ်ရာ၊မိမိ၏ အေယာနိေသာ မနသိကာရေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚမႈကမ်ားေလသည္။<br /><br /><b>ေ၀ဓိအျပား၊ မ်ိဳး ၄-ပါး၊ ေလးျမား ပစ္ခတ္သူ။ ။</b> ျမားပစ္အရာ မဟာ၀ိဇၨာ ဘြဲ႔ရေသာ ျမားပစ္ဆရာႀကီး ေလးပါး ဟူလို၊ သရဘဂၤဇာတ္ အ႒ကထာ၌ အက်ယ္ယူ။ <br />(၁) အံ့ဘြယ္ထူးျခား၊ သားၿမီးဖ်ားတြင္၊ ဆြဲထားေ၀းသီ၊လုမၺနီဟု၊ သညီအတီး၊ ခရမ္းသီးျဖင့္၊ မွတ္ၿပီးတံုလွ်င္၊ သားၿမီးပင္ကို၊ ဆြဲငင္ထစ္ထစ္၊ မွန္ေအာင္ပစ္သား၊ ေခၚလစ္နာမ၊ '၀ါလေ၀ဓိ'၊<br />(၂) မ်က္စိတမွိတ္၊ နတ္ႀကိတ္တလက္၊ လွ်ပ္တျပက္၌၊ ျမားခ်က္ခုနစ္၊ရွစ္ဆင့္ပစ္သား၊စင္စစ္ျမန္လွ၊'အကၡဏ ေ၀ဓိ'၊<br />(၃)ၾကားဘိေယာ္ယမ္း၊ သံကိုဖမ္း၍၊ ပစ္စြမ္းႏိုင္စြ၊ ခ်က္တိုင္းရသား၊ 'သဒၵ ေ၀ဓိ'၊ <br />(၄) ေရွးတိပစ္ျငား၊ အလွ်င္ျမားကို၊ ေနာက္မ်ားမုခ်၊ မွန္ေစစြသား၊ 'သရ ေ၀ဓိ'။ <br />မွတ္ခ်က္။ ။ ထိုမွတပါးလည္း အမ်ိဳးမ်ားစြာ ရွိေသး၏။<br /><br /><b>ေ၀ေနယ်ပုဂၢိဳလ္ ၂-မ်ိဳး။ ။</b> မူလပဏၰာသ ။ပါ။ ၂၉၂ ။႒။ ဒု- အုပ္။ ၁၇၇။<br />(၁) ဗုဒၶ ေ၀ေနယ်- ဘုရားႏွင့္ေတြ႔ရ နာယူရမွ မဂ္, ဖိုလ္, ရထိုက္သူ၊<br />(၂) သာ၀က ေ၀ေနယ်- ဘုရားတပည့္ သာ၀ကမ်ားထံမွ တရားဓမၼနာယူ မဂ္, ဖိုလ္,ရထိုက္သူ။<br /><br /><b>ေ၀သာရဇၨ ဥာဏ္ေတာ္ ၄-ပါး။ ။ </b>ေၾကာက္ရြံ႔ျခင္းကင္း ရဲရင့္ေအးခ်မ္းစြာေနရေသာ တရား ၄-ပါး ဟူ၏၊ စတုကဂုၤတၱရ ေ၀သာရဇၨသုတ္။ ၃၁၅။<br />(၁) ဗုဒၶတၱဥာဏ္ေတာ္- ဘုရား၌ ဤတရားမ်ိဳး မရရွိေသးဟု စြပ္စြဲ၍ေျပာဆိုစရာမရွိပကတိ ဧခ်မ္းစြာ ေနရျခင္း၊ <br />(၂) အာသ၀ကၡယဥာဏ္ေတာ္- ဤအာသ၀တရားမ်ား က်န္ေသးသည္ မကုန္ေသးဟု ေျပာဆိုစရာမရွိဟူ၍၎င္း၊ <br />(၃) အႏၲရာယ- ဥာဏ္ေတာ္- အျပစ္ရွိသည္ အႏၲရာယ္ၪပတတ္သည္ဟု ေဟာထားေသာ တရားမ်ားကို အျပစ္မရွိအႏၲရာယ္ မျပဳတတ္ဟူ၍၎င္း၊ <br />(၄) နိယ်ာနိကဥာဏ္ေတာ္- ၀ဋ္မွ လြတ္ေၾကာင္းတရားမ်ားကို သံသရာ၀ဋ္မွ မလြတ္ကင္းႏိုင္ဟုအေၾကာင္း အေျခခံႏွင့္ စြပ္စြဲၫႊန္ျပ ေစာဒကတက္မည့္ လူနတ္ျဗဟၼာ မရွိႏိုင္ဟု သိ၍၎င္း ဧခ်မ္းစြာေနေတာ္မူရျခင္းမ်ားဟူ၏။<br /><br /><b>ေ၀းကြာျခင္းႀကီးမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> ၎င္းသရုပ္ကို (အနႏၲကြာေ၀းျခင္းႀကီး ၄-ပါး)၌ျပခဲ့ၿပီ။<br /><b><br />« ေ၀ါ »</b><br /><br /><b>ေ၀ါေတာ္ ၃-ပါး။ ။</b> ဘုရင္မင္းတရားႏွင့္ မိဖုယား မင္းသား မင္းသၼီးတို႔စီးေသာ လူထမ္း ယာဥ္သံုးပါး။ <br />(၁) ေ၀ါျပာသာဒ္- ဘုရင္မင္းျမတ္တို႔စီးေတာ္မူသည့္ အေပၚ၌ ျပာသာဒ္ေဆာင္ေပါက္ထားေသာ ေ၀ါေတာ္တမ်ိဳး၊ <br />(၂) ေ၀ါပလာ- ဟင္းလင္း အမိုးအကာ မပါေသာ ေ၀ါတမ်ိဳး၊<br />(၃) ေ၀ါေပါင္းခ်ဳပ္- အမိုးအကာ ပါရွိေသာ ေ၀ါတမ်ိဳး။</span><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3049188886768943578-542319245101515575?l=thupya2010ya.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-77142738126104921092010-07-30T02:44:00.001-07:002010-07-30T02:49:19.845-07:00<b>၀ံသ အကၡရာမ်ိဳး ၆-ပါး</b>။ ။ ကဗ်ာ စာေပဆိုရာ၌ အမ်ိဳးအလိုက္ ဆိုင္ရာအကၡရာကို အစထား၍ စပ္ဆိုရေၾကာင္းႏွင့္ ဆန္းက်မ္း ေဗဒင္တို႔၌ၫႊန္းဆို၏။ <br />(၁) ဒလိဒၶ၀ံသ- ဆင္းရဲသားမ်ိဳး အကၡရာငါးလံုး'က ခ ဂ ဃ င'၊ <br />(၂) အမစၥ၀ံသ- မွဴးမတ္မ်ိဳး အကၡရာငါးလံုး 'စ ဆ ဇ စ် ည'၊ <br />(၃) ဂဟပတိ၀ံသ- သူၾကြယ္မ်ိဳး အကၡရာ ငါးလံုး 'ဋ ဌ ဍ ဎ ဏ ' ၊ <br />(၄) ေသ႒ိ၀ံသ- ေသေဌးမ်ိဳး အကၡရာငါးလံုး 'တ ထ ဒ ဓ န' <br />(၅) ရတနတၱယ၀ံသ- ရတနာသံုးပါး အကၡရာမ်ိဳးငါးလံုး 'ပ ဖ ဗ ဘ မ'၊ <br />(၆) ျဗဟၼဏ၀ံသ- ျဗဟၼဏမ်ိဳး အကၡရာရွစ္လံုး 'ယ ရ လ ၀ သ ဟ ဠ အ'။<br /><br /><a name='more'></a><br /><br /><b>၀ံသ အကၡရာ၊ ၁၂-ျဖာ။ ဆိုင္ရာ မ်ိဳးရိုးသိ</b>။ ။ က၀ိပါသ႑ေခၚ ဆန္းက်မ္းလာ တနည္း။ <br />(၁) ခတၳိယ၀ံသ- က ၀ဂ္ ၅-လံုး၊ <br />(၂) ျဗဟၼဏ ၀ံသ- စ ၀ဂ္ ၅-လံုး၊ <br />(၃) ၀ႆ ၀ံသ- ဋ ၀ဂ္ ၅-လံုး၊ <br />(၄) ေဒ၀ ၀ံသ-တ ၀ဂ္ ၅-လံုး၊ <br />(၅) ျဗဟၼ ၀ံသ- ပ ၀ဂ္ ၅-လံုး၊ <br />(၆) သုဒၶ ၀ံသ- ယ အကၡရာ၊ <br />(၇) အပါယ ၀ံသ- ရ အကၡရာ၊ <br />(၈) ေသာတာပန္ ၀ံသ- လ အကၡရာ၊ <br />(၉) သကဒါဂါမ္ ၀ံသ-သ အကၡရာ၊ <br />(၁၀) အနာဂါမ္ ၀ံသ- ဟ အကၡရာ၊ <br />(၁၁) အရဟႏၲ ၀ံသ-ဠ အကၡရာ၊ <br />(၁၂) ဗုဒၶ, ပေစၥကဗုဒၶ ၀ံသ- အ အကၡရာ။<br /><br /><br /><b>၀င္ေလ,ထြက္ေလ မရွိသူ ၈-ေယာက္</b>။ ။ ၎င္းသရုပ္ (အသက္မရွဴသူ ၈-ေယာက္)၌ ရႈပါ။<br /><br /><b>၀င္ ၉-၀င္ဟု၊ ေခၚဆိုၪပ၊ က်မ္းစု အဘယ္နည္း?။ ။ </b><br />(၁) ဗုဒၶ၀င္- ဘုရားအစဥ္အဆက္ကို ျပေသာက်မ္း၊ <br />(၂) မဟာ၀င္- ဘုရားရွင္တို႔၏ ေဆြေတာ္မ်ိဳးေတာ္ အစဥ္အဆက္ကို ျပေသာက်မ္း၊ <br />(၃) ရာဇ၀င္- မင္းအစဥ္အဆက္ ကို ျပေသာက်မ္း၊ <br />(၄) အနာဂတ ၀င္- ေနာင္ပြင့္လတံ့ေသာ ဘုရားအစဥ္အဆက္ကို ျပေသာက်မ္း၊ <br />(၅) ဓာဌာဓာတု၀င္- ဘုရား, ပေစၥကဗုဒၶါ, ရဟႏၲာတို႔၏ စြယ္ေတာ္ ဓါတ္ေတာ္ အစဥ္အဆက္ကို ျပေသာက်မ္း၊ <br />(၆) ဒီပ၀င္- သီဟိုဠ္ကြၽန္း သမိုင္းအစဥ္အဆက္ကို ျပေသာက်မ္း၊ <br />(၇) ထူပ၀င္- ေစတီပုထိုး တို႔၏ အစဥ္ အဆက္ကို ျပေသာက်မ္း၊ <br />(၈) ေဗာဓိ၀င္- ဘုရားရွင္တို႔ ပြင့္ေတာ္မူရာေဗာဓိပင္ အစဥ္အဆက္ကိုျပေသာက်မ္း၊ <br />(၉) သာသနာ၀င္- သာသနာေတာ္ အစဥ္အဆက္ကိုျပေသာက်မ္း။<br /><br /><b>၀င္းမ်ိဳး ၄-ပါး၊ မင္းတရား၊ ပိုင္းျခားမည္သို႔ ခန္႔သနည္း?။ </b>။ ၿမိဳ႔တံခါး, နန္းတံခါး ေလးမ်က္ႏွာတို႔၌ ေစာင့္ၾကပ္ေသာ အစုႀကီး ၄-ပါး၊ ဘုရင္မင္းျမတ္ ထြက္ေတာ္မူေသာအခါလည္း ၀င္း ၄-ပါးရံသည္၊ ျမင္းမိုရ္ေတာင္ထိပ္ နတ္မင္းႀကီး ၄-ပါးကိုစံထားျပဳလုပ္သည္ ဟူသတတ္။<br />(၁) အေရွ႔၀င္း- အေရွ႔အရပ္ အေရွ႔တံခါးေစာင့္မ်ား၊ <br />၎င္းတို႔ လည္ကုပ္၌ ဓတရ႒နတ္မင္းႀကီး ဂႏၶဗၺနတ္ကို စီးဟန္ ေဆးနီျဖင့္ ထိုးႏွံထားသည္၊ <br />ျမင္းမိုရ္ေရာင္ကိုစြဲ၍ ျဖဴေသာ အလံကို ကိုင္ေဆာင္ လႊင့္ထူရ၏၊ <br />(၂) အေနာက္၀င္း- အေနာက္အရပ္ အေနာက္တံခါးေစာင့္မ်ား၊ <br />၀ိရူပကၡနတ္မင္းႀကီး နဂါးစီးဟန္၊ ေဆးထိုးႏွံ၊ ခ်ိပ္ေရာင္ အလံကိုင္၊ <br />(၃) ေတာင္၀င္း- လက်္ာဘက္အေစာင့္ သားမ်ား၊<br />၀ိရူဠႇကနတ္မင္းႀကီး ကုမၻဏ္စီးဟန္၊ ေဆးထိုးႏွံ႔၊ အလံအစိမ္းေရာင္၊ <br />(၄) ေျမာက္၀င္း- လက္၀ဲဘက္ အေစာင့္မ်ား၊ <br />ကုေ၀ရ နတ္မင္းေခၚ ေ၀ႆ၀ဏ္နတ္မင္းႀကီး ဘီလူးစီးဟန္၊ ေဆးထိုးႏွံ႔၊ အလံေတာ္အ၀ါအေရာင္ ကိုင္ေဆာင္ လႊင့္ထူ၏။<br /><br /><b>၀စီက ၄-ပါး၊ ၀စီဒုစရိုက္ ၄-ပါး</b>။ ။ ၎င္း၏သရုပ္ကို (ဒုစရိုက္ဆယ္ပါး)မွာ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><b>၀စီ ပဏာမမ်ိဳး ၂-ပါး</b>။ ။ မိမိဘာသာႏွင့္ ဆိုင္ရာကို ႏႈတ္ႁမြက္ရွိခိုးရာ၌ ၂-ပါးအျပားရွိသည္။ <br />(၁) ေက၀လ ၀စီပဏာမ- ရတနာသံုးပါး၏ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို မျပမဆိုဘဲ 'ဗုဒၶံ ၀ႏၵာမိ, ဓမၼံ ၀ႏၵာမိ, သံဃံ ၀ႏၵာမိ'ဟု ရွိခိုးျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) ေထာမနာ ၀စီပဏာမ မိမိတို႔ဆိုင္ရာ ဘုရားသခင္၏ ဂုဏ္ေတာ္ေက်းဇူးေတာ္တို႔ကို ေဖၚဆို ရွိခိုးျခင္းမ်ိဳး၊ 'အရဟတာဒိ န၀ဂုေဏဟိ' စသည္ျဖင့္ ခ်ီးက်ဴး၍ ရွိခိုးျခင္း။<br /><br /><b>၀ဋ္ ၃-ပါးဟု၊ ေခၚဆိုျပဳ၊ လည္မႈ သံသရာ</b>။ ။ ၀ိသုဒၶိမဂ္၊ ဒု-အုပ္။ ၂၁၆။ သေမၼာဟ<br />၀ိေနာဒနိ။ ၁၈၄။ ဒုကၡထည္း၌ ခ်ာခ်ာလည္ျခင္း ၃-ပါး။<br />(၁) ကိေလသ ၀ဋ္- အ၀ိဇၨာ, တဏွာ, ဥပါဒါန္, ၎င္း ၃-ပါးကို ေခၚသည္၊<br />(၂) ကမၼ ၀ဋ္- သခၤါရႏွင့္ကမၼဘ၀ဟု ဆိုအပ္ေသာ ဘ၀ကို ျဖစ္ေစတတ္သည့္ ကုသိုလ္ကံ, အကုသိုလ္ကံကို ေခၚသည္၊<br />(၃) ၀ိပါက ၀ဋ္- ဥပပတၱိဘ၀ႏွင့္ ၀ိညာဥ္, နာမ္, ရုပ္ စသည္တို႔ကို ေခၚသည္။<br /><br /><b>၀ဋ္ေတာ္ ၁၂-ပါး၊ ျမတ္ဘုရား၊ ခံစား ေၾကြးေဟာင္းကို</b>။ ။ ၎င္း သရုပ္အဓိပၸါယ္ကို (၀ိပါက္ေတာ္ ၁၂-ပါး)မွာ ၾကည့္ပါ။<br /><br /><b>၀ဏၰကသိုဏ္း၊ ရႈသူတိုင္း၊ ၄-ပိုင္း ျခားနားထိ</b>။ ။ ထင္ရွားေသာအေရာင္အဆင္း မ်ားစြာတို႔ တြင္ နီလ, ပီတ, ေလာဟိတ, ၾသဒါတ,ေခၚ သန္႔ရွင္းေသာ အဆင္း ေလးပါးကို ပိုင္းျခား၍ ႀကိဳက္ရာတပါးကို ရႈရာသည္ဟူ၏၊ အက်ယ္(ကသိုဏ္း ၁၀-ပါး)၌ ျပန္ၾကည့္ပါ။<br /><br /><b>၀တ္ ၃-ပါးေခၚ၊ တရားေတာ္၊ က်င့္ေနာ္ လူအမ်ား</b>။ ။ ရဟန္း ရွင္လူကပၸါသူ ကပၸါသားတို႔ လိုက္နာျပဳက်င့္ရမည့္ က်င့္၀တ္ သံုးပါး။ <br />(၁) ေလာက၀တ္- လူလူခ်င္း ေပါင္းသင္းဆက္ဆံေရးကို အစထား၍ကပၸါသားအားလံုးတို႔ႏွင့္ မိတ္ေဆြရင္းခ်ာ ျဖစ္ႏိုင္ေရး က်င့္မႈ ေလာကြတ္၊<br />(၂) ဓမၼ၀တ္- ပစၥဳပၸန္ç တမလြန္ ႏွစ္တန္ေသာ ဘ၀၌ ကိုယ္ေရးကိုယ္တာ ျမင့္ျမတ္ေရးအတြက္ က်င့္ႀကံအားထုတ္မႈ၊ <br />(၃) ရာဇ ၀တ္- မိမိတို႔ဆိုင္ရာဘုရင္မင္းျမတ္ သမၼတအစိုးရတို႔ကို ရိုေသေလးျမတ္မႈ၊ ဥပေဒအရပ္ရပ္ကိုေစာင့္ သိလိုက္နာမႈ။<br /><br /><b>၀တၱကံေခၚ၊ လယ္ယာေတာ္၊ ၃-ေဘာ္ ျခားနားဘိ။</b> ။ ၀တၳဳ=ေျမ၊ ဂါမ=အေပါင္း၊ ၀တၳဳဂါမမွ ၀တၳဳဂါမ္-၀တၱကံ ျဖစ္လာသည္၊ ရတနာသံုးပါးႏွင့္စပ္၍ လွဴေသာ ေျမယာကို ေခၚဆို၏။ <br />(၁) ဘုရားေျမ၊ <br />(၂) တရားေတာ္ႏွင့္စပ္၍ လွဴထားေသာေျမ၊ <br />(၃) သံဃာေတာ္ ေျမ။ <br /><br /><b>၀တၳဳရုပ္ ၆-ပါး</b>။ ။ စိတ္ ေစတသိက္တို႔၏ မွီရာတည္ရာ ၆-ပါး။ <br />(၁) စကၡဳ၀တၳဳ ျမင္တတ္ေသာ မ်က္စိ အၾကည္ဓာတ္ရုပ္၊ <br />(၂) ေသာတ ၀တၳဳ-ၾကားတတ္ေသာ နား အၾကည္ဓာတ္ရုပ္၊ <br />(၃) ဃာန၀တၳဳ- နံတတ္ေသာ ႏွာေခါင္း အၾကည္ဓာတ္႐ုပ္၊ <br />(၄) ဇိ၀ွါ၀တၳဳ- အရသာကို ခြဲျခားေပးတတ္ေသာ လွ်ာ အၾကည္ဓာတ္ရုပ္၊ <br />(၅) ကာယ၀တၳဳ-ေတြ႕ထိမႈကို သိတတ္ေသာ ကာယ၀ိညာဥ္၏တည္ရာ ကာယအၾကည္ဓာတ္ရုပ္၊ <br />(၆) ဟဒယ ၀တၳဳ-မေနာ ၀ိညာဥ္၏ တည္ရာ ႏွလံုးေသြးအၾကည္ဓာတ္။<br /><br /><b>၀န္ႀကီး ၄-ပါး၊ ဘုရင္မ်ား၊ ခန္႔ထား အဘယ္နည္း?</b>။ ။ ျမန္မာဘုရင္မင္းျမတ္တို႔ လက္ထက္ လႊတ္ရံုး၄-ရပ္၌ ဆံုးျဖတ္စီရင္ရေသာ"အဂၢ မဟာေသနာပတိ" ဘြဲ႔ခံ ျပန္တမ္းေတာ္ႀကီး၀င္ ၀န္႔ရွင္ေတာ္မင္းႀကီး ေလးပါးကိုပင္၀န္ႀကီးေလးပါး ေခၚတြင္ၾကသည္။<br /><br /><b>၀န္ခ်ိန္ ၃-ျဖာ၊ သတ္မွတ္ခါ၊ လိုက္နာ လူထုသံုး</b>။ ။ ၀တၳဳပစၥည္းအခ်င္းခ်င္း နားလည္မႈအတြက္ သတ္မွတ္ပိုင္း ျခားသည့္ ပမာဏအျပား ၃-ပါး။ <br />(၁) တိုင္း၀န္-လက္သစ္, ထြာ, ေတာင္တာ, ယူဇနာ, မီတာ, ေပ, ကိုက္, ဖာလံု, မိုင္, စသည္ျဖင့္ အတိုင္းအရွည္ျပဳေပးရေသာ ၀တၳဳပစၥည္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) ခ်ိန္၀န္- ေရြး, ပဲ, မူး, က်ပ္, ပိုလ္, ပိႆာ, ေပါင္, တန္, စသည္ျဖင့္ ႏႈိင္းခ်ိန္၍ေပးရေသာ ၀တၳဳပစၥည္းမ်ိဳး၊ <br />(၃) ျခင့္၀န္- ကြမ္းစား, စလယ္, ျပည္, စိတ္, တင္း, တို႔, ကက္, က်ပ္, က်ီ, ၾက, စသည္ျဖင့္ႏႈိင္းယွဥ္ ျခင့္တြယ္ေပးရေသာ အရာ၀တၳဳမ်ိဳး။<br /><br /><b>၀န္စုရ မင္းမ်ိဳး ၅၀</b>။ ။ ေမာ္ပီ ဆရာသိန္းႀကီး မွတ္တမ္းမွ၊ <br />ဆင္၀န္။ ေအာက္မား၀န္။ ဆင္ျဖဴ၀န္။ စီးေတာ္ျမင္း၀န္။ စို႔ ၄၀-ဒိုင္း၀န္။ <br />ေကာင္းဟန္၀န္။ ေရႊျပည္၀န္။ ေနာက္ေတာ္ပါျမင္း၀န္။ ကသည္းျမင္း၀န္။ အကၠပတ္ျမင္း၀န္။(၁၀)။ <br />နန္းဦးမဂၤလာ ျမင္း၀န္။ ေတာင္ ေရႊျပည္ရန္ေအာင္ ျမင္း၀န္။ ေျမာက္ ေရႊျပည္တန္ခြန္ဘက္ ျမင္း၀န္။ <br />က်ံဳး၀န္။ အုဌ္၀န္။ နန္းကံေကြၽး၀န္။ ယြန္းစု၀န္။ သူရဲ၀န္။ အေျမာက္၀န္။ က်ီ၀န္(နတ္ထိန္းနတ္အုပ္ေဆးသမား) (၂၀)။ <br />အေ၀းက်ီ၀န္။ (ဘ႑ာတိုက္)ေငြခြန္၀န္။ ပုဏၰား၀န္။ ကုလား၀န္။ ကသည္း၀န္။ ဆတၱာ၀န္။ အရြက္၀န္(ကု႒ႏူနာ ဆိုင္ရာ)။ <br />အေမြ၀န္ (သုသာန္ဆိုင္ရာ အေမြတိုက္)။ ေဖါင္၀န္ (ေလွသမၺန္ဆိုင္ရာ)။ မဟာဒါန္၀န္(အလွဴဒါနဆိုင္ရာ)။ (၃၀)။ <br />၀တ္ေျမ၀န္ (ဘုရားေစတီႏွင့္ ဆိုင္ရာ)။ တံဆိပ္ေတာ္၀န္ (ဘြဲ႔ပံုတံဆိပ္ဆိုင္ရာ)။ အိမ္ေရွ႔၀န္။ ဖလ္ခ်က္၀န္။ <br />သံခ်က္၀န္။ ပန္းတဥ္း၀န္။ ပန္းဘဲ၀န္။ ဒနက္ ပလာဆင္၀န္။ ေရႊတိုက္၀န္။ အခ်ဳပ္၀န္။(၄၀)။ <br />ေျမနန္း၀န္။ ခင္မမင္း၀န္။ ေရၾကည္၀န္။ စားေတာ္၀န္။ စက္၀န္။ တရုတ္၀န္။ ယိုးဒယား၀န္။ တိရစၦာန္၀န္။ သဘင္၀န္။ ပန္းထိမ္၀န္။ (၅၀) အျခား၀န္မ်ားစြာ ရွိေသးသည္။<br /><br /><b>၀န္တိုျခင္းမ်ိဳး ၅-ပါး။</b> ။ ၎င္းသရုပ္ အဓိပၸါယ္ အက်ယ္ (မစၦရိယတရား၅-ပါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>၀ႏၵနာအျပား၊ မ်ိဳး ၃-ပါး၊ ေျဖၾကား ပညာသွ်င္။</b> ။ ရွိခိုးျခင္း အမ်ိဳးအစား၃-ပါး။ <br />(၁)ကာယ ၀ႏၵနာ- ကိုယ္အဂၤါတို႔ျဖင့္ ရွိခိုးျခင္း၊ <br />(၂) ၀စီ ၀ႏၵနာ- ဂုဏ္ေက်းဇူးတို႔ကို ႏႈတ္ႁမြက္၍ ရွိခိုးျခင္း၊ <br />(၃) စိတၱ ၀ႏၵနာ- ဂုဏ္ေက်းဇူးတို႔ကို အစဥ္ေအာက္ေမ့၍ စိတ္ျဖင့္ ရွိခိုျခင္း။<br /><br /><b>၀သီေဘာ္ ငါး၊ ေခၚဆိုျငား၊ ပိုင္းျခား ဆင္ျခင္ဥာဏ္</b>။ ။ ၀ိသုဒၶိမဂ္၊ပ-အုပ္။၁၄၉။ ၎င္း။ ဒု-အုပ္။ ၃၄၆။ ေလ့က်င့္ျခင္းသို႔ ေရာက္ၿပီးေသာ တရားငါးပါး။<br />(၁) အာ၀ဇၨန ၀သီေဘာ္- စ်ာန္မွထေသာအခါ ဘ၀င္ကိုအႀကိမ္မ်ားစြာမက်ေစဘဲ စ်ာန္ အဂၤါတို႔ကို လ်င္ျမန္စြာ ဆင္ျခင္ႏိုင္ေသာ "အာ၀ဇၨန္း"ကိုေခၚသည္။<br />(၂) သမာပဇၨန ၀သီေဘာ္- စ်ာန္ကို အလိုရွိေသာခဏ၌ ျဖဳတ္ခ်ည္း၀င္စားႏိုင္ျခင္းမ်ိဳးကို ဆိုသည္။<br />(၃) ၀ု႒ာန ၀သီေဘာ္- မိမိပိုင္းျဖတ္ မွန္းဆထားေသာ အခ်ိန္၌ စ်ာန္ေဇာမွ ျဖဳတ္ခ်ည္းထႏိုင္ျခင္းကို ဆိုသည္။<br />(၄) အဓိ႒ာန္န ၀သီေဘာ္- မိမိအဓိ႒ာန္ထားသမွ်ေသာ ကာလပတ္လံုးစ်ာန္ေဇာကို ျဖစ္ေစႏိုင္ျခင္းကို ေခၚဆိုသည္။<br />(၅) ပစၥေ၀ကၡဏာ ၀သီေဘာ္- စ်ာန္အဂၤါကို ဆင္ျခင္ၿပီးလွ်င္ တဖန္စ်ာန္ကို အလ်င္အျမန္ ၀င္စားရန္အတြက္ စ်ာန္အဂၤါတို႔ကို ဆင္ျခင္ေသာအခါ ၇-ႀကိမ္မက်ေစမူ၍ ၄-ၾကိမ္ ၅-ႀကိမ္မွ်သာ က်ေစေသာ"ပစၥေ၀ကၡဏာေဇာ"ကို ေခၚဆိုသည္။<br /><br /><b>« ၀ါ »</b><br /><br /><b>၀ါက်တၳ ေဒါသမ်ိဳး ၆-ပါး</b>။ ။ အလကၤာက်မ္းလာ ၀ါက်အနက္ အျပစ္ ၆ပါး။<br />(၁) အပကၠမ ေဒါသ- ေရွ႔ေနာက္စကားစဥ္ ေဖါက္ျပန္ေသာ အျပစ္၊ပံု-'ဘာ၀နာ သီလ ဒါန' စသည္။<br />(၂) ဂမၼ ေဒါသ- မယဥ္ေက်းေသာ စကားလံုးတို႔ျဖင့္ ေရးသံုးမႈ၊ ပံု-'က်ယ္ေသာဖင္၊ ရႊင္ျမဴးဖူးထေသာ ႏို႔' စသည္။<br />(၃) သံသယတၳ ေဒါသ- ယံုမွားဘြယ္ရွိေသာ အနက္ထြက္သည့္ အသံုးအႏႈန္းမ်ိဳး၊ ပံု-'ေပးလွဴဒါန ထိုဗုဒၶကို' " သမၼာသမၺဳဒၶကို? ပေစၥကဗုဒၶ?" ။<br />(၄) ဘဂၢရီတိ ေဒါသ-၀ိဘတ္အနက္ က်ိဳးပ်က္ေသာ အႏႈန္းအဖြဲ႔မ်ိဳး၊ ပံု-'ထိုထက္နည္းနည္း၊<br />လွဴၿပီးဒါန'၊ "နည္းလွ်င္'ေအာက္'ႏွင့္သံုးရမည္၊ မ်ားမွ'ထက္' ႏွင့္ သံုးရမည္"။<br />(၅) ၾသစိၾတ ဟီန ေဒါသ- ေရွ႔ေနာက္မညီ ယုတၱိမတန္္ေသာ အသံုးအႏႈန္း၊ ပံု-" ျခေသၤ့ ဆင္ က်ား၊ မေၾကာက္ျငားဘဲ၊ ၾကြက္သားနီတာ၊ေၾကာက္ရြံ႔ရွာသည္" ။<br />(၆) ဒု႒ာ လကၤတိ ေဒါသ-အလကၤာမ်ားကို ဖ်က္ဆီးေသာ အျပစ္ေဒါသ အသံုးအႏႈန္း ဟူသမွ်။<br /><br /><b>၀ါက်ေဒါသမ်ိဳး ၉-ပါး</b>။ ။ စာေပ၀ါက် စီကံုးရာ၌ ေရွာင္ရွားရမည့္အျပစ္၉-ပါး၊ အလကၤာ ဥပေဒရပ္မ်ား။ <br />(၁) ဧကတၳ ေဒါသ- အက်ိဳးမရွိဘဲလ်က္ အနက္သဒၵါ ၂-ပါးကို ထို၀ါက်ထဲ၌ အဖန္တလဲလဲ ထပ္၍ျပဆိုျခင္းမ်ိဳး၊ <br />(၂) အဂၢရီတိ ေဒါသ- စကားအစဥ္ က်ိဳးပ်က္လ်က္ ရႈပ္ေထြးျမဳပ္ကယ္သြားေသာ အသံုးအႏႈန္းမ်ား၊ <br />(၃) ဂမၼ ေဒါသ- ရိုင္းျပေသာစကားလံုး အသံုးအႏႈန္းတို႔ျဖင့္ စီကံုးမႈ၊ <br />(၄) အေပတတၳ ေဒါသ- ပိ႑တၳ ေခၚ အနက္ေပါင္း အဓိပၸါယ္ေကာက္၍ မရႏိုင္ေသာ စီကံုးမႈမ်ိဳး၊ <br />(၅) ဗ်ာကိဏၰ ေဒါသ- စပ္သင့္ နီးသင့္ေသာ ပုဒ္မ်ားကို နီးနီးမထားေက်ာ္လႊားခုန္ေပါက္ ကေမာက္မက ရႈပ္ေထြးစြာ ျပထားမႈမ်ား၊ <br />(၆) ယတိဟီနေဒါသ- ျဖတ္ရမည့္ေနရာ၌ အျဖတ္မျပ ျဖတ္မရေအာင္ ေရးသားထားမႈမ်ား၊ <br />(၇) အတိ၀ုတၱေဒါသ- အေျပာၾကီးလြန္း ၾကြားလြန္းေသာ စီကံုးေရးသားမႈ၊ <br />(၈) သဗႏၶ ဖရုသ ေဒါသ- က်ယ္ေလာင္ေသာ အသံျဖင့္ရြတ္ဖတ္ရသည့္ ဓနိတ အကၡရာေတြ မ်ားမ်ားထည့္သြင္း စီကံုးမႈ၊ <br />(၉) ကမစၥဳတ ေဒါသ- ေလာကသံုး ထံုးတမ္းစဥ္လာမွ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ ေသာအသံုးအႏႈန္းမ်ား။<br /><br /><b>၀ါဆိုျခင္းမ်ား၊ မ်ိဳး ၂-ပါး၊ ဘုရားခြင့္ျပဳခ်က္</b>။ ။ ရဟန္းေတာ္မ်ား ၃-လအတြင္း အရပ္တပါးသို႔ မေရႊ႔ေျပာင္းရဘဲ ေနထိုင္ကပ္ဆိုရမည့္ အခ်ိန္ကာလမ်ိဳး ၂-စား။ <br />(၁) ပုရိမာ ၀ါ- ၀ါဆိုလျပည့္ေက်ာ္ တရက္ေန႔မွသည္ သီတင္းကြၽတ္လျပည့္ေန႔ထိ၊ ၎င္းကို 'ပထမ၀ါ'ဟုလည္း ေခၚဆိုသည္၊ <br />(၂) ပစၦိမ ၀ါ- ၀ါေခါင္လျပည့္ေက်ာ္ တရက္ေန႔မွသည္ တန္ေဆာင္မုန္းလျပည့္ေန႔ ထိ၊ ၎င္းကို'ဒုတိယ၀ါ'ဟုလည္း ေခၚဆိုသည္။<br /><br /><b>၀ါေတာ္ဆိုရာ၊ ျမတ္ဗုဒၶါ၊ ဌာနာ ၁၇-သိ</b>။ ။ ဇိနာလကၤာရဋီကာႏွင့္ ဗိုလ္ကေလး<br />ဦးသက္ရွည္ေရး ၀ါေတာ္စဥ္ ေျမပံုမွ။ <br />(၁) ဗာရာဏသီျပည္ မိဂဒါ၀ုန္ေတာ နႏၵိယ ၀ိဟာရ၌ ပဌမ၀ါဆိုသည္၊ <br />(၂) ရာဇၿဂိဳလ္ ေ၀ဠဳ၀န္ေက်ာင္း၌ဒု,တ,စ, ေပါင္း၃-၀ါ၊<br />(၃) ေ၀သာလီျပည္ မဟာ၀ုန္ေက်ာင္း၌ ပဥၥမ၀ါ၊ <br />(၄) ရာဇၿဂိဳလ္ မကုဠေတာင္ ခ်ယားေတာ၌ ဆ႒မ၀ါ၊<br />(၅) တာ၀တႎသာ ပင္လယ္ကသစ္ပင္ရင္း၌ သတၱမ၀ါ၊ <br />(၆) ဘဂၢတိုင္း သံသုမာရေတာအုပ္၌ အ႒မ၀ါ၊ <br />(၇) ေကာသမၺီျပည္ ေဃာသိတာရံုေက်ာင္း၌ န၀မ၀ါ၊<br />(၈) ၎င္းျပည္ ပလလည္းေတာ အင္ၾကင္းပင္ေအာက္၌ ဒသမ၀ါ၊ <br />(၉) ျဗဟၼဏဂါမ နာလိကာ႐ံုေက်ာင္းေတာ္၌ ဧကာဒသမာ၀ါ၊ <br />(၁၀) ေ၀ရဥၥရာပုဏၰားရြာ တမာပင္ရင္း၌ ဒြါဒသမ၀ါ၊ <br />(၁၁) ဇာလိယေတာင္၌ ၁၃-၀ါမွာတၾကိမ္, ၁၈-ႏွင့္ ၁၉-၀ါမွာ တၾကိမ္ ေပါင္း ၃၀ါ၊<br />(၁၂) သာ၀တၳိျပည္ ေဇတ၀န္ေက်ာင္းေတာ္၌ ၁၄-၀ါမွာ တႀကိမ္, ၂၁-၀ါမွ ၄၄-၀ါထိတႀကိမ္ဆို၊ ေပါင္း ၂၅-၀ါ၊ <br />(၁၃) ကပၸိလ၀တ္ျပည္ နိေျဂာဓာရံုေက်ာင္း၌ ပႏၷရသမ၀ါ၊ <br />(၁၄) အာဠ၀ီျပည္ မဟာ၀ုန္ေတာ၌ ေသာဠသမ၀ါ၊ <br />(၁၅) ရာဇၿဂိဳလ္ျပည္နယ္ နလႏၵရြာ သာရီပုေဏၰးမႀကီးေက်ာင္း၌ သတၱရ-သမ၀ါ၊ <br />(၁၆) ၎င္းနယ္ ဂိဇၩကုဋ္ေတာင္၌ ၀ီသတိမ၀ါ၊ <br />(၁၇) ၄၅-၀ါေျမာက္ေနာက္ဆံုး ေ၀ဠဳ၀ရြာ၌ ၀ါဆိုေတာ္မူသည္။<br /><br /><b>၀ါဆိုလျပည့္ ေန႔ထူးႀကီး ၄-ခ်က္။</b> ။ သုတ္မဟာ၀ါ အ႒ကထာ။ ၁၈။ငါတို႔သာသနာ ေဂါတမအေလာင္းေတာ္သည္၀ါဆိုလျပည့္ေန႔၌။<br />(၁) ပဋိသေႏၶတည္ေနေတာ္မူျခင္း၊ <br />(၂) ေတာထြက္ေတာ္မူျခင္း၊ <br />(၃) ဓမၼစၾကာတရားဦးေဟာေတာ္မူျခင္း၊ <br />(၄) တိတၳိတို႔ကို ႏွိမ္နင္းသဘင္ တန္ခိုးျပာဋိဟာျပ၍ တာ၀တႎသာနတ္ျပည္သို႔ၾကြေတာ္မူျခင္းတို႔ ျဖစ္၏။<br /><br /><b>၀ါဒီ ၁၀-ပါး၊ လိမ္မာျငား၊ စကားအဘယ္နည္း?</b>။ ။ ၎င္းသရုပ္ကို(ကထာမ်ိဳး ၁၀-ပါး)<br />၌ ရႈပါေလ။<br /><br /><b>၀ါပန္သြားရာ၊ ရဟန္းမွာ၊ မွတ္ပါ 'တံု'၃-ခ်က္။</b> ။ ရဟန္းေတာ္မ်ား၀ါတြင္း ခရီးသြားရန္<br />အတြက္ တံု ၃-ခ်က္ေခၚ အဂၤါ၃-ပါးႏွင့္ ျပည့္စံုမွ ၀ါက်ိဳး ၀ါပ်က္၀ိနည္းဥပေဒမွ လြတ္သည္၊ ၀ါပန္၍သြားေကာင္းသည္ဟူ၏၊ <br />(၁) ဒါနဥၥဒါတံု- အလွဴေပးျခင္းငွါ အလွဴခံပင့္ျခင္း၊<br />(၂) ဓမၼဥၥ ေသာတံု- တရားနာျခင္းငွါ တရားေဟာ ပင့္ျခင္း၊ <br />(၃) ဘိကံၡဳစ ပႆိတံု- ဖူးျမင္လို၍ ပင့္ျခင္း။<br /><br /><b>၀ါေယာဓာတ္ ၆-ပါး</b>။ ။ မူလပဏၰာသ။ပါ။၁၉၇ ။႒။ ၃၇-၌ အက်ယ္ရႈ။ေလဓာတ္ကို ၀ါေယာ<br />ဓာတ္ဟု ေခၚဆိုသည္၊ သတၱ၀ါတို႔၏ ကိုယ္တြင္း၌ ၆-ပါး အျပားရွိ၏၊ ၀ိသုဒၶိမဂ္။ <br />(၁) ဥဒၶဂၤမ ၀ါေယာ- အထက္သို႔ပ်ိဳ႔အန္ဆန္တက္ တတ္ေသာေလ၊ <br />(၂) အေဓာဂမ ၀ါေယာ- ေအာက္သို႔ စုန္းဆင္းေသာ ေလ၊ <br />(၃) ကုစၦိ႒ ၀ါေယာ- ၀မ္းတြင္း၌ တည္ေသာေလ၊<br />(၄) ေကာ႒ာသယ ၀ါေယာ- အူမ၌ တည္ေသာ ေလ၊ <br />(၅) အဂၤမဂၤါႏုသာရီ ၀ါေယာ- အဂၤါႀကီးငယ္သို႔ ေလွ်ာက္သြားေသာေလ၊ <br />(၆) အႆာသ ပႆာသ ၀ါေယာ- ထြက္သက္ ၀င္သက္ ေလ။<br /><br /><b>၀ါရမိတၱဳ၊ သတၱရု၊ မွတ္ရႈ ၇-ေန႔။</b> ။ ေဘးရန္မ်ားေသာ ရက္တို႔ျဖစ္၍ အမႈကိစၥ မၪပရဟု ေဗဒင္က်မ္း၌ဆို၏။(၁) တနဂၤေႏြေန႔- ဆန္း ဆုတ္ ၁၂-ရက္ႏွင့္ ႀကံဳမူ ၀ါရမိတၱဳ၊ <br />(၂) တနလၤာေန႔- ဆန္း ဆုတ္ ၁၁-ရက္၊ <br />(၃) အဂၤါေန႔-ဆန္း ဆုတ္ ၁၀-ရက္၊ <br />(၄) ဗုဒၶဟူးေန႔-ဆန္း ဆုတ္ ၉-ရက္၊ <br />(၅) ၾကာသပေတးေန႔-ဆန္း ဆုတ္ ၈-ရက္၊ <br />(၆) ေသာၾကာေန႔- ဆန္း ဆုတ္ ၇-ရက္၊ <br />(၇) စေနေန႔- ဆန္း ဆုတ္ ၆-ရက္ႏွင့္ ႀကံဳမူ ၀ါရမိတၱဳ။<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/3049188886768943578-7714273812610492109?l=thupya2010ya.blogspot.com' alt='' /></div>Phapon Taikthit Sayadawhttp://www.blogger.com/profile/16175176298649110347noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-3049188886768943578.post-54447818861687504322010-07-28T02:25:00.001-07:002010-09-25T00:34:09.807-07:00<div class="separator" style="clear: both; text-align: center;"></div><b>လိင္ ၆-ပါး။ ။ </b>အမ်ားအားျဖင့္ သဒၵါအရာ၌ ေရြးခ်ယ္စိစစ္ သံုးႏႈန္းၾကေသာအရာ ၆-ပါး။ <br />(၁) ဣတၳိလိင္- မ, ႏွင့္ဆိုင္ေသာ သဒၵါမ်ား၊ <br />(၂) ပုလိႅင္- ဖို, ႏွင့္ဆိုင္ေသာ သဒၵါမ်ား၊<br />(၃) နပုလိႅင္- ဖို, မ မဟုတ္ေသာ အရာမ်ား၊<br />(၄) ဒိြလိင္- ႏွစ္လိင္ႏွင့္ ဆိုင္ေသာ အရာမ်ား၊ <br />(၅) တိလိင္- သံုးလိင္ႏွင့္ဆိုင္ေသာ အရာမ်ား၊ <br />(၆) အလိင္- လိင္ေၾကာင့္ ေျပာင္းလဲျခင္း မရွိေသာ သဒၵါမ်ား။<br /><br /><a name='more'></a><br /><br /><b>လိင္ ၁၀-ပါး။ ။</b> ရွင္သာမေဏမ်ားအတြက္ ဘုရားရွင္ ပညတ္ခ်က္ ၀ိနည္းေတာ္၊ ကိုရင္မ်ား ထိုသိကၡာပုဒ္ တပါးပါးကို လြန္က်ဴးလွ်င္ လိင္က်၏၊၀ါ-လူ႔အျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲသြား၏။ <br />(၁) သူ႔အသက္ကို ေသေအာင္ကိုယ္တိုင္သတ္ျခင္း, သူတပါးကိုသတ္ခိုင္းျခင္း၊ <br />(၂) အရွင္မေပးေသာသူ႔ဥစၥာကို ခိုးယူျခင္း၊ ခိုးခိုင္ျခင္း၊ <br />(၃) ေမထုန္မႈကို ကံေျမာက္ေအာင္ျပုျခင္း၊ <br />(၄) ရယ္စရာမွ်ကိုလည္း လိမ္ညာ၍ေျပာျခင္း၊<br />(၅) ေသရည္အရက္တို႔ကို ေသာက္စားျခင္း၊ <br />(၆) ဘုရားရွင္၏ ဂုဏ္သေရကို ရႈတ္ခ်ကဲ့ရဲ႔ျခင္း၊ <br />(၇) တရားေတာ္၏ ဂုဏ္ကို ရႈတ္ခ်ကဲ့ရဲ႔ျခင္း၊ <br />(၈) သံဃာေတာ္၏ ဂုဏ္ကိုရႈတ္ခ်ကဲ့ရဲ႔ျခင္း၊ <br />(၉) သႆတဒိ႒ိ, ဥေစၦဒဒိ႒ိ အယူကို ယူျခင္း၊ <br />(၁၀) တိကၡဳနီမ ကို ဖ်က္ဆီးျခင္း။<br /><span id="fullpost"><br /><b>လိင္အဂၤါဇာတ္၊ ခိုင္မာတတ္၊ ၅-ရပ္ အေၾကာင္းမ်ိဳး။ ။ </b>ပါရာဇိကဏ္ ပါဠိေတာ္၌ လိင္အဂၤါဇာတ္ ခိုင္မာထၾကြျခင္း၏ အေၾကာင္းရင္းငါးပါးကိုေဟာေတာ္မူသည္။ <br />(၁) ရာဂုပတၳမၻ- ရာဂေၾကာင့္ ေတာင့္တင္းခိုင္မာျခင္း၊ <br />(၂) ပႆာ၀ုပတၳမၻ- က်င္ငယ္စြန္႔လို၍ ခိုင္မာလာျခင္း၊ <br />(၃) ၀စၥဳပတၳမၻ- က်င္ႀကီးစြန္႔လို၍ ထၾကြျခင္း၊ <br />(၄) ၀ါတုပတၳမၻ- ေလတိုက္ခတ္ေသာေၾကာင့္ ထၾကြျခင္း၊ <br />(၅) ဥစၥာလိဂၤပါဏ ဒ႒ဳ ပတၳမၻ- က်င္ေခ်ာင္း၌ရွိေသာ ပိုးတို႔ ထိုးဆြေသာေၾကာင့္ ေတာင့္တင္း ခိုင္မာျခင္း။<br /><br /><b>လိ ပိ မ်ိဳး ၅-ပါး။ ။ </b>၎င္းသရုပ္ကား (စာလံုးမ်ိဳး ၅-ငါး)ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>လိမ္ညာေျပာၾကား၊ အျပစ္မ်ား၊ ၁၅-က်မ္း၌လာ။ ။</b> ၎င္းသရုပ္(မုသာ၀ါဒကံ၏ မေကာင္း<br />က်ိဳး ၁၅-ပါး)၌ ရႈပါေလ။<br /><br /><b>« လူ »</b><br /><br /><b>လူ ၃-ပါး။ ။</b> <br />လူ, နတ္, ျဗဟၼာ, ၎င္း ၃-ပါးကို ဆိုသည္၊ <br />အခ်ိဳ႔ဆရာတို႔ကား လူ, နတ္, ရဟန္း, ဟု ယူၾကေသး၏၊ <br />သံုးလူ႔ ထိပ္တင္- သံုးလူ႔ မကိုဋ္ စေသာဘုရားကို ခ်ီးမြမ္းရာ၌ အသံုးျပဳၾက၏။<br /><br /><b>လူႀကီးလုပ္ရာ၊ ဂုဏ္အဂၤါ၊ ၆-ျဖာ အဘယ္နည္း?။ ။ </b>၎င္းသရုပ္ကား 'နာယကဂုဏ္ ၆-ပါး'ႏွင့္ တူ၏။<br /><br /><b>လူစင္စစ္က နတ္ျပည္ေရာက္ရ ေနရဘူေသာ ပုဂၢိဳလ္ ၄-ေယာက္။ ။</b> မဇၩိမပဏၰာသ ။႒။ ၂၂၀။ လူ႔ကိုယ္ လူ႔ ဘ၀ျဖင့္ တာ၀တႎသာနတ္ျပည္သို႔ ေရာက္ဖူး ေနဖူးၾကသူမ်ား။ <br />(၁) ဂုတၱိလေစာင္းသမား၊ <br />(၂) သာဓိနမင္းႀကီး၊ <br />(၃) ေနမိမင္းႀကီး၊ <br />(၄) မႏၶာတု စၾကာမင္းႀကီး။<br /><br /><b>လူတို႔၏ အညစ္အေၾကးတရား ၉-ပါး။ ။ </b>၎င္းအညစ္အေၾကး မလတရားတို႔ကို မိမိတို႔ ကိုယ္ေပၚသို႔ မက် မေပႏိုင္ေစရန္ ကာကြယ္ ေစာင့္ေရွာက္ၾကရမည္ ဟူ၏၊ ခုဒၵက၀ိဘင္း ပါဠိေတာ္မွ၊ သတၱ၀ါတို႔၏ အညစ္အေၾကးတရားလည္းဟူ၏။<br />(၁) ေကာေဓာ- အမ်က္ထြက္ျခင္း၊ <br />(၂) မေကၡာ- ေက်းဇူးမသိတတ္ျခင္း၊ <br />(၃) ဣႆာ- ျငဴစူ မနာလိုျခင္း၊ <br />(၄) မစၦရိယံ- သ၀င္တိုျခင္း၊ <br />(၅) မာယာ- လွည့္ပတ္ျဖားေယာင္းျခင္း၊ <br />(၆) သာေဌယ်ံ- စဥ္းလဲ ေကာက္က်စ္ျခင္း၊ <br />(၇) မုသာ၀ါေဒါ- လိမ္ညာေျပာဆိုျခင္း၊ <br />(၈) ပါပိစၦတာ- မတရားလိုခ်င္ျခင္း၊ <br />(၉) မိစၦာဒိ႒ိ- မွားေသာအယူရွိျခင္း။<br /><br /><b>လူတို႔ ႀကီးပြားခ်မ္းသာေၾကာင္းတရား ၅-ပါး။ ။</b> ယခုမ်က္ေမွာက္ဘ၀၌ပင္ ခ်မ္းသာသုခ<br />ရႏိုင္သည္ ဟူ၏၊ပဥၥဂုၤတၱရ ။ပါ။ ၆၆ ။႒။ ၂၉။ <br />(၁) မိဘႏွစ္ပါးကို ရိုေသစြာ လုပ္ေကြၽးျခင္း၊ <br />(၂) သား, မယား, အလုပ္သမားတို႔အား ထိုက္တန္ေအာင္ ေပးကမ္း ခ်ီးျမႇင့္ျခင္း၊ <br />(၃) အိမ္နီး, ယာနီးတို႔အား ေပးကမ္းျခင္း၊ <br />(၄) ရဟန္းသာမေဏတို႔အား ရိုေသစြာလွဴဒါန္းပူေဇာ္ ရွိခိုးျခင္း၊ <br />(၅) ရိုးရာနတ္တို႔အား (ပူေဇာ္ပသ)အမွ်ေပးေ၀ျခင္း။<br /><br /><b>လူတို႔ပ်က္စီးေၾကာင္းတရား ၃-ပါး။ ။ </b>တိကဂၤုတၱရ ။ပါ။ ၁၅၉ ။႒။ ၁၄၁။ ၁၄၂။ <br />(၁) အဓမၼရာဂ- သူတပါး၏ အသံုးအေဆာင္ကို လိုခ်င္တပ္မက္ျခင္း၊ <br />(၂) ၀ိသမေလာဘ- သူတပါးပိုင္ဆိုင္ သိမ္းဆည္းထားေသာ ဥစၥာကိုတပ္မက္ရယူလိုျခင္း၊ <br />(၃) မိစၦာဓမၼ- ေမထုန္မႈ မျပဳထိုက္ေသာ၀တၳဳ၌ အတင္း က်င့္ႀကံျခင္း။<br /><br /><b>လူတို႔သဒၶါ၊ ဖ်က္ဆီးရွာ၊ ၈-ျဖာတရားညစ္။ ။ </b>ရဟန္းေတာ္မ်ား မိမိကိုၾကည္ၫိုေအာင္ လုပ္နည္း တရားဆိုးႀကီး ရွစ္ပါး၊ ေနာက္ ရဟန္းကသူ႔လိုလိုက္မလုပ္လွ်င္ ဒါယကာတို႔ မၾကည္ၫိုျဖစ္ေသာေၾကာင့္ သဒၶါဖ်က္သည္ ဟူ၏၊ ၎င္းသရုပ္ကို (ကုလဒူသက တရားရွစ္ပါး) ၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>လူနကၡတ္ ၈-လံုး။ ။</b> ေအာက္ပါ နကၡတ္ ရွစ္လံုးကို လူနကၡတ္ဟု သမုတ္ၾက၏။ <br />(၁) အျဒ နကၡတ္၊ <br />(၂) ျပဳပၸါဘဂုဏၰီ နကၡတ္၊ <br />(၃) ဥတၱာဘရဂုဏၰီ နကၡတ္၊ <br />(၄) ဘရဏီ နကၡတ္၊ <br />(၅) ဥတၱရာ သဠိနကၡတ္၊ <br />(၆) ျပဳပၸါပရပိုက္ နကၡတ္၊ <br />(၇) ဥတၱရာပရပိုက္နကၡတ္၊ <br />(၈) ေရာဟဏီနကၡတ္။<br /><br /><b>လူနကၡတ္ ၉-လံုး တနည္း။ ။</b> မိမိတို႔ ဇာတာခြင္၌ စန္းယွဥ္နကၡတ္သည္ေအာက္ေဖၚျပပါ<br />၉-လံုးတြင္ပါ၀င္က လူနကၡတ္ဟု သိေလ၊ အက်ယ္ကိုမူ (နကၡတ္ ၉-လံုး)၌ ျပန္ၾကည့္ပါ။ <br />(၁) ဘရဏီနကၡတ္၊ <br />(၂) ေရာဟဏီနကၡတ္၊ <br />(၃) မိဂသီ နကၡတ္၊ <br />(၄) ျပဳပၸါဘရဂုဏၰီနကၡတ္၊ <br />(၅) ဥတၱာဘရဂုဏၰီ နကၡတ္၊<br />(၆) ျပဳပၸါ သဠ္ နကၡတ္၊ <br />(၇) ဥတၱရာသဠ္နကၡတ္၊ <br />(၈) ျပဳပၸါဘျဒပိုက္ နကၡတ္၊ <br />(၉) ဥတၱရာဘျဒပိုက္ နကၡတ္။<br /><br /><b>လူနတ္ခ်စ္ရာ၊ အင္ ၈-ျဖာ။ ။</b> <br />(၁) ပိယ၀ါစာ- ခ်စ္ဘြယ္ သာယာႏူးညံ့စြာေျပာဆိုတတ္ျခင္း၊ <br />(၂) စာဂ-ေပးကမ္းစြန္႔ႀကဲျခင္း၊ <br />(၃) ပရဟိတတၳ- သူ႔အက်ိဳးစီးပြားကို လိုလားျခင္း၊ <br />(၄) ေနာ အမနာပ၀ါစီ-ေနာက္ကြယ္၌သူ႔အတင္း စကားမေျပာ, ကုန္းမေခ်ာျခင္း၊ <br />(၅) သီလ၀ါ- အက်င့္ သီလ ရွိျခင္း၊ <br />(၆) ၀တၳ ပရိပုရီ- ေလာက၀တ္ၪပ ေဖၚ ေရြျခင္း၊ <br />(၇) ပည၀ါ-ပညာရွိျခင္း၊ <br />(၈) အေကာခ- အမ်က္မရွိျခင္း။<br /><br /><b>လူနာမ်ား လိုက္နာရန္ အဂၤါ ၅-ပါး။ ။</b> <br />(၁) သင့္ေလ်ာ္ေသာ ေနရာ၌သာေနရျခင္း၊ <br />(၂) ဆရာေၾကြးသည့္ သင့္ေလ်ာ္ေသာ ေဆးကိုသာ မွီ၀ဲသံုးေဆာင္ရျခင္း၊ <br />(၃) ဆရာတားသည့္ မသင့္ေသာ အစာကို မစားေသာက္ရျခင္း၊ <br />(၄) ေ၀ဒနာျဖစ္ပံုကို ဆရာ့အား မွန္ကန္စြာ ေျပာရျခင္း၊ <br />(၅) ေ၀ဒနာခံခက္ ႏွိပ္စက္ျခင္းကို သည္းခံႏိုင္ျခင္း။<br /><br /><b>လူမေလး ေခြမခံ့ေသာ ပုဂၢိဳလ္ တက်ိပ္။ ။ </b>အဘိဓမၼာ ပုဂၢလပညတ္ ။ပါ။၁၇၄။႒။ ၉၇။ ပဥၥဂၤုတၱရ။ပါ။၁၄၅ ။႒။ ၅၀-တို႔၌ ရႈပါ။ သူတပါးတို႔မရိုေသ မေလးစား မေထမဲ့ျမင္ ေအာက္ေမ့ၪပလုပ္ ေျပာဆိုခံရသူဆယ္ေယာက္။<br />(၁) ၀ိဓ၀ါ- လင္မရွိ, လင္ကင္းေနသူ မိန္းမ၊ <br />(၂) ဒုဗၺလ- အင္အားဗလ မရွိသူ၊ <br />(၃) အ မိတၱ ဥာတိ- ေဆြမ်ိဳး မိတ္ေဆြမရွိသူ၊<br />(၄) မဟဂၣသ- အစားၾကဴးသူ အစားပုပ္သူ၊ <br />(၅) ဂရုကာဗာဓ- ႀကီးေသာေရာဂါရွိသူ၊ <br />(၆) ပါပမိတၱ- မေကာင္းေသာ မိတ္ေဆြရွိသူ၊ <br />(၇) ဓန ဟီန- မစၥည္းဥစၥာ မရွိသူ၊ <br />(၈) အာစာရ ဟီန- အက်င့္ယုတ္သူ၊ <br />(၉) ကမၼ ဟီန- အလုပ္ မရွိ ပ်င္းရိေသာသူ၊ <br />(၁၀) ပေယာဂ ဟီန- လံု႔လပေယာဂခ်ိဳ႔တဲ့သူ။<br /><br /><b>လူမိန္းမသား၊ ဧတဒဂ္ထား၊ ၁၀-ပါး အဘယ္နည္း?။ ။</b> ၎င္း သရုပ္ကို(ဧတဒဂ္ရသူ လူမိန္းမ ၁၀-ေယာက္)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>လူမိုက္အျပား၊ မ်ိဳး ၁၀-ပါး၊ ေျဖၾကား ဘယ္က်မ္းတြင္။ ။</b> <br />၎င္းလူမိုက္ႀကီးဆယ္ပါးကို ရွင္မဟာရ႒သာရေရး ဘူရိတလကၤာႀကီးတြင္ 'သာကီယ'ဟုခ်ီေသာ အပိုဒ္၌ <br />(ရမ္းကား ရမ္းကိုး၊ ရန္စပ်ိဳး၍၊ အမ်ိဳးေမးေတာင္း၊ သမင္ေရာင္းႏွင့္၊ ေဆးေပါင္းပဲ၀ယ္၊ ေရဆယ္မီးယူ၊ <br />၀ံကူပုန္းစလုတ္၊ သစ္ခုတ္ ေယာက်္ား၊ မံု႔ဆန္စားႏွင့္၊ ဆယ္ပါးလူမိုက္၊ လူတို႔၌တြင္၊ ဤလုလင္သည္၊ ၀င္၏လည္းေကာင္း၊ ) ဟူ၍ လူမိုက္သရုပ္ကို စပ္ဆိုထားေလသည္၊ <br />ထိုျပင္ ကန္ေတာ္မင္ေက်ာင္း ေမတၱာစာ အေျဖ၌လည္း၊ လူမိုက္ဆယ္ပါး ဟူသည္ကား၊ <br />"မံု႔ဆန္စားႏွင့္၊ ေမးမွားမ်ိဳးႏြယ္၊ ေရဆယ္၀ံကူ၊ မီးယူသစ္ခုတ္၊ ပုန္းစလုတ္က၊ ပဲျပဳတ္ ေဆးေပါင္း၊ <br />သမင္ေရာင္း"ဟုအက်ဥ္းမွ် ေရးသားၿပီးလွ်င္ အက်ယ္ ျပဆိုထားေလသည္၊ ၎င္း က်မ္း၌ရႈေလ။<br /><br /><b>လူမိုက္ႀကီး ၂-ေယာက္။ ။ </b>အမိုက္တန္ခြန္စိုက္သူ ၂-ေယာက္ ဟူ၏။<br />(၁) အစၥယံအေစၥေယာတိ န ပႆတိ- မိမိ၏ မိုက္ျပစ္ အမွား တရားစုကို မိုက္မွားေနမွန္းမသိ မျမင္သူ၊ <br />(၂) ယထာဓမၸံ န ပဋိဂၢဏွာတိ- အမွန္တရားကို ေျပာၾကားၫႊန္ျပေသာ္လည္း မလိုက္ မနာယူသူ။<br /><br /><b>လူမိုက္လကၡဏာ၊ အင္ ၃-ျဖာ၊ က်မ္းလာ ပါဠိ အသို႔နည္း?။ ။</b> တိကဂၤုတၱရ။ပါ။ ၁၀၀ ။႒။ ၇၁။ <br />(၁) ဒုစိႏၲိတ စိႏၲာ- မေကာင္းမွန္းသိလ်က္မေကာင္းႀကံျခင္း၊ <br />(၂) ဒုဘာသိတဘာသီ- မေကာင္းဟုသိလ်က္ မေကာင္းတာေျပာျခင္း၊<br />(၃) ဒုကမၼ ကာရီ- မေကာင္းမႈကို သိလ်က္ ဇြတ္တိုးၪပလုပ္ျခင္း။<br /><br /><b>လူမ်ိဳး ၄-ပါး။ ။</b> ၀ိမယန၀တၳဳ အ႒ကထာမွ။ <br />(၁) မႏုႆ ေနရယိက- လူ႔ငရဲသား ေခၚ မေကာင္းမႈကိုအၿမဲၪပေနသူ၊ <br />(၂) မႏုႆ တိရစၦာန- လူ႔တိရစၦာန္ ေခၚ စားကာ အိပ္ကာ ကာမမႈႏွင့္သာ အမွတ္မဲ့ေနသူ၊ <br />(၃) မႏုႆ ေပတ- လူ႔ၿပိတၱာ ေခၚ သားမယား ဥစၥာစြဲျဖင့္ ေလာဘႀကီးေနသူ၊ <br />(၄) မႏုႆ ပရမတၳ- သူေတာ္ေကာင္း အက်င့္တရား ရွိသူလူျမတ္။<br /><br /><b>လူမ်ိဳး ၄-ပါး၊ တနည္း။ ။ </b>၎င္း သရုပ္ အဓိပၸါယ္ကို (အမ်ိဳးႀကီး ၄-ပါး)၌ျပခဲ့ၿပီး။<br /><br /><b>လူမ်ိဳး ၁၀၁-ပါး။ ။</b> ဤ၌ လူမ်ိဳးတမ်ိဳး စကားတခုရွိလွ်င္ စကားမ်ိဳး၁၀၁-ပါး ရွိရေပမည္၊ ဘာသာစကားမ်ိဳး၁၀၁-ပါးရွိေၾကာင္း ပဋိသမၻိဒါမဂ္ ။႒။ ပ-အုပ္။၇။ ၀ိသုဒၶိမဂ္။ ဒု-အုပ္။ ၇၂-တို႔၌ အျမြက္မွ်ပါရွိသည္။ <br />"ရွမ္းမ်ိဳးတႎသာ၊ ျမန္မာ သတၱ၊ မြန္သံုး၀ႏွင့္၊ ဧကစြန္းကယ္၊ ေျခာက္ဆယ္ကုလား၊ ရာ့တပါးဟု၊" <br />ေရွးေဟာင္းလကၤာမ်ားမွာ ဆိုသည္၊ ထိုလကၤာအရ ဇမၺဴ႔တံဆိပ္က်မ္းလာ ၁၀၁-ပါးသရုပ္ႏွင့္ မညီ၊ <br />ထိုက်မ္းမွာ ျမန္မာ ၇၊ မြန္ တလိိုင္း ၄၊ ရွမ္း ၃၀၊ ကုလား၆၀-ဟု လာသည္။<br /><br /><b>လူယုတ္ဒါနာ၊ မ်ိဳး ၅-ျဖာ၊ ေရွာင္ကာ ေပးလွဴၾက။ ။ </b>၎င္း သရုပ္ကို(သူယုတ္တို႔ ေပးလွဴနည္း ၅-မ်ိဳး) ဟူေသာ သရုပ္၌ ရႈပါကုန္။<br /><br /><b>လူေယာက်္ားမ်ား၊ ဧတဂ္ထား၊ ၁၀-ပါး မည္သူနည္း?။ ။</b> ၎င္း သရုပ္ကို(ဧတဒဂ္ရ လူေယာက်္ား ၁၀-ေယာက္)၌ ဆိုခဲ့ၿပီ။<br /><br /><b>လူရဟႏၲာ၊ ၅-ဦးမွာ၊ စံရွာ နိဗၺာန္နန္း။ ။</b> လူ၀တ္ႏွင့္ အရဟတၱဖိုလ္ ရ၍ ထိုေန႔မွာပင္ လူ႔ အျဖစ္ႏွင့္ပရိနိဗၺာန္ စံသြားၾကသည့္ ေအာက္ပါလူရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္ ငါးေယာက္တို႔ကို ဆို၏။ <br />(၁) ဥဂၢေသန သူၾကြယ္၊ <br />(၂) သႏၲတိ အမတ္ႀကီး၊ <br />(၃) ၀ီတေသာက လုလင္၊ <br />(၄) ဒါရုစိ ပရိဗိုဇ္၊ <br />(၅) ခမည္းေတာ္ သုေဒၶါဒနမင္းႀကီးတို႔ ျဖစ္၏။<br /><br /><b>လူသားတို႔ ပ်က္စီးေၾကာင္းတရား ၃-ပါး။ ။</b> သုတ္ပါေထယ်ပါဠိေတာ္။၅၈။႒။ ၃၆-၌ အက်ယ္ရႈ။ <br />(၁) အဓမၼရာဂ- မိခင္, မိႀကီး, မိေထြး, ညီမ, အစ္မ စသည့္ မေလ်ာ္ေသာသူတို႔၌ ျဖစ္ေသာ ရာဂ၊ <br />(၂) ၀ိသမာေလာဘ- အျမတ္ႀကီးစား ေခါင္းပံုျဖတ္ မမွ်တလြန္းေသာ အလိုရမၼက္၊ <br />(၃) မိစၦာဓမၼ- ေယာက်္ားခ်င္း မိန္မခ်င္း လိင္တူခ်င္းခ်င္း ေမထုန္က်င့္ေသာတဏွာရာဂ။<br /><br /><b>လူသူ ၄-ပါး။ ။</b> <br />(၁) ရဟန္း၊ <br />(၂) ပုဏၰား၊ <br />(၃) မင္း၊ <br />(၄) ဆင္းရဲသား၊ <br />အခ်ိဳ႔ဆရာတို႔ကား ဤေဖာ္ျပပါပရိသတ္ ေလးပါးကို အလိုရွိကုန္၏၊ ၎င္း ေ၀ါဟာရသည္ (လူသူေလးပါး၊ ၾကားလို႔မွ မသင့္ေလ်ာ္ ဟူေသာ) စကားရပ္၌ ထင္ရွား၏၊ အခ်ိဳ႔ဆရာတို႔က အမ်ိဳးေလးပါးကို ဆိုသည္ဟုယူၾကေသး၏။<br /><br /><b>အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း အခ်က္ ၃၀။</b><br /><br />အပိုဒ္ ၁- လူတိုင္းသည္တူညီလြတ္လပ္ေသာဂုဏ္သိကၡာျဖင့္လည္းေကာင္း၊ တူညီလြတ္လပ္ေသာ<br />အခြင့္အေရးမ်ား ျဖင့္လည္းေကာင္း ေမြးဖြားလာသူမ်ားျဖစ္သည္။ ထိုသူတို႔၌ ပုိင္းျခားေ၀ဖန္တတ္<br />ေသာဥာဏ္ႏွင့္ က်င့္၀တ္ သိတတ္ေသာ စိတ္တို႔ရွိၾက၍ ထုိသူတို႔သည္ အခ်င္းခ်င္းေမတၱာထား၍<br />ဆက္ဆံက်င့္သံုးသင့္သည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၂- လူတိုင္းသည္ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ အခြင့္အေရး<br />အားလံုး၊ လြတ္လပ္ခြင့္ အားလံုးတို႔ကို ပိုင္ဆိုင္ခံစားခြင့္ရွိသည္။ လူမ်ဳိးႏြယ္အားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊<br />အသားအေရာင္အားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ က်ား၊ မ သဘာ၀အားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ဘာသာစကားအားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊<br />ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာအားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံ ေရးယူဆခ်က္ သို႔တည္းမဟုတ္ အျခားယူဆခ်က္<br />အားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံႏွင့္ဆိုင္ေသာ သို႔တည္းမဟုတ္ လူ ေနမႈအဆင့္အတန္းႏွင့္ဆိုင္ေသာဇစ္ျမစ္အားျဖင့္<br />ျဖစ္ေစ၊ ပစ္ၥည္းဥစၥာဂုဏ္အားျဖင့္ျဖစေစ၊ အျခားအဆင့္ အတန္းအားျဖင့္ျဖစ္ေစ ခြဲျခားျခင္းမရွိေစရ။<br />ထို႔ျပင္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ေနထိုင္ရာ ႏိုင္ငံ၏ သို႔တည္းမဟုတ္ နယ္ေျမေဒသ၏ ႏိုင္ငံေရး<br />ဆိုင္ရာျဖစ္ေစ၊ စီရင္ပိုင္ခြင့္ဆိုင္ရာျဖစ္ေစ၊ တိုင္းျပည္အခ်င္းခ်င္းဆိုင္ရာျဖစ္ေစ၊ အဆင့္အတန္း<br />တစ္ခုခုကို အေျချပဳ ၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေဒသနယ္ေျမတစ္ခုသည္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္<br />လြတ္လပ္သည့္နယ္ေျမ သို႔ တည္းမဟုတ္ ကုလသမဂၢမွထိန္းသိမ္ေစာင့္ေရွာက္ထားရသည့္နယ္ေျမ၊<br />သို႔တည္းမဟုတ္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ ခြင့္အာဏာတို႔ကို တစိတ္တေဒသေလာက္သာရရွိသည့္နယ္ေျမ<br />စသည္ျဖင့္ ယင္းသို႔ေသာ နယ္ေျမမ်ား ျဖစ္သည္၊ မျဖစ္သည္ဟူေသာအေၾကာင္းကိုအေထာက္အထား<br />ျပဳ၍ေသာ္လည္းေကာင္း ခြဲျခားျခင္းလံုး၀ မရွိေစရ။<br /><br />အပိုဒ္ ၃- လူတိုင္း၌ အသက္ရွင္ရန္ လြတ္လပ္မႈခြင့္ႏွင့္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ခြင့္ရွိသည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၄- မည္သူ႔ကိုမွ် ေက်းကြၽန္အျဖစ္ သို႔တည္းမဟုတ္ အေစအပါးအျဖစ္ ႏိုင္ထက္စီးနင္း<br />ခိုင္းေစျခင္း မျပဳရ၊ လူ ကို ကြၽန္သဖြယ္ အဓမၼခုိင္းေစျခင္း၊ အေရာင္းအ၀ယ္ျပဳျခင္းႏွင့္ ထိုသေဘာ<br />သက္ေရာက္ေသာ လုပ္ငန္းဟူသမွ်ကို ပိတ္ပင္တားျမစ္ရမည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၅- မည္သူ႔ကိုမွ် ညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္း သို႔တည္းမဟုတ္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာ လူမဆန္စြာ<br />ဂုဏ္ငယ္ေစေသာ ဆက္ဆံမႈမျပဳရ။ သို႔တည္းမဟုတ္ အျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္းမျပဳရ။<br /><br />အပိုဒ္ ၆- လူတိုင္းတြင္ ဥပေဒအရာ၌ လူပုဂ္ၢိဳလ္တစ္ဦးအျဖစ္ျဖင့္ အရာခပ္သိမ္းတြင္ အသိအမွတ္<br />ျပဳျခင္းကို ခံယူပိုင္ခြင့္ရွိသည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၇- လူအားလံုးတို႔သည္ ဥပေဒအရာ၌တူညီၾကသည့္အျပင္၊ ဥပေဒ၏အကာအကြယ္ကို<br />ျခားနားျခင္းမခံရေစပဲ တူညီစြာခံစားပိုင္ခြင့္ရွိသည္။ ဤေၾကညာစာတမ္းပါ သေဘာတရား<br />မ်ားကိုဖီဆန္၍ ခြဲျခားျခင္းမွလည္း ေကာင္း၊ ထိုသို႔ခြဲျခားျခင္းကို လႈံ႕ေဆာ္ျခင္းမွလည္းေကာင္း<br />ကင္းလြတ္ေစရန္ အကာအကြယ္ကို တူညီစြာခံစားပိုင္ခြင့္ရွိသည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၈- ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကေသာ္လည္းေကာင္၊ အျခားဥပေဒကေသာ္လည္းေကာင္း<br />လူတိုင္းအတြက္ေပး ထားသည့္ အေျခခံအခြင့္အေရးမ်ားသည္ ခ်ဳိးေဖာက္ခံခဲ့ရလွ်င္ ထုိသို႔ခ်ဳိးေဖာက္<br />ဖ်က္ဆီးေသာျပဳလုပ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ နစ္နာခ်က္အတြက္ ထိုသူသည္ ႏိုိင္ငံဆိုင္ရာ<br />အာဏာပိုင္တရား႐ံုးတြင္ ထိေရာက္စြာ သက္သာခြင့္ရႏိုင္ေစရမည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၉- မည္သူမွ် ဥပေဒအရမဟုတ္ေသာ ဖမ္းဆီးျခင္းကိုျဖစ္ေစ၊ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္းကိုျဖစ္ေစ၊<br />ျပည္ႏွင္ျခင္းကိုျဖစ္ေစ မခံေစရ။<br /><br />အပိုဒ္ ၁၀- အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ တာ၀န္၀တ္ၱရားမ်ားကို အဆံုးအျဖတ္ခံရာတြင္လည္းေကာင္း၊<br />ျပစ္မႈေၾကာင့္ တရားစြဲ ဆိုစီရင္ဆံုးျဖတ္ခံရာတြင္လည္းေကာင္း၊ လူတိုင္းသည္ လြတ္လပ္၍ဘက္မလိုက္<br />ေသာ တရား႐ံုးေတာ္၏ လူအမ်ားေရွ႕ေမွာက္တြင္ မွ်တစြာၾကားနာစစ္ေဆးျခင္းကို တူညီစြာခံစား<br />ပိုင္ခြင့္ရွိသည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၁၁- (၁) လူအမ်ားေရွ႕ေမွာက္၌ ဥပေဒအတိုင္းစစ္ေဆး၍ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သည္ဟု<br />ထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရ သည့္အခ်ိန္အထိ ျပစ္မႈႏွင့္တရားစြဲဆိုျခင္းခံရသူတိုင္းသည္ အျပစ္မဲ့သူဟူ၍<br />ယူဆျခင္းခံထိုက္သည့္ အခြင့္ အေရးရွိသည္။ ထိုအမႈကိုၾကားနာစစ္ေဆးရာ၀ယ္ စြပ္စြဲခံရသည့္<br />ျပစ္မႈအတြက္ ခုခံေခ်ပႏိုင္ရန္ လိုအပ္ ေသာအခြင့္အေရးမ်ားကို ထိုသူအားေပးၿပီးျဖစ္ေစရမည္။<br /><br />(၂) လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အား ႏိုင္ငံဥပေဒအရျဖစ္ေစ၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ<br />ဥပေဒအရျဖစ္ေစ၊ ျပစ္မႈ မေျမာက္ေသာလုပ္ရပ္ သို႔မဟုတ္ ပ်က္ကြက္မႈအရ ဆြဲဆိုအျပစ္ေပးျခင္း<br />မျပဳရ။ ထို႔အျပင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ စဥ္အခါက ထုိက္သင့္ေစႏိုင္ေသာအျပစ္ဒဏ္ထက္ပိုမိုႀကီးမားေသာ<br />အျပစ္ဒဏ္ကို ထုိက္သင့္ျခင္းမရွိေစရ။<br /><br />အပိုဒ္ ၁၂- မည္သူမွ်မိမိသေဘာအတိုင္းေအးခ်မ္းလြတ္လပ္စြာေနထိုင္ျခင္းကိုေသာ္လည္း<br />ေကာင္း၊ မိမိ၏မိသားစုကို ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိ၏ေနအိမ္အသိုက္အ၀န္းကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊<br />စာေပးစာယူကိုေသာ္လည္း ေကာင္း၊ ဥပေဒအရမဟုတ္ေသာ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္း မခံေစရ။<br />ထို႔ျပင္ မိမိ၏ဂုဏ္သိက္ၡာကိုလည္း အထက္ပါအတိုင္း ပုတ္ခတ္ျခင္းမခံေစရ။ လူတိုင္းတြင္ထိုသို႔၀င္ေရာက္<br />စြက္ဖက္ျခင္းမွေသာ္လည္း ေကာင္း၊ ပုတ္ခတ္ျခင္းမွေသာ္လည္းေကာင္း ဥပေဒအရကာကြယ္ပိုင္ခြင့္ရွိသည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၁၃- (၁) လူတိုင္းတြင္ မိမိႏိုင္ငံနယ္နိမိတ္အတြင္း၍လြတ္လပ္စြာသြားလာေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္ခြင့္၊<br />ေနထိုင္ခြင့္ရွိ သည္။<br />(၂) လူတိုင္းတြင္ မိမိေနထိုင္ရာတိုင္းျပည္မွလည္းေကာင္း၊ အျခားတိုင္းျပည္မွ<br />လည္းေကာင္း ထြက္ခြာ သြားပိုင္ခြင့္ရွိသည့္အျပင္ မိမိတိုင္းျပည္သို႔ျပန္လာပိုင္ခြင့္လည္းရွိသည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၁၄- (၁) လူတိုင္းညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္ခံေနရျခင္းမွလြတ္ကင္းရန္ အျခားတိုင္းျပည္မ်ား၌<br />ေအးခ်မ္းစြာခိုလံႈေန ႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။<br />(၂) ႏိုင္ငံေရးႏွင့္မပတ္သက္သည့္ ျပစ္မႈမ်ားမွေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကုလသမဂ္ၢ၏<br />ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ သ ေဘာတရားမူမ်ားကိုဖီဆန္ေသာ အမႈမ်ားမွေသာ္လည္းေကာင္း၊အမွန္ေပၚေပါက္<br />လာေသာျပစ္မႈေၾကာင့္ တရားစြဲဆိုျခင္းခံရသည့္ အမႈအခင္းမ်ားတြင္ အထက္ပါအခြင့္အေရးကို<br />အသံုးမျပဳႏိုင္ေစရ။<br /><br />အပိုဒ္ ၁၅- (၁) လူတိုင္းသည္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ခံယူခြင့္ရွိသည္။<br />(၂) ဥပေဒအရမဟုတ္လွ်င္ မည္သူုမွ် မိမိ၏ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုစြန္႔လႊတ္ျခင္းမခံေစရ။<br />ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲႏိုင္ေသာ အခြင့္အေရးကိုလည္း ျငင္းပယ္ျခင္းမခံေစရ။<br /><br />အပိုဒ္ ၁၆- (၁) အရြယ္ေရာက္ၿပီးေသာ ေယာက်္ားႏွင့္မိန္းမတို႔တြင္ လူမ်ဳိးကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊<br />ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာကိုေသာ္လည္းေကာင္း<br />အေၾကာင္းျပဳ၍ ကန္႔သတ္ျခင္းမရွိ ဘဲ ထိမ္ျမားႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ မိသားစုထူေထာင္ခြင့္ရွိသည္။ အဆိုပါ<br />ေယာက်္ားႏွင့္မိန္းမတို႔သည္ လင္မယားအျဖစ္ေပါင္းသင္းေနစဥ္အခ်ိန္အတြင္း၌ေသာ္လည္းေကာင္း၊<br />အိမ္ေထာင္ကုိဖ်က္သိမ္း၍ ကြာရွင္းၾကသည့္ အခါ၌ေသာ္လည္းေကာင္း၊ လက္ထပ္ေပါင္းသင္း<br />အိမ္ေထာင္ျပဳျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္းေသာ တူညီသည့္အခြင့္အေရးမ်ားကို ရရွိထိုက္သည္။<br />(၂) သတို႔သားႏွင့္သတို႔သမီး ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္၏ လြတ္လပ္ေသာသေဘာဆႏ္ၵရွိ<br />မွသာလွ်င္ လက္ထပ္ ထိမ္းျမားျခင္းကိုျပဳရမည္။<br />(၃) မိသားစုတခုသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ သဘာ၀က်ေသာ အေျခခံအဖြဲ႕တရပ္ျဖစ္သည္။<br />ထိုမိသားစုသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ အစိုးရတို႔၏ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းကိုခံယူခြင့္ရွိသည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၁၇- လူတိုင္းတြင္ မိမိတစ္ဦးခ်င္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ အျခားသူမ်ားႏွင့္ဖက္စပ္၍<br />ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ပစ္ၥည္းဥစၥာတို႔ကိုပိုင္ဆိုင္ရန္ အခြင့္အေရးရွိရမည္။ ဥပေဒအရမဟုတ္လွ်င္မည္သူမွ်<br />မိမိ၏ပစ္ၥည္းဥစ္ၥာပိုင္ဆိုင္ ခြင့္ကို စြန္႔လႊတ္ျခင္းမခံေစရ။<br /><br />အပိုဒ္ ၁၈- လူတိုင္းတြင္ လြတ္လပ္စြာေတြးေခၚႀကံဆႏိုင္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ခံယူရပ္တည္ႏိုင္ခြင့္ႏွင့္<br />လြတ္လပ္စြာသက္၀င္ကိုးကြယ္ႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။ အဆိုပါအခြင့္အေရးမ်ား၌ မိမိကိုးကြယ္သည့္<br />ဘာသာကို သို႔တည္းမဟုတ္ သက္၀င္ယုံၾကည္ခ်က္ကို လြတ္လပ္စြာေျပာင္းလဲႏိုင္ခြင့္ပါ၀င္သည့္<br />အျပင္ မိမိတစ္ေယာက္ခ်င္းျဖစ္ေစ၊ အျခားသူမ်ားႏွင့္စုေပါင္း၍ျဖစ္ေစ၊ ျပည္သူအမ်ားေရွ႕ေမွာက္<br />တြင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေရွ႕ေမွာက္တြင္မဟုတ္ ဘဲေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိကိုးကြယ္ေသာ<br />ဘာသာကို သို႔တည္းမဟုတ္ သက္၀င္ယံုၾကည္ခ်က္ကို လြတ္ လပ္စြာသင္ျပႏိုင္ခြင့္၊ ၀တ္ျပဳကိုးကြယ္<br />ႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ ေဆာက္တည္ႏိုင္ခြင့္တို႔လည္း ပါ၀င္သည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၁၉- လူတိုင္းသည္ လြတ္လပ္စြာထင္ျမင္ယူဆႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာဖြင့္ဟေျပာျပႏိုင္ခြင့္<br />ရွိသည္။ အဆိုပါအ ခြင့္အေရးမ်ား၌ အေႏွာက္အယွက္မရွိဘဲ လြတ္လပ္စြာထင္ျမင္ယူဆႏိုင္ခြင့္<br />ပါ၀င္သည့္အျပင္၊ ႏိုင္ငံနယ္ နိမိတ္မ်ားကိုေထာက္ထားရန္မလိုဘဲသတင္းအေၾကာင္းအရာႏွင့္<br />သေဘာတရားမ်ားကို တနည္းနည္းျဖင့္ လြတ္လပ္စြာရွာယူဆည္းပူးႏိုင္ခြင့္၊ လက္ခံႏိုင္ခြင့္ႏွင့္<br />ေ၀ငွျဖန္႔ခ်ိခြင့္တို႔လည္း ပါ၀င္သည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၂၀- (၁) လူတိုင္းတြင္ လြတ္လပ္ေအးခ်မ္းစြာစုေ၀းႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းႏိုင္ခြင့္တို႔ရွိသည္။<br />(၂) မည္သူ႔ကိုမွ် အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုသို႔၀င္ေစရန္ အတင္းအက်ပမျပဳရ။<br /><br />အပိုဒ္ ၂၁- (၁) လူတိုင္းတြင္ မိမိႏိုင္ငံ၏အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၌ကုိယ္တိုင္ျဖစ္ေစ၊ လြတ္လပ္စြာေရြးခ်ယ္<br />လိုက္သည့္ကိုယ္စား လွယ္မ်ားမွတစ္ဆင့္ျဖစ္ေစ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။<br />(၂) လူတိုင္းတြင္ မိမိႏိုင္ငံရွိ ျပည္သူ႔၀န္ထမ္းအဖြဲ႕၌၀င္ေရာက္ႏိုင္ရန္ တူညီသည့္<br />အခြင့္အေရးရွိသည္။<br />(၃) ျပည္သူျပည္သားတို႔၏ဆႏ္ၵသည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ၏ အေျခခံျဖစ္ရမည္။<br />အဆိုပါဆႏၵကို အ ခ်ိန္ကာလပိုင္းျခားလ်က္ စစ္မွန္ေသာေရြးေကာက္ပြဲမ်ားျဖင့္ ထင္ရွားေစရမည္။<br />ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ လည္း လူတိုင္းအညီအမွ် ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိရမည့္အျပင္၊ ထိုေရြးေကာက္ပြဲ<br />မ်ားကို လွ်ဳိ႕၀ွက္မဲေပးစနစ္ျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ အလားတူလြတ္လပ္ေသာ မဲေပးစနစ္ျဖင့္ျဖစ္ေစ က်င္းပရမည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၂၂- လူတိုင္းတြင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးအေနႏွင့္ လူမႈေရးလံုၿခံဳခြင့္ရယူ<br />ပိုင္ခြင့္ရွိသည့္အျပင္ ႏိုင္ငံ ေရးႀကိဳးပမ္းမႈျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံတကာပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈျဖင့္ျဖစ္ေစ၊<br />ႏိုင္ငံအသီးသီး၏ဖြဲ႕စည္းပံုႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ သယံဇာတအင္အားႏွင့္လည္းေကာင္း ထိုသူ၏<br />ဂုဏ္သိက္ၡာႏွင့္စ႐ိုက္လက္ၡဏာ လြတ္လပ္ စြာတိုးတက္ျမင့္မားေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေသာ<br />စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အခြင့္အေရး မ်ားကို သံုးစြဲပိုင္ခြင့္ရွိသည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၂၃- (၁) လူတိုင္းတြင္ အလုပ္လုပ္ရန္လည္းေကာင္း၊ မိမိႏွစ္သက္ရာ အသက္ေမြးမႈ<br />အလုပ္အကိုင္ကို လြတ္ လပ္စြာေရြးခ်ယ္ရန္လည္းေကာင္း၊ တရားမွ်တ၍လုပ္ေပ်ာ္ေသာအလုပ္ခြင္၏<br />အေျခအေနကိုရရွိရန္လည္း ေကာင္း၊ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ရျခင္းမွ အကာအကြယ္ရရွိရန္လည္းေကာင္း<br />အခြင့္အေရးရွိသည္။<br />(၂) လူတိုင္းတြင္ ခြဲျခားျခင္းမခံရေစဘဲ တူညီေသာအလုပ္အတြက္ တူညီေသာ<br />အခေၾကးေငြ ရႏိုင္ခြင့္ ရွိသည္။<br />(၃) အလုပ္လုပ္ကိုင္သည့္လူတိုင္းတြင္ မိမိႏွင့္ မိမိ၏မိသားစုအတြက္ လူ႕ဂုဏ္သိကၡာ<br />ႏွင့္ညီေအာင္ ေန ထိုင္စားေသာက္ႏိုင္ရန္ စိတ္ခ်ေလာက္သည့္အျပင္ တရားမွ်တ၍ လုပ္ေပ်ာ္သည့္<br />လစာေၾကးေငြ ရပိုင္ခြင့္ ရွိသည္။ လိုအပ္ခဲ့လွ်င္ အျခားနည္းလမ္းမ်ားမွလူမႈေရးအေထာက္အပံ့<br />ကိုလည္း ထပ္မံ၍ ရႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။<br />(၄) လူတိုင္းအတြက္ မိမိအက်ဳိးခံစားခြင့္ကိုကာကြယ္ရန္ အလုပ္သမားအစည္းအ႐ံုး<br />မ်ားဖြဲ႕စည္းခြင့္၊ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ ရွိသည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၂၄- လူတိုင္းတြင္ သင့္ျမတ္ေလ်ာ္ကန္စြာ ကန္႔သတ္ထားသည့္ အလုပ္လုပ္ခ်ိန္အျပင္<br />လစာႏွင့္တကြ အခါအား ေလ်ာ္စြာ သတ္မွတ္ထားသည့္ အလုပ္အားလပ္ရက္မ်ားပါ၀င္သည့္<br />အနားယူခြင့္ႏွင့္ အားလပ္ခြင့္ကို ခံစားပိုင္ခြင့္ရွိသည္။<br /><br />အပိုဒ္ ၂၅- (၁) လူတိုင္းတြင္ မိမိႏွင့္တကြ မိမိ၏မိသားစု က်န္းမာေရးႏွင့္တကြ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ<br />ေအးခ်မ္းစြာ ေန ထိုင္ႏိုင္ေရးအတြက္ အစာအဟာရ၊ အ၀တ္အထည္၊ ေနအိမ္၊ ေဆး၀ါး အကူအညီ<br />ႏွင့္ လိုအပ္သည့္ လူမႈ အေထာက္အပံ့မ်ားပါ၀င္ေသာ သင့္ေတာ္ေလွ်ာက္ပတ္သည့္လူမႈအဆင့္<br />အတန္းကို ရယူခံစားခြင့္ရွိသည္။ ထို႔ျပင္ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေသာအခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း၊<br />မက်န္းမမာျဖစ္ေသာအခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကိုယ္အဂၤါ မစြမ္းမသန္ျဖစ္ေသာအခါ၌<br />ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မုဆိုးမျဖစ္ေသာအခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အသက္အရြယ္အိုမင္းေသာ<br />အခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိကိုယ္တိုင္က မတတ္ႏိုင္ေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ ၀မ္းစာရွာမွီး<br />ႏိုင္ေသာ နည္းလမ္းမရွိေသာအခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း ေနထိုင္စား ေသာက္ေရးအတြက္<br />လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရမႈ အခြင့္အေရးရွိသည္။<br />(၂) သားသည္မိခင္မ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ားသည္ အထူးေစ